Dorobek, jaki pozostał do naszych czasów jako tzw. Spuścizna dziejowa, to:

1. Filozofia usług gospodnich – gościnnych. W starożytnym Rzymie powstała aktualna do dziś maksyma, która głosi, że :

2. Dowiedziono, że usługi gospodnie zaspokajają nie tylko sferę gościnności, ale przynoszą efekty ekonomiczne dla właścicieli (zysk) oraz efekty dla państw (podatki)

3. Przepisy prawa, które zmodyfikowane funkcjonują do chwili obecnej. Są to :

• obowiązek ewidencji gości,

• obowiązek nazywania obiektu świadczącego usługi gospodnie,

• zapewnienie bezpieczeństwa tak dla gości jak i ich mienia,

• zapewnienie odpowiedniej jakości świadczonych usług (w Starożytnym Rzymie kontrole tę sprawowali inspektorzy i edyle - curiosa cursus publici)⁶.

Wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego skończyła się starożytność. W czasie upadku imperium rozpoczyna swój czas nowa epoka w stosunkach ekonomiczno – społecznych, która nosi nazwę feudalizmu. Jest to ustrój społeczno – polityczny trwający od 476 r aż do XV wieku czyli upadku Cesarstwa Bizantyjskiego w 1454 r oraz odkrycia Ameryki przez Kolumba w 1492 roku.

Ideologia sprawowania władzy w Cesarstwie Rzymskim, po jego upadku została zastąpiona przez ideologię chrześcijańską, która okrzepła I uzyskała status religii państwowej.

Do najważniejszych wydarzeń tego okresu, które wywarły duży wpływ na dalsze kształtowanie i rozwijanie pojęć usług gościnnych zaliczamy:

Średniowiecze
Okres historyczny – czas n.e.	Umiejscowienie zdarzenia	Wydarzenie – zjawisko – fakt
VIII – IX w	Francja	Cesarz Karol Wielki wydał edykt , w którym nakazał, aby przy kościołach i klasztorach zakładać hospicja – udzielające nieodpłatnie podróżnym i pielgrzymom usług noclegowych – czyli zapewnienie dachu nad głową, wyżywienia, prawa do kąpieli oraz opieki medycznej.
IX w	Szwajcaria	Powstają hospicja przy klasztorach na przełęczach: Septimor – 822 r, św. Bernarda – 850 r.
XI-XII w	Palestyna	Krucjaty rycerskie - powstanie hospicjów i gospód rycerskich
XI – XVI w	Kraje islamskie	Powstają przy meczetach obiekty szkolno –gościnne tzw. medresy 7
1150 r	Francja	Powstanie uniwersytetu w Paryżu – SORBONA
1254 r	Francja	Ludwik IX – król Francji wydaje akt prawny regulujący prowadzenie gospód i zajazdów
1266 r	Niemcy	Powstaje prawo magdeburskie, które określa obowiązki właścicieli gospód
XIII – XV w	Europa	Wokół placów targowych powstają gospody dla kupców
1407 r	Francja	Król Karol VI wprowadza przepisy meldunkowe w gospodach
1454 r	Bizancjum	Upadek Cesarstwa Bizantyjskiego
1492 r	Europa	Wielkie wyprawy geograficzne, odkrycie Ameryki przez Kolumba

Średniowiecze to zakończenie wielkich migracji narodów i ludów oraz powstanie pierwszych państw narodowych. To także początek odkrywania podmiotowości człowieka i jego wizji świata opartej na wiedzy i rozumie. Hospicja jako nowe jakościowo obiekty świadczące usługi gościnności rozwinęły się głównie w Szwajcarii, która do dnia dzisiejszego jest uważana za autorytet w dziedzinie sztuki hotelarskiej. Gościnność rozumiana była powszechnie zgodnie z hasłem „Bóg w dom, gość w dom”. Gospodarz uważał za swój obowiązek przyjąć i ugościć podróżnego bezpłatnie. Wystarczyło „Bóg zapłać”. W tych czasach podróżowała szlachta, duchowieństwo, kupcy, turyści, uczniowie rzemiosła. Powstawały prywatne domy gościnne, a państwo zaczęło coraz częściej wnikać w sprawy usług gospodnich, chroniąc ich jakość, a także bezpieczeństwo osobiste podróżujących.