«Тану стилін анықтау» әдісінің кілті
Тану әдісінің параметірі |
Пунктер |
||||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
Ұпай |
Рефлексті бақылау (РБ) |
д |
а |
с |
с |
б |
а |
а |
с |
а |
а |
б |
С |
РБ = |
Абстрактілі концептуализация (АК) |
б |
б |
а |
д |
с |
д |
с |
б |
д |
д |
с |
а |
АК= |
Белсенді эксперимент (БЭ) |
с |
д |
б |
д |
б |
б |
д |
а |
с |
с |
д |
д |
БЭ= |
Нақты тәжірибе (НТ) |
а |
с |
д |
а |
а |
с |
б |
д |
б |
б |
а |
б |
НТ= |
№ 11 Тест атауы. Эффективті интеллект тесті. А түрі.
Қысқаша атауы. ТЭИ-2009. А
Тағайындау.
Тест «эффективті интеллекттің» қалыптасу деңгейін диагностикалау үшін арналған, басқаша айтқанда практикалық интеллектуалды тапсырмаларды дайындаудың ортақ қабілеттері. Көбіне танымал интеллект тесттері «академиялық интеллектті» диагностикалауға «бейім», былайша айтқанда ортақ танымдық қабілеттер. Академиялық интеллект тесттері практикалық психология біліміне өте пайдалы. Үлкендермен жұмыс сітеген кезде көбінесе эффективті интеллект деңгейін ұмытпау қажет: практикадағы кәсіби сұрыптау мен іріктеу.
Эффективті интеллект тесті бір көрсеткішті бағалайды, ол эффективті интеллект. Тест өзімен бірге екі бөлікті құрайды, бірақ бұл бөліктер әдетті ұғымда субтесттер болып табылмайды. Тапсырмалар «А бөлік» және «Б бөлік» деп топтастырылған. Бірінші бөлікте тапсырманың жауабын таңдаумен ерекшеленеді. Екінші бөлікте – қысқа жауапты тапсырма болып табылады.
Тестте барлығы 30 тапсырманың 24 түрі бар. Тапсырманың әртүрлілігі эффективті интеллект диагностикасының сапасын көрсетеді. Тестке арнайы дәстүрлі IQ тапсырмалары бар (мысалы, «аналогтар» немесе «геометриялық қосылулар», сонымен қоса қиын логикалық тапсырмалар («бұқалар-сиырлар»)).
Тест кәсіби қолдануға арналған. Негізгі арнаулары: кәсіби сатаптау мен іріктеу. Әдістемедегі кестелер IQ шкаласындағы әлсіз ұпайлармен ерекшеленеді, бірақ «тура» қолданудан қашу керек, «IQ деңгейінің орташа» немесе «IQ деңгейінің ортадан жоғары» диагнозы қойылған жағдайда және т.б. эффективті интеллект диагностиканың жағдайы кезінде осы гарадациялар абсолютті шартты күйде болады. Әртүрлі жас кезеңдегі, әлеуметтік қабаттағы тұрғылық халықтар, кәсіптер нормалары әртүрлі болуы тиіс. Сондықтан әдістемедегі көп үлесті зерттеулер өзара салыстырған кезде көруге болады: мысалы, топтық тестілеу кезінде немесе психолог өзінің сілемін тесттің берілген нәтижелеріндежинастырады, өзінің нормативті шкаласын жинақтайды.
Зерттелген кездегі эффективті интеллекттің қалыптасу деңгейі жоғары болса, олар былай ерекшеленеді: ойлаудың жүйріктілігі (істелгеннің білімділігінің көрсеткіші, абстракты-логикалылығы), өз бетімен (ерікті) көз-қарастың қалыптасу деңгейінің жоғарылығы, оперативті есте сақтаудың үлкен көлемі, қабылдаудың жақсы ұйымдасқаны ортақ хабардар болудың жоғарылығы, аналитикалық-комбинаторлы қабілеттерінің болуымен ерекшеленеді.
Стимулды материал тесті сияқты графикалық белгелермен ерекшеленеді. Сондықтан басылым кезде стимулды материалдың сапасы туралы ұмытпағаны жөн. Ерекше көңіл бөлуді суреттегі нүктелер санын бағалау тапсырмасы ьалып табылады.
Әдістемені индивидуалды және топта өткізуне болады. Зерттелуші қолына тесттік дәптер мен жауап бланкін алады. Зерттеі уақытпен өлшенеді (тестке 40 минут беріледі), сондықтан зерттелуші тестті уақыттан бұрын бастамауы тиіс.
Зерттеу кезіндегі талаптар: жағымды, тыныш жағдай, бір-бірінен көшірмеу, калькулятор мен шимай дәптер қолданбау. Барлық зерттеу іс-әрекетін ойда істеу керек.
Тестті тек қана зерттеу мақсатында ғана қолданылмайды. Оны тренингті жұмыста интеллектуалды потенциалдың қалыптасуын зерттеуге болады. Қатысушылардың қызығуына байланысты жарыс түрінде өткізуге болады және бірнеше уақыт өткеннен кейін интеллектуалды қалыптасу диагностика прогресін екі тест формасымен де өткізуге болады.
Жас кезеңдік категория. +16
Өткізу реті.
Өткізу кезінде мыналар тиіс: әр қатысушыларға тест дәптері, жауап бланкі, кілт және IQ шкаласындағы әлсіз ұпайлар кестесі.
Өткізу уақыты: 40 минут.
Мүмкіндігінше тыныш және комфортты бөлмеде өткізген жөн.
Нұсқау
Зерттелушілерге жазулы түрде нұсқау беріледі (тесттік дәптердің бірінші беті). Нұсқаумен танысуға бірнеше минут берілу тиіс және қаламды дайындап, стол үстіндегі артық заттарды алып тастау керек. Сұрақ туған кезде сұрап, жауап алу керек.
Тапсырма
Дәптер, жауап бланкі, кілт.
Нәтижелерді өңдеу
Жауаптар кілт арқылы тексеріледі. Кейбір тапсырмаларда екі және үш ұпайға дейін берілетініне көңіл бөлуге тиіс. Әлсіз ұпайлардың максималды саны: 45.
IQ шкаласындағы әлсіз ұпайлар кестесі:
Әлсіз |
0-4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
IQ |
70 |
75 |
79 |
83 |
86 |
88 |
90 |
91 |
92 |
93 |
94 |
95 |
96 |
97 |
Әлсіз |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
23 |
24 |
25 |
26 |
27 |
28 |
29 |
30 |
31 |
IQ |
98 |
99 |
100 |
101 |
102 |
103 |
104 |
105 |
106 |
107 |
108 |
110 |
112 |
115 |
Әлсіз |
32 |
33 |
34 |
35 |
36 |
37 |
38 |
39 |
40 |
41 |
42 |
43 |
44 |
45 |
IQ |
118 |
121 |
124 |
128 |
132 |
138 |
144 |
151 |
159 |
165 |
175 |
186 |
198 |
212 |
Ескерту, IQ шкаласының нәтижесі көбінесе 85-115 ұпайлар диапазонында орналасқан. Бірақ «норма» ұғымы зерттелген әртүрлі әлеуметтік топтарға жарамды болуы мүмкін.
Психодиагностикалық әдістеме ТЭИ-2009.