- •1.1. Теориялық бөлім
- •1.2. №1 Үй жұмысның нұсқалары
- •2.1. Теориялық бөлім
- •2.2. №2 Үй жұмысының нұсқалары
- •3.1. Теориялық бөлім
- •Көміртегі бөлшектерінің құрылымдық қаттылығы
- •3.2. №3 Үй жұмысының нұсқалары
- •4.1. Теориялық бөлім
- •4.2. №4 Үй жұмысының нұсқалары
- •5.1. Теориялық бөлім
- •5.2. №5 Үй жұмысының нұсқалары
- •5. Есепке қойылатын талаптар
4.2. №4 Үй жұмысының нұсқалары
Барлық есептердің жалпы құрылымы: Болатты таңдау және термиялық өңдеудің режимін ұсыну, соңғы термиялық өңдеуден соң құрылым мен қасиеттерді сипаттау. Қосымша сұрақтар есептің мәтінінде келтірілген.
4.1. Қалыңдығы 10 мм болатын және жүк көтергіштігі 3 т болатын автокөліктің рессорлары. Бетті беріктіру әдісін түсіндіру қажет, беттің жағдайы рессордың ұзақ уақыт бойы жарамдығына қалай әсер етеді?
4.2. Қалыңдығы 20 мм болатын жоғары жүк көтергіш автокөлігінің рессорлары.
4.3. Жерді қазатын машиналардың бөлшектері екпінді салмақтарда жоғары тозуға төзімділікке ие болуы қажет.
4.4. Рудалар мен тастарды унтатын беттік ұнтағыштар (щековые дробилки). Болатты өңдеген кезде, кесу арқылы өңдеу қажеттілігін де қарастыру қажет.
4.5. Аспаптардың серіппелерін жасау үшін 70С2ХА болат маркасын қолданады, оның қаттылығы HRC 40...44. -50...+100°С температура аралығында жұмыс жасайтын аспаптар үшін бұл болат маркасы қолданылмайды, себебі серпімлік модулі күшті өзгереді.
4.6.Жылулық
электростанциялардың қазандары 600ºС
температурада жұмыс жасайды. Кернеу
=125
МПа болған жағдайда, болат 1000 сағат
ішінде деформациялануы қажет, бірақ
деформация тек 0,2%дейін болуы қажет.
4.7.Жылулық
электростанциялардың қазандары 300-400ºС
температураларда жұмыс жасайды. Ұзақ
уақыт бойы берік болатын деңгей 10
сағат аралығында созылады.
4.8.
500ºС температурада ұзақ уақыт бойы жұмыс
жасайтын қазандардың булы қыздырғыштары
келесіге иеленуі қажет
=120
МПа. Ию және завальцовка операцияларды
жасау мақсатында қазандарды жинаған
кезде, болат қалыпты температурада
қажетті иілгіштік қасиетіне ие болуы
қажет.
4.9. Гидроұшақтың бөлшектері ≥1200 МПа болуы керек және теңізді ортада коррозияға қарсы тұра алу қажет.
4.10. Органикалық қышқылдарға арналған сыйымдылықтарды дәнекерлеу арқылы жасайды. Дәнекерленетін аймақ кристаларалық коррозияға тұрақты болуы керек.
4.11. Газ бен сұйықтықтың ағынында жұмыс жасайтын вибрационды-жиілікті датчиктерінің серпімді элементтерін 50ХФА болатынан жасайды. Оның қаттылығы HRC 42...45 болады. Агрессивті тотықтырғыш орталарды реттеп тұру үшін, коррозияға төзімді феррамагнитті болат қажет.
4.12.Кейбір шахталы механизмдерінің подшипниктері шектелген майлану жағдайларында жұмыс жасайды, сондықтан олар жоғары тозуға төзімділігіне иеленуі қажет.
4.13.Ұшақтың басқару ауырлығы келесі беріктікке иеленуі қажет ≥400...450 МПа.
4.14.
Жоғарғы дыбысты ұшақтың жабыны және
т.б. сыртқы бөлшектер ұшқан кезде
350-400ºС температураға дейін қызады.
Осындай температураларда материал
келесіге иеленуі қажет
.
4.15.
600ºС температурада жұмыс жасайтын
конструкцияның бөлшектері келесіге
иеленуі қажет
=
200
МПа.
4.16. Қабырға қалыңдығы 15 мм болатын шарикоподшипниктердің сақиналары.
4.17. Диаметрі 12 мм болатын подшипниктердің роликтері.
4.18. Диаметрі 10 мм болатын подшипниктердің шариктері.
4.19. Диаметрі 40 мм болатын ірі габаритті подшипниктердің роликтері
4.20. Қабырға қалыңдығы 40 мм болатын арнайы ірі габаритті подшипниктердің сақиналары.
4.21. 950ºС температураға дейін жұмыс жасайтын газды турбиналардың қалақшалары келесіге иеленуі қажет > 130 МПа.
4.22.
Тоқу станогының торсионды білігі,
=
800
МПа.
4.23. Газды турбиналардың бағыттауыш қалақшалары – жұмыс жасау ресурсы: 10 , жұмысшы температурасы 500°С. Кернеуі 100 МПа. Жұмыс жасағанда қалақшалар коррозиялық және эррозиялық әсерге ұшырайды.
4.24.
1300ºС температурада ұзақ уақыт бойы
жұмыс жасайтын бөлшектер келесіге
иелену қажет
=
100
МПа.
№5 үй тапсырмасы
Тақырыбы: Құймалы болаттар
Мақсаты: Коррозияға төзімді, ыссыға төзімді және тозуға төзімді құймаларды алу мақсатында қолданылатын құймалы болаттардың қасиеттерін білу
Есеп: қажетті қасиеттермен қамтылған және пайдаланудың нақты жағдайларына арналған бұйымдарды жасауда қолданылатын термиялық өңдеу режимін ұсыну және материалды таңдау
