- •Халықаралық стандарттармен байланысы
- •1.2 Нзм оқу бағдарламасымен байланысы
- •1.3 Критериалды бағалаудың біріктірілген моделімен байланысы (кббм)
- •2 Бағалауға шолу
- •2.1 Бағалау міндеттері
- •3 Емтихан парақтарының сипаттамасы
- •3.3 Баллдарды бөлу
- •Баллдарды қою
- •Бағаларды қою үдерісі
- •Бағалау тілі
- •Емтихан өткізу үдерісін басқару
- •6.1 Бағалау дескрипторлары
- •Мысал сұрақтар үлгісі
- •Қазақстандағы демография мен этника
- •Қазақстан мемлекеті
- •7.3 Мысал сұрақтардың балл қою сызбасы
Қазақстандағы демография мен этника
Қазақстан демография тарихы мен этникалық құрылымында география, саясат, шетелдік басып кіру мен климат улкен роль атқарады. 19-шы ғасырдың соңынан бастап болып жатқан осы екі ортаға сыртқы күштердің күштеп таңып келе жатқаны мен таза ішкі Қазастандық факторлардың тигізген өзгерістері туралы улкен пікірталас бар.
(a) 1900 жылдан бастап Қазастанның этникалық құрылымындағы басты өзгерістерді анықта. [9]
(b) Этникалық топтар арасындағы қарама қатынасты байланыстырудың қазақша моделін түсіндір. [15]
(c) ‘Қазақстан демографиясына Кеңес саясатының улкен әсері тиді.’
Қаншалықты осымен келісесің? [24]
Дін- Қазақстан тарихында факторлардің бірі ретінде
19-шы ғасырдың ортасынан бастап Қазақстанда дінге деген қарым-қатынас күрт өзгерді. Дін қоғамның біртұтас бөлігі ретінде қарастырылды. Ресей реврлюциясы/төңкерісі маркс-ленинизм сынды жағымсыз идеологияны өзгертпекші болды. 1991-ші жылдан бастап дінге басқаша көзқарас орнап, мемлекет пен халық өз қалауларына сүйенеді.
(a) 1945 бастап дінге деген басты қоғамдық өзгерістерді анықта. [9]
(b) Қазақстанға кейбір діни іс-әрекеттердің қалай зияны тигенін түсіндір. [15]
(c) 1900 бері мемлекеттің діни саясаты қаншалықты өзгерді? [24]
Қазақстан мемлекеті
1991 жылдан бастап, көп ғасырлардан бері бірінші рет, Қазақстан өз болашағын өзі таңдап және оны басқару жолын таңдауға да өз еркі бар. Кезінде күштеліп келген мемелекет жүйесінің кейбір аспектілерінің пайдасы болса, кейбіреулерінің нақты кері әсері бар. Өз дәстүрі, мәдениеті және құндылықтары бар бір елге сай модель, екінші бір елге қонымды болуы мүмкін емес.
(a) 1980 жылдан кейінгі периодтан бастап Қазақстанның тәуелсіздіқ алған жолының басты кезеңдерін сипатта. [9]
(b) 1917 жылдан кейінгі Ресейдің Қазақстанды Басқару Жолдарын түсіндір. [15]
(c) ‘1991 жылдан бері Қазақстанды басқару жолында түбегейлі өзгеріс болды’.
Қаншалықты келісе аласың? [24]
7.3 Мысал сұрақтардың балл қою сызбасы
Барлық сұрақтарға ашық, толық жауап беру керек. Балл қою сызбасының екі түрі де бірдей қолданылады.
Нақты тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы: бұл мазмұны бойынша жеке сұраққа жауап беру, сұраулы сөйлем ретінде және курсивпен беріледі.
Жалпыланған балл қою сызбасы: бұл жалпы берілген сұрақтарға байланысты, жеке сұраққа байланысты нақты мазмұн берілмеген. Жалпыланған балл қою сызбасы 3 мөлшерден тұрады, мысалы: 1-3 балл (төмен), 4-6 балл (орта), 7-9 балл (жоғары).
Жалпыланған балл қою сызбасында берілген дескрипторлар мен мазмұнға байланысты жауаптар негізінде берілген ең жақсы жауаптарға балл қойылады. Емтихан алушылар қайсы мөлшердің жауапқа сәйкес екендігін анықтайды. Сол мөлшерде барлық дескрипторлардың жауапқа сай келуі маңызды емес. Осыған қарағанда, емтихан алушы жауап қандай мөлшерге сай келетінін орта ма, жоғары әлде төмен бе, соған тиіс балл қоюы керек. Мөлшер мен балл “ең жақсы сәйкес” негізінде қойылады.
1-емтихан парағының балл қою сызбасы
БМ1 – 12 балл
БМ2 – 21 балл
БМ3 – 21 балл
Сұрақтар
(a) Берілген дереккөздер мен өз біліміңді қолдана отырып, Қазақстанда ауыл шаруашылығы туралы мәліметтерді зерттейтін тарихшы үшін маңызды дереккөз құндылықтарына сипаттама бер. [15]
БМ1 – 6 балл, БМ3 – 9 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Білім алушылар кем дегенде үш дереккөз туралы өздерінің мәнмәтінді білімдерін көрсете білулері тиіс, мысалы: А дерекөзіндегі коллективизациялау саясаты мен В дереккөзінде өзінен өзі түсінікті болып тұрған өзгерістердің пайда болуын түсіндіру. Орта деңгейдегі жауаптарда, тиянақты қамтылмаса да, дереккөздердің мәнмәтінін түсінгендігі байқалады. Төменгі деңгейдегі жауаптарда тиісті мәнмәтінді білімі төменірек, білімін нақты және сәйкес көрсете білген жағдайда да, ол тек бір дерекккөзге байланысты айтылған.
БМ3 Білім алушылар кем дегенде төрт дереккөзінің тарихшыға пайдасы туралы бағалы түсініктеме/пікір беруі тиіс, мысалы: А дереккөзіндегі насихаттандыру элементтерін немесе Д дереккөзіндегі автордың қазақ (орыс) болмаса да, ол бейтарап көзқараста болуы мүмкіндігі, 1955-ші жылғы оқиғалардың куәгері болғаны туралы, деректерді табу. Орта деңгейдегі жауаптарда кем дегенде үш дереккөздің пайдасы туралы түсініктеме болуы тиіс. Ол дереккөздің белгілі бір түрінің артықшылығы мен кемшіліктері туралы өз құзіреттілігін көрсетуі тиіс. Төменгі деңгейдегі жауаптарда қай дереккөздіңдің де пайдасы туралы шектеулі түсініктеме, я болмаса тек қана бір дереккөзге байланысты айтылған.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ3 Пайымдау мен шешім қабылдау |
5-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
7-9 балл Дереккөздің тиімді, сыни тұрғыдан қолданылуы |
3-4 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
4-6 балл Дереккөздің жеткілікі түрде сыни тұрғыдан қолданылуы |
1-2 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
1-3 балл Дереккөздің болмашы сыни тұрғыдан қолданылуы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
0 балл Дереккөздің сыни тұрғыдан еш қолданылмауы |
(b) Дереккөздерін, біліміңді қолдана отрырып Кеңес жүйесінің қазақ ауыл шаруашылығына тигізген әсерін түсіндір. [18]
БМ1 – 6 балл, БМ2 – 6 балл, БМ3 – 6 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 А дерекөзіндегі коллективизациялау сияқты Кенес жүйесінің әсері туралы және Е дерекөзіндегі 1917жылдың тікелей әсері туралы берілген мәліметті білім алушы өрбітіп дамыту үшін осы дереккөздердің жақсы қолданысын көрсетеді.
БМ2 Кеңес үкіметінің қазақ ауыл шаруашылығына тигізген әсері туралы өте қонымды да шағын түсінік беріледі.
БМ3 Тарихшы үшін дереккөздердің әрбіреуі маңызды деген сияқты дереккөздердің жеткіліксіз қолданысы келтіріледі. Авторына байланысты кей дереккөздер басқалармен салыстырғанда маңыздырақ.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ2 Дағдылар мен талдау |
БМ3 Пайымдау мен шешім қабылдау |
5-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
5-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша тиянақты талдау мен бағалау |
5-6 балл Дереккөздің тиімді, сыни тұрғыдан қолданылуы |
3-4 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
3-4 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті талдау мен бағалау |
3-4 балл Дереккөздің жеткілікі түрде сыни тұрғыдан қолданылуы |
1-2 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
1-2 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы талдау мен бағалау |
1-2 балл Дереккөздің болмашы сыни тұрғыдан қолданылуы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша талдау мен бағалау жоқтығы |
0 балл Дереккөздің сыни тұрғыдан еш қолданылмауы |
(c) Қазақстан ауыл шаруашылығы тарихы 19-шы ғасырдың соңынан бастап созылыңқы төмендеуде. Қаншалықты келісе аласың? Берілген дереккөздерді, өз біліміңді қолдан.
[21]
БМ2 – 15 балл, БМ3 – 6 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ2 Созылыңқы төмендеудің болған, болмағаны туралы сұраққа қонымды жауап берілуі мүмкін, осы кезеңде қазақ ауыл шаруашылығың жағдайы туралы тиянақты түсінік беріледі. Орта деңгейдегі жауапта білімімен бір нақты кезеңнің арасында ақтаңдактық болса да, қазақ ауыл шаруашылығының сол кезеңдегі жағдайы туралы біршама түсінік беріледі. Жауапта төмендеумен қатар көтерілу кезеңі де болғанын түсінгендігі байқалады. Төмен деңгейдегі жауапта, бір ғана кезеңнің я болмаса, бірнеше кезеңді қосып, сол кездегі ауыл шаруашылығының жағдайы туралы шектеулі мәлімет беріледі. Жауап сипаттама түрінде беріліп немесе сұраққа еш нақты жауап берілмеген.
БМ3 Дереккөз авторларын ескере отырып, сол кезеңдегі қазақ ауыл шаруашылығының төмендеуі/жақсы дамуы туралы бағалауын қуаттау үшін дереккөздердің тиянақты қолданыстары берілген.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ2 Дағдылар мен талдау |
11-15 балл Белгілі бір мазмұн бойынша тиянақты талдау мен бағалау |
5-6 балл Дереккөздің тиімді, сыни тұрғыдан қолданылуы |
6-10 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті талдау мен бағалау |
3-4 балл Дереккөздің жеткілікі түрде сыни тұрғыдан қолданылуы |
1-5 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы талдау мен бағалау |
1-2 балл Дереккөздің болмашы сыни тұрғыдан қолданылуы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша талдау мен бағалау жоқтығы |
0 балл Дереккөздің сыни тұрғыдан еш қолданылмауы |
2-емтихан парағының балл қою сызбасы
БМ1 – 27 балл
БМ2 – 21 балл
БМ3 – 0 балл
Сұрақ 1
(a) 1900 жылдан бастап Қазақстанның этникалық құрылымындағы басты өзгерістерді анықта. [9]
БМ1 – 9 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Білім алушылар кем дегенде үш анық сипаттама беріп, оны толықтыруға дайын болуы тиіс. Оған қоса, олардың неліктен басты екендігін дәлелдейтін дәлелдемелер керек. Берілген ақпарат талапқа сай және тиянақты болуы тиіс. Орта деңгейдегі жауапта үш түрлі басты өзгеріс келтірілуі тиіс, барлық сұрақтар анық камтылмаса да, түсінгендігі айғақ болуы тиіс.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
7-9 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
(b) Этникалық топтар арасындағы қарама-қатынасты байланыстырудың қазақша моделін түсіндір. [15]
БМ1 – 9 балл, БМ2 – 6 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Этникалық қарым қатынастың қазақша моделін түсіне білетінін көрсетіп, этникалық қарым-қатынасты қалай орнату жолдарын егжей-тегжейлі түсіндіреді.
БМ2 Этникалық қарым қатынастың қазақша моделі қандай және ол қалай жүзеге асырылып отырылғаны туралы жақсы түсінік бар.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ2 Дағдылар мен талдау |
7-9 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
5-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша тиянақты талдау мен бағалау |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
3-4 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті талдау мен бағалау |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
1-2 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы талдау мен бағалау |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша талдау мен бағалау жоқтығы |
(c) ‘Қазақстан демографиясына Кеңес саясатының үлкен әсері тиді.’
Қаншалықты осымен келісесің? [24]
БМ1 – 9 балл, БМ2 – 15 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Қазақстан демографиялық дамуына Кеңес саясатының улкен әсері туралы білімін егжей-тегжейлі көрсетеді. Қандай саясаттың болғанын білу маңызды емес, оның қандай әсері болғанын білу маңызды. Орта деңгейдегі жауапта Қазақстан демографиясына Кеңес саясатының улкен әсері туралы біршама білімін көрсетіп, оның әсері туралы қанағаттанарлықтай білімін көрсетеді. Барлық басты саясаттарды тізіп келтіру маңызды емес, ақпараттың ұқыпты берілгені өте маңызды. Төмен деңгейдегі жауапта Қазақстан демографиясына Кеңес саясатының улкен әсері туралы шектеулі мәлімет беріліп, олардың қалай және неліктен әсері болғаны туралы түсінегі баршылық.
БМ2 Көңілін осы сұраққа жұмылдырып, бейнелі түрде жауап береді. Сұрақтың ‘орасан’ аспектісіне көңіл аударылып, Кеңес саясатының әсерінің көлемі туралы тепе-теңдігі сақталған пікір келтіріледі. Демографиялық өзгеріске соқтырған басқа да факторлар білетіні айқын. Орта деңгейдегі жауапта сұрақтың ‘орасан’бөлігіне көңіл аударылып, жауаптың барынша шынайы тепе-теңдігі сақталған. Нық жауап берімесе де, фактілерді білгені өте маңызды. Басында сипатталып берілгенмен, жауап тұспалданып тұрса, онда ондай жауапқа 6 немесе 7-ден артық балл қойылмайды. Төмен деңгейдегі жауаптарда жауап өте шектеулі. Тұспалдау еш жоқ, жалпы сипаттама берілген. Сұрақтың ‘орасан’ бөлігі еш талданбаған.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ2 Дағдылар мен талдау |
7-8 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
11-15 балл Белгілі бір мазмұн бойынша тиянақты талдау мен бағалау |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
6-10 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті талдау мен бағалау |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
1-5 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы талдау мен бағалау |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша талдау мен бағалау жоқтығы |
Сұрақ 2
(a) 1945 жылдан бастап дінге деген басты қоғамдық өзгерістерді анықта. [9]
БМ1 – 9 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Білім алушылар кем дегенде үш анық сипаттама беріп, оны толықтыруға дайын болуы тиіс. Оған қоса, олардың неліктен басты екендігін дәлелдейтін дәлелдемелер керек. Берілген ақпарат талапқа сай және тиянақты болуы тиіс. Орта деңгейдегі жауапта екі түрлі басты әлеуметтік саясат келтірілуі тиіс, барлық сұрақтар анық камтылмаса да, түсінгендігі айғақ болуы тиіс.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
7-9 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
(b) Қазақстанға кейбір діни іс-әрекеттердің қалай зияны тигенін түсіндір. [15]
БМ1 – 9 балл, БМ2 – 6 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Қазақстанға кейбір діни іс-әрекеттердің зияны тигенін түсіндіру үшін егжей-тегжейлі мәліметтер келтірілген. Кем дегенде екі іс-әрекет мысал ретінде келтіріліп, толық дәйектелуі тиіс. Орта деңгейдегі жауапта, қазақ қоғамына нақты бір діни іс-әрекеттің әсерін ашық айта білуі тиіс. Барлық сұрақтар анық камтылмаса да, түсінгендігі түгел айғақ болуы тиіс.
БМ2 Әр іс-әрекеттің әсерімен салыстырғанда ‘зиянына’ көңіл аударылуы тиіс. Ол туралы нақты түсінігі көрсетілуі тиіс. Іс-әрекеттердің жай сипаттамасы мен олардың зияны туралы қисыны бар, тұспалданып айтылған жауаптарға 2-ден артық балл қойылмайды.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ2 Дағдылар мен талдау |
7-9 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
5-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша тиянақты талдау мен бағалау |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
3-4 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті талдау мен бағалау |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
1-2 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы талдау мен бағалау |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша талдау мен бағалау жоқтығы |
(c) 1900 жылдан бері мемлекеттің діни саясаты қаншалықты өзгерді? [24]
БМ1 – 9 балл, БМ2 – 15 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 1900 жылдан бері мемлекеттің діни саясаты қаншалықты өзгергені туралы егжей-тегжейлі жауап беріледі. Революцияға дейінгі, Қеңес дәуірі, тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең қамтылады деп күтіледі. Саясаттың өзіне емес, өзгерістерге көңіл бөлінуі тиіс. Орта деңгейдегі жауаптарда мемлекеттің діни саясаты туралы біршама білімін көрсетіп, үш дәуір әркелкі қамтылуы мүмкін. Саясат туралы айтылып, өзгеріс жолдарына көңіл бөлінбеуі мүмкін. Төмен деңгейдегі жауапта мемлекеттің діни саясаты мен 1900 жылдан бері қаншалықты өзгергені туралы шектеулі мәлімет келтіріледі. Бір дәуір жеткілікті қамтылғанмен, екі дәуірге көңіл еш аударылмаған.
БМ2 Көңілін осы сұраққа жұмылдырып, бейнелі түрде жауап береді. Сұрақтың ең маңызды кілті ‘көлем’ оқушылар өзгеріс көлемін/дәрежесін білетінін көрсете білуі тиіс. Орта деңгейдегі жауапта сұрақтың ‘көлем’ бөлігіне көңіл аударылып, жауаптың барынша негізделген. Басында сипатталып берілгенмен, жауап тұспалданып тұрса, онда ондай жауапқа 6 немесе 7-ден артық балл қойылмайды. Төмен деңгейдегі жауаптарда жауап өте шектеулі. Тұспалдау еш жоқ, жалпы сипаттама берілген. Сұрақтың ‘көлем’ бөлігі еш талданбаған.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ2 Дағдылар мен талдау |
7-8 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
11-15 балл Белгілі бір мазмұн бойынша тиянақты талдау мен бағалау |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
6-10 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті талдау мен бағалау |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
1-5 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы талдау мен бағалау |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша талдау мен бағалау жоқтығы |
Сұрақ 3
(a) 1980 жылдан кейінгі периодтан бастап Қазақстанның тәуелсіздіқ алған жолының басты кезеңдерін сипатта. [9]
БМ2 – 9 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Қазақстанның тәуелсіздіқ алған жолының басты кезеңдерінің барлығы қамтылуы тиіс. Кеңес Одағының ыдырауы туралы еш ақпараттың қажеті жоқ. Әр кезеңге толық тоқтап, тәуелсіздік процесінемен қалай байланысқан жолдарын қарастыру маңызды. Берілген ақпарат нақты және қонымды болуы тиіс. Орта деңгейдегі жауапта, барлық кезеңдер тугел аталса да, қуаттайтын ақпарат аз болуы мүмкін. Басты кезеңдер аталмай қалған жағдайда 4-5 балл беріледі. Төменгі деңгейдегі жауапта, басты кезеңдердің біршамасы аталып, олардың неліктен ‘басты’ кезең болып табылатыны туралы жарым-жартылай түсінік бар. Жауап жүйелі емес, дәйексіз.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
7-9 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
(b) 1917 жылдан кейінгі Ресейдің Қазақстанды басқару жолдарын түсіндір. [15]
БМ1 – 9 балл, БМ2 – 6 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Ресейдің Қазақстанды басқару/әкімшілік етудің бірнеше жолдарын/тәсілдерін білетіні туралы тиянақты, егжей-тегжейлі мағлұмат берілуі тиіс. Кем дегенде үш жолы аталып, оны толық қуаттайтын нақты дереектер керек. Ол үшін 7-9 балл беріледі. Орта деңгейдегі жауаптарда Ресейдің Қазақстанды басқару/әкімшілік етудің бірнеше жолдарын білетіні туралы белгілі болса да, түгел қамтылмай, қуаттау аз мөлщерде болуы мүмкін. Төменгі деңгейдегі жауаптарда Ресейдің Қазақстанды басқару/әкімшілік етудің шектеулі жолдары келтірілген.
БМ2 Басқару іс жүзінде қалай жүзеге асқаны туралы анық түсінік болуы тиіс. Орта деңгейдегі жауапта олардың қалай жүзеге асқаны туралы қанағатанарлық мәлімет берілген. Басқару жолдарының қаншалықты кері әсері туралысипатталған тұспал жауаптарға 3 балл беріледі. Төменгі деңгейдегі жауаптарда Ресейдің басқару жолдарын түсіндіруге тырысып баққан.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ2 Дағдылар мен талдау |
7-9 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
5-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша тиянақты талдау мен бағалау |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
3-4 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті талдау мен бағалау |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
1-2 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы талдау мен бағалау |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша талдау мен бағалау жоқтығы |
(c) ‘1991 жылдан бері Қазақстанды басқару жолында түбегейлі өзгеріс болды’.
Қаншалықты келісе аласың? [24]
БМ1 – 9 балл, БМ2 – 15 балл
Арнайы тапсырмаға байланысты балл қою сызбасы
БМ1 Қазақстанды басқару жолдарының тәуелсіздік алғанға дейінгі кезеңі мен тәуелсіздік алғаннан кейінгі жолдары туралы егжей-тегжейлі мағлұмат берілуі тиіс. Едеуір айырмашылықты салыстыруға келетіндей жеткілікті білімін көрсете білуі тиіс. Орта деңгейдегі жауаптарда үкіметті басқару жолындағы өзгерістер туралы білімін көрсетіп, тәелсіздік алғаннан кейінгі өзгерістер аталып өтілуі тиіс. Төменгі деңгейдегі жауаптарда тәуелсіздік алғанға дейінгі кезеңі мен тәуелсіздік алғаннан кейінгі жолдары туралы шектеулі жауап берілген.
БМ2 Көңілін осы сұраққа жұмылдырып, бейнелі түрде жауап береді. Сұрақтың ең маңызды кілті ‘революция’ оқушылар орын алған өзгерістердің сипаты мен көлемін білетінін көрсете білуі тиіс. Шектеулі өзгерістер оран алды деген түсініктемелері мен жауаптарында тепе-теңдіқ сақталуы тиіс. Орта деңгейдегі жауапта сұрақтың ‘революция’ бөлігіне негізгі жауап беріліп, басты өзгерістерді айғақтайтын жауап болуы тиіс. Басында сипатталып берілгенмен, жауап тұспалданып тұрса, онда ондай жауапқа 6 немесе 7-ден артық балл қойылмайды. Төмен деңгейдегі жауаптарда сұраққа жауап беруге тырысып бақпаған. Тұспалдау еш жоқ, жалпы сипаттама берілген. Сұрақтың ‘революция’ бөлігі еш талданбаған.
Жалпыланған балл қою сызбасы
БМ1 Білім мен түсінушілік |
БМ2 Дағдылар мен талдау |
7-9 балл Белгілі бір мазмұн бойынша терең білім мен түсінік |
11-15 балл Белгілі бір мазмұн бойынша тиянақты талдау мен бағалау |
4-6 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті білім мен түсінік |
6-10 балл Белгілі бір мазмұн бойынша жеткілікті талдау мен бағалау |
1-3 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы білім мен түсінік |
1-5 балл Белгілі бір мазмұн бойынша болмашы талдау мен бағалау |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша еш білім мен түсініктің жоқтығы |
0 балл Белгілі бір мазмұн бойынша талдау мен бағалау жоқтығы |
