Жаңа туылған балаларды алғашқы 7-10 күнінде емізу.

Жаңа туғын баланы дүниеге келгеніне 6-10 сағат өткен соң кеудесіне жатқыза бастайды. Соңғы жылдары жаңа туылғандарды ертерек (1-2 сағаттан кейін) кеудесіне жатқызу кең таралды, бұл бір жағынан ананың лактациясының жақсаруына, екінші жағынан ана уызында иммуноглобулин А ның және басқа да антиденелердің көп болуына байланысты жаңа туған баланың төзімділігін арттыруға көмектеседі.

Босанғаннан кейін бірінші күндері баланы жанға жатып енгізеді.Баланы бір жаққа оған ынғайлып жатқызады үрпіні ала алатындай.Анасы ақырын емшекті көтеріп, бір саусақпен және басқада саусақпен ұстау керек( емешек алақанда жату керек), үрмені бала аузына салып ,онын урмені ғана емес жаныда кіруін қадағалау керек.Бір саусақпен емшектін астыға басып тұру керек,баланын мұрны жабылып қалмас үшін және демала алу үшін.Содан анаға отыруға немесе төсектен тұруға рұхсат берсе ,сәбиді отырып аяғын кішкентай орындыққа қойып емгізуге болады (3-4 күні). Кезекпен емгізу керек,екі жақ сүт безі де сарқылды.Қалған сүтті сауып тастау керек.Тек сүт аз кезед ғана екі жак сүт безімен емгізу керек, бірінші бір жағы толық қанды емгенен кейін, екіншісін емгізеді, жүйелеп отыру керек. Бұл жүйе маңызды себебі, бала біріншісін жақсы емеді , екіншісіне қарағанда,оданда жиі сүт безінің функциясын ынталандырады.Осы жүйеге басынан үйретпесе,ол бала оған үйреніп, толық тамақтанбайды, ол тғы лактациянын азаюуына алып келеді.Қиыншылыұты егіз балаларды емгізу туғызады.Бұл жағдайда кезектесіп емгізу керек.Бірінші мазасызды емгізеді, содан кейін екіншісін. Екіншісін сол сүт безіне қойып емгізу керек толыққынды сығылунана ,содан кейін екінші сүт безімен емгізу керек. Келесі жолы емгізгенде екінші баланы емгізген сүт безінен бастау керек. Егіздерді емгізгенде ананын сүті көбіне жетпейді,сондықтан донерлық немесе жасанды тамаққа мұқтаж болады.

99 Сурет . Отырып емгізу үлгісі.

98 Сурет . Сәбідін бірінші күнінде жатып емгізу үлгісі.

Бұл жағдайда ескеру керек ,әлсіз бала көп емшек сүтіне мұқтаж болып келеді.Сүт мөлшерін анықтау мақсатында ,баланы тамақ алдында және тамақтан соң өлшейді.Сүт мөлшерін, жаңа туылған сәбиде,өте ауұымды.Зайцов формуласы іс жүз мақсатында маңызды болып келеді,бағдарлы есептен шығару ,қанша сүт жаңа туылған керек (7-8 күні): сүттін күндік мөлшері (мл) = 2% туылғанда бала салмағынын ‘n, n- бала өмір күні.

Финкельштейннін өзгерген формуласын қолданса болады: n -70 (немесе 80), n- бала туылған күні.

Сүт мөлшерін анықтау , бір күндік мөлшері, өмір сүрген күнін 70-қе көбейтіп ( салмағы 3200г төмен) немесе 80-ге(3200г жоғары болған) керек.

Кейбір кезеде басқалай есептейді: бір реттік тамақтануға балаға сүт сөлшерін есептеп, тең 10, көбейтеміз онын туған күйіне ( мысалы, 5-күндік бала бір реттік тамақ алу керек 10·5 = 50 мл).

Тамақ мөлшерін, жетілмеген балаға ,жеке қажеттілігін және жалпы жағдайын ескеру керек.Жалпы 1 күні бір реттік мөлшері 5-10 мл сүт,2 –кі -10-15мл, 3-ші – 15-20 мл.Аржағы күндік мөлшері формуласымен есептеледі : п · 10 әрбір 100г салмаққа, п – бала өмір күні. 10күн өмірінде тамақ мөлшері дене салмағымен есептеледі.

Алғашқы күндер мен апталарда ана мен бала арасында өзара бейімделу жүретіндіктен,тамақтандыру уақыты мен жиілігін мақсатты түрде дараландыру керек. Алғаш рет босанған әйелдерде өте жиі баланы омырауына басуы лактацияның жоғарылауы мен оның ары қарай жалғасуына алып келетіні туралы дәлелдер бар. Сол себептен оларға баланы күніне мүмкіндігінше әрбір 3 сағат сайын 7 рет ал түнде әрбір 6 сағат сайын тамақтандыру ұсынылған. Бірақ, әдетте балаларды өмірінің алғашқы 2-3 айларында әрбір 3¹/₂ сағат сайын 6 рет түнгі 6¹/₂ сағат ұзақтықпен (түнгі уақыт аралық ана мен баланың демалуы үшін өте қажет); тамақтандыру кезіндегі аралық 3 айдан бастап 5 айға дейінгі балаларда 3¹/₂ – 4 болуы керек;ал 5 айдан ары қарайғы балаларда әрбір 4 сағат сайын(түнгі уақыт аралық 8 сағат). Егер де бала мұндай түнгі ұзақ уақыт үзіліс аралығына шыдай алмаса және 2-5 шәй қасық суға қанағаттанбаса,онда түнде тағы бір рет тамақтандыруға рұқсат беруге болады. Тамақтандыру жиілігі сонымен қатар астың асқазанда тұрақтау ұзақтығымен, астың түріне байланысты анықталады. Ана сүті қабылдағаннан кейін асқазаннан 2 – 2¹/₂ сағаттан кейін шығарылады,ал жасанды сиыр сүтінен жасалған қоспалар асқазанда 3 сағатқа , ботқа 3-4 сағатқа дейін кешігеді. Әсіресе асқазанда көкөністер ұзақ уатытқа кешеуілдейді (4-5сағ.). Ақуыз мен майдың көп болуы асқазанда астың тұрақтау ұзақтығын жоғарылатады.