Problem deficytu budżetowego I długu publicznego w Polsce oraz źródła ich finansowania

Saldo budżetowe – pojęcie i rodzaje:

SALDO BUDŻETOWE – różnica pomiędzy dochodami a wydatkami ustalona dla okresu rozliczeniowego.

Rodzaje sald budżetowych:

 RÓWNOWAGA BUDŻETOWA - saldo zerowe:

D – W = 0; D = W;

 DEFICYT BUDŻETOWY – saldo ujemne:

D – W< 0; D < W;

 NADWYŻKA BUDŻETOWA – saldo dodatnie:

D – W >0; D > W.

Metoda kasowa: NADWYŻKA / DEFICYT BUDŻETU PAŃSTWA – dodatnia / ujemna różnica między dochodami a wydatkami budżetu państwa;

 NADWYŻKA / DEFICYT SEKTORA FP – dodatnia / ujemna różnica między dochodami publicznymi a wydatkami publicznymi, ustalona dla okresu rozliczeniowego po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy jednostkami tego sektora (po konsolidacji).

Metoda brukselska – ujęcie memoriałowe: NADWYŻKA BUDŻETOWA – przyrost należności netto (ang. net lending), tj. dodatnia różnica między przyrostem należności a przyrostem zobowiązań;

 DEFICYT BUDŻETOWY – przyrost zobowiązań netto (ang. net borrowing), tj. ujemna różnica między przyrostem należności a przyrostem zobowiązań.

Rodzaje sald budżetowych:

 SALDO KONWENCJONALNE – faktyczna różnica między dochodami i wydatkami budżetowymi

 SALDO PIERWOTNE (WYJŚCIOWE/PODSTAWOWE) – saldo budżetowe obliczone w ten sposób, że w wydatkach nie uwzględnia się kwot przeznaczonych na obsługę długu publicznego; odpowiada na pytanie jak kształtowałby się wynik budżetu, gdyby nie istniał dług publiczny i konieczność jego obsługi;

 SALDO NOMINALNE – nominalna różnica między dochodami i wydatkami budżetu;

 SALDO REALNE – saldo nominalne po uwzględnieniu procesów inflacyjnych;

 SALDO BIEŻĄCE – różnica pomiędzy dochodami bieżącymi (obliczonymi w ten sposób, że do dochodów publicznych nie zalicza się wpływów ze sprzedaży majątku, zaś do przychodów publicznych nie zalicza się zaciągniętych na cele inwestycyjne) a wydatkami bieżącymi;

 SALDO MAJĄTKOWE – różnica między dochodami majątkowymi (tj. wpływami ze sprzedaży majątku niestanowiącej prywatyzacji) a wydatkami majątkowymi (inwestycyjnymi i kapitałowymi);

 saldo majątkowe + saldo bieżące = saldo rzeczywiste.

Ekonomiczne rodzaje deficytu budżetowego:

1) DEFICYT RZECZYWISTY – faktyczna różnica między dochodami a wydatkami ustalona dla danego

okresu;

2) DEFICYT STRUKTURALNY – wielkość hipotetyczna; określa różnicę między dochodami a wydatkami dla danego okresu przy założeniu pełnego wykorzystania czynników wytwórczych;

3) DEFICYT CYKLICZNY (KONIUKTURALNY) –jest wynikiem cyklicznego przebiegu procesów

gospodarczych; oblicza się go mierząc wpływ cyklu koniunkturalnego na dochody i wydatki budżetowe

def. cykliczny = def. rzeczywisty – def. strukturalny

def. rzeczywisty = def. strukturalny + def. Cykliczny

Potrzeby pożyczkowe budżetu państwa i źródła ich finansowania:

 POTRZEBY POŻYCZKOWE BUDŻETU PAŃSTWA –zapotrzebowanie na środki finansowe niezbędne do sfinansowania:

 deficytu budżetu państwa,

 deficytu budżetu środków europejskich,

 rozchodów budżetu państwa.

 Potrzeby pożyczkowe budżetu państwa są finansowane przychodami pochodzącymi:

 ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych na rynku krajowym i zagranicznym;

 z kredytów zaciąganych w bankach krajowych i zagranicznych;

 z pożyczek;

 z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa;

 z innych operacji finansowych.

Pojęcie długu publicznego i akumulacji publicznej:

 DŁUG PUBLICZNY – suma deficytów z lat poprzednich, czyli finansowe zobowiązanie władz publicznych powstałe w związku z koniecznością pokrycia deficytu budżetowego.

 AKUMULACJA PUBLICZNA – suma nadwyżek z lat poprzednich.

DŁUG PUBLICZNY W POLSCE:

◦ na koniec 2014 r.: 826 772 mln zł

◦ na koniec czerwca 2015 r.: 858 152 mln zł

Państwowy dług publiczny - to wartość nominalna zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych ustalone po wyeliminowaniu wzajemnych zobowiązań między jednostkami należącymi

do tego sektora (po konsolidacji);

Państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z następujących tytułów:

1. wyemitowanych papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne;

2. zaciągniętych kredytów i pożyczek;

3. przyjętych depozytów;

4. wymagalnych zobowiązań: wynikających z odrębnych ustaw, prawomocnych orzeczeń sądów lub

ostatecznych decyzji administracyjnych; uznanych ze bezsporne przez właściwą jednostkę sektora finansów publicznych będącą dłużnikiem.

Rodzaje długu publicznego:

1. Kryterium przyczyn powstania:

 DŁUG PUBLICZNY PRODUKTYWNY – powiększający i finansujący aktywa w gospodarce

 DŁUG PUBLICZNY MARTWY – nie odpowiadają mu żadne aktywa istniejące w gospodarce

2. Kryterium miejsca emisji – uwzględniające miejsce zaciągania zobowiązań

 WEWNĘTRZNY (KRAJOWY) DŁUG PUBLICZNY – dług zaciągnięty na krajowym rynku finansowym

 ZEWNĘTRZNY (ZAGRANICZNY) DŁUG PUBLICZNY - dług zaciągnięty na zagranicznym rynku finansowym

 GLOBALNY DŁUG PUBLICZNY – suma długu krajowego i zagranicznego

3. Kryterium rezydenta

 WEWNĘTRZNY (KRAJOWY) DŁUG PUBLICZNY – dług finansowany przez podmioty krajowe

 ZEWNĘTRZNY (ZAGRANICZNY) DŁUG PUBLICZNY - dług finansowany przez podmioty zagraniczne

 GLOBALNY DŁUG PUBLICZNY – suma długu wewnętrznego i zewnętrznego

4. kryterium czasu zapadalności zobowiązań:

 DŁUG KRÓTKOTERMINOWY (BIEŻĄCY, PŁYNNY) – do roku włącznie

 DŁUG ŚREDNIOTERMINOWY – powyżej roku do 5 lat włącznie

 DŁUG DŁUGOTERMINOWY (TRWAŁY, FUNDOWANY) –powyżej 5 lat

5. kryterium zasad ewidencji:

 DŁUG PUBLICZNY BRUTTO – zobowiązania władz publicznych względem podmiotów krajowych i

zagranicznych znajdujących się poza sektorem finansów publicznych, wynikające ze stosunków wierzycielsko-dłużniczych

 DŁUG PUBLICZNY NETTO – dług publiczny brutto pomniejszony o należności władz publicznych od innych podmiotów (pożyczki udzielone innym podmiotom)

6. kryterium uwzględnienia zjawisk inflacyjnych:

 DŁUG NOMINALNY – wartość nominalna zobowiązań władz publicznych (wartość instrumentów zaciągania długu w momencie jego powstawania)

 DŁUG REALNY – bieżąca wartość długu publicznego, a równa wartości długu nominalnego po uwzględnieniu wskaźnika inflacji

7. kryterium uwzględnienia instrumentów w bilansie:

 DŁUG RZECZYWISTY - wartość nominalna zobowiązań władz publicznych; jest to bilansowe zobowiązanie władz publicznych

 DŁUG POTENCJALNY – warunkowe pozabilansowe zobowiązanie władz publicznych związane najczęściej z udzielonymi poręczeniami i gwarancjami, które mogą (choć nie muszą) przekształcić się w zobowiązanie rzeczywiste

Fiskalne kryteria konwergencji:

 deficyt sektora General Goverment - maksymalnie 3% PKB, chyba że „deficyt ten zmniejszył się znacznie oraz w sposób trwały i osiągnął poziom bliski wartości odniesienia lub przekroczenie wartości ma charakter wyjątkowy oraz tymczasowy i stosunek ten pozostaje bliski wartości odniesienia”

 dług sektora General Government – maksymalnie 60 % PKB, chyba że „stosunek ten zmniejsza się dostatecznie i zbliża się do wartości odniesienia w zadowalającym tempie”. Na mocy Paktu Stabilności i Wzrostu deficyt sektora GG w państwach UE nie powinien przekraczać 3% PKB. W przypadku przekroczenia wartości referencyjnych kraj może zostać objęty procedurą nadmiernego deficytu (EDP - Excessive Debt Procedure). Decyzję o objęciu taką procedura podejmuje Rada UE na wniosek Komisji Europejskiej.

Pakt fiskalny (Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w Unii Gospodarczej i Walutowej):

 umowa międzynarodowa przyjęta przez 25 krajów członkowskich UE, w tym wszystkie państwa strefy euro, podpisana 2 marca 2012 r., obowiązująca od 1 stycznia 2013 r. w celu wzmocnienia dyscypliny fiskalnej;

 ZAŁOŻENIA obowiązujące państwa ze strefy euro: utrzymywanie deficytu sektora GG poniżej poziomu 3%, zaś długu sektora GG poniżej poziomu 60%; tzw. reguła wydatkowa - roczny deficyt strukturalny kraju objętego paktem nie może przekroczyć 0,5% PKB; możliwość nałożenia kary finansowej na państwa nieprzestrzegające reguły wydatkowej; dla państw spoza strefy euro (w tym Polski) pakt fiskalny stanowi deklarację na przyszłość, zaś formalnie zacznie obowiązywać dopiero w momencie wejścia do Eurolandu.

Prawne uregulowania dotyczące długu publicznego w Polsce:

1. Konstytucja RP zawiera: zakaz zaciągania pożyczek lub udzielania gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 60% wartości rocznego PKB; zakaz finansowania deficytu budżetowego przez bank centralny.

2. Ustawa o finansach publicznych zawiera: szczegółowe procedury oszczędnościowe i sanacyjne dotyczące budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz udzielania poręczeń i gwarancji uruchamiane w sytuacji, gdy relacja państwowego długu publicznego (PDP) do PKB przekroczy poziom 55% i 60%; obowiązek przygotowania przez Ministra Finansów czteroletniej strategii zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz oddziaływania na państwowy dług publiczny.

Finanse jednostek samorządu terytorialnego:

Zasada subsydiarności:

 Zasada ta oznacza stosowanie reguły konstruowania władzy publicznej pionowo, od dołu do góry.

 Zgodnie z zasadą subsydiarności zadania publiczne powinny być wykonywane na najniższym szczeblu, o ile pozwala na to pożądana efektywność i kompetencje danej jednostki. Natomiast jeśli wykonywanie zadań na najniższym szczeblu przekracza możliwości wykonawcze danej jednostki lub ich wykonanie na tym szczeblu jest nieracjonalne, wówczas powinny one być przekazane na szczebel wyższy.

 Zastosowanie zasady subsydiarności oznacza stworzenie w państwie takiego modelu organizacji administracji publicznej, w którym decyzje dotyczące spraw publicznych podejmowane byłyby możliwie najbliżej miejsca ich realizacji. W konsekwencji odpowiedzialność powinna spoczywać na szczeblu najniższym, w zależności od kompetencji poszczególnych szczebli samorządu.

 Zapisy Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. wymieniają zasadę pomocniczości jako podstawową ideę organizacji państwa, a także opierają ustrój terytorialny RP na decentralizacji władzy publicznej.

Dochody JST:

- DOCHODY WŁASNE SENSU LARGO: SUBWENCJA OGÓLNA; DOTACJE CELOWE;

- DOCHODY WŁASNE SENSU STRICTO: UDZIAŁY W PODATKACH PAŃSTWOWYCH;

- dochody z podatków i opłat samorządowych;- dotacje z budżetów innych JST;- 5% dochodów uzyskanych z budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami;- dochody z majątku;- wpłaty od samorządowych zakładów budżetowych;- inne dochody - spadki, zapisy i darowizny; kary pieniężne i grzywny odsetki od udzielonych pożyczek, od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody JST czy od środków zgromadzonych przez JST na rachunkach bankowych; udziały we wpływach z PIT; udziały we wpływach z CIT.

Podatki samorządowe a opłaty lokalne:

Podatki samorządowe (wpłacane na rachunek samorządowych organów podatkowych): podatek od nieruchomości, podatek rolny, podatek leśny, podatek od środków transportowych. (wpłacane na rachunek państwowych organów podatkowych): podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek od spadków i darowizn, karta podatkowa.

Opłaty lokalne: (wpłacane na rachunek samorządowych organów podatkowych): skarbowa, targowa, miejscowa, uzdrowiskowa, eksploatacyjna, od posiadania psów.

Subwencja ogólna a dotacje celowe:

Subwencja ogólna:

DEFINICJA: Odrębna od dotacji celowych i udziałów w podatkach państwowych forma transferu środków z budżetu państwa do budżetów JST, mająca na celu uzupełnienie środków własnych tych budżetów.

CECHY: OGÓLNOŚĆ – organy JST samodzielnie decydują o wykorzystaniu środków przekazań w ramach subwencji i mogą je przeznaczyć na dowolny cel.

OBIEKTYWNOŚĆ – zasady jej przyznawania i obliczania są obiektywne i określa je ustawa o dochodach JST

OBLIGATORYJNOŚĆ – subwencja przysługuje wszystkim JST

DOTACJA CELOWA:

DEFINICJA: Szczególna konstrukcja wydatku budżetowego na rzecz JST, o ściśle określonym przeznaczeniu i wysokości, który ma na celu (do)finansowanie konkretnego zadania realizowanego przez JST

CECHY: SKONKRETYZOWANY CEL – dotacja może być wykorzystana tylko na (do)finansowanie konkretnego zadania, a kwoty zawyżone, nienależne lub wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem należy zwrócić

UZNANIOWOŚĆ – przyznanie dotacji zależy od decyzji odpowiedniego organu

Nie wszystkie JST muszą ją otrzymać

Części subwencji ogólnej:

Gmina:

1. Wyrównawcza : Kwota podstawowa; Kwota uzupełniająca

2. Równoważąca

3. Oświatowa

Powiat:

1. Wyrównawcza : Kwota podstawowa; Kwota uzupełniająca

2. Równoważąca

3. Oświatowa

Województwo:

1. Wyrównawcza : Kwota podstawowa; Kwota uzupełniająca

2. Regionalna

3. Oświatowa

Część wyrównawcza subwencji ogólnej:

 Ma na celu wyrównywanie różnic dochodowych istniejących między JST danego szczebla, a także ochronę jednostek najsłabszych ekonomicznie.

 Koszty finansowe tego wyrównywania ponosi budżet państwa.

 Składa się z dwóch kwot:

1. KWOTY PODSTAWOWEJ – przeznaczona dla JST słabszych ekonomicznie; jej otrzymanie zależy od tzw. wskaźnika dochodowości podatkowej

2. KWOTY UZUPEŁNIAJĄCEJ – jej otrzymanie zależy od wskaźnika przyjętego odmiennie dla każdego szczebla JST:

 dla gmin – od gęstości zaludnienia ,

 dla powiatów – od wskaźnika bezrobocia,

 dla województw – od liczby mieszkańców.

Ponadto kwoty uzupełniającej nie otrzymują bogatsze JST, w przypadku których wskaźnik dochodowości podatkowej przekracza ustalony w ustawie poziom.

 Ma na celu wyrównywanie różnic dochodowych istniejących między JST danego szczebla, a także ochronę jednostek najsłabszych ekonomicznie.

 Koszty finansowe tego wyrównywania ponoszą JST posiadające wysoki poziom dochodowości podatkowej które dokonują wpłat do budżetu państwa na utworzenie części równoważącej subwencji (tzw. mechanizm janosikowy).

 Do dokonywania wpłat na utworzenie części równoważącej (regionalnej) są zobowiązane te JST, w przypadku których wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca (tzw. dochodowość podatkowa) przekracza określony w ustawie pułap.

 Następnie zebrane w ten sposób kwoty są dzielone między biedniejsze JST z uwzględnieniem określonych w ustawie kryteriów.

Część oświatowa subwencji ogólnej:

 Część oświatowa jest jedyną częścią subwencji ogólnej, która posiada zagwarantowaną wysokość w wydatkach budżetu państwa.

 W konstrukcji części oświatowej przyjęto ogólną zasadę „pieniądz idzie za uczniem”, która oznacza jej naliczanie na podstawie liczby uczniów uczęszczających do szkół i placówek prowadzonych przez poszczególne JST.

 Z ogólnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej wyodrębnia się rezerwę w wysokości 0,25%, którą dysponuje Minister Finansów po zasięgnięciu opinii MEN oraz Strony Samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, i której podział następuje nie później niż do 30 listopada każdego roku.

Dotacje celowe z budżetu państwa:

Mogą zostać przyznawane na: 1) zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone

ustawami, 2) zadania realizowane przez JST na mocy porozumień zawartych z organami administracji rządowej, 3) usuwanie bezpośrednich zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, skutków powodzi i osuwisk ziemnych oraz skutków innych klęsk żywiołowych, 4) finansowanie lub dofinansowanie zadań własnych, 5) zadania objęte mecenatem państwa w dziedzinie kultury; 6) dofinansowanie zadań objętych kontraktem wojewódzkim; 7) realizację zadań wynikających z umów międzynarodowych.

Dodatkowo POWIAT może otrzymać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację zadań straży i inspekcji.

 Najczęściej występującym rodzajem dotacji celowych są dotacje na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.

 Przykłady zadań zleconych JST z zakresu administracji rządowej:

- gminom – prowadzenie ewidencji ludności, wydawanie dowodów osobistych, prowadzenie ewidencji działalności gospodarczej, wypłacanie zasiłków stałych pomocy społecznej;

- powiatom – pomoc uchodźcom lub repatriantom, gospodarowanie zasobem nieruchomości Skarbu Państwa;

- województwom – wykonywanie uprawnień właścicielskich w stosunku do niektórych wód stanowiących własność Skarbu Państwa.

W odniesieniu do dotacji celowych stosuje się ZASADĘ ADEKWATNOŚCI, zgodnie z którą dotacje celowe mają być przekazywane JST:  w wysokości zapewniającej realizację zadań;  zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określania wydatków podobnego rodzaju;  w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonywanie zlecanych zadań.

ZADANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO:

Własne: - realizowane przez JST we własnym imieniu;

ZLECONE: - wykonywane przez JST w imieniu i na rzecz zlecającego

Obligatoryjne: zadania o charakterze obowiązkowym, wynikające z przepisów prawa materialnego, ich pominięcie jest traktowane jako naruszenie przepisów prawa; wydatki na ich realizację są ponoszone w pierwszej kolejności.

fakultatywne – realizowane w miarę posiadanych środków.

poruczone- zlecone na podstawie ustawy– mają charakter obowiązkowy.

powierzone- realizowane w wyniku porozumień zawartych z organami administracji rządowej lub innymi JST; mają charakter dobrowolny.

Różnice pomiędzy zadaniami własnymi i zleconymi:

Zadania własne:

źródło i sposób finansowania: dochody własne, subwencja ogólna, częściowo dotacja celowa.

nadzór i kontrola: podlegają nadzorowi i kontroli z punktu widzenia zgodności z prawem (legalności)

zasady planowania budżetowego i wykonania budżetu: ujęte w budżecie danej JST

Zadania zlecone:

źródło i sposób finansowania: poruczone: dotacja celowa z budżetu państwa; powierzone: dotacja celowa określona co do terminu i wysokości w zawartym porozumieniu

nadzór i kontrola: podlegają nadzorowi i kontroli z punktu widzenia legalności, ale również z punktu widzenia celowości, rzetelności i gospodarności

zasady planowania budżetowego i wykonania budżetu: ujęte w planach finansowych będących załącznikami do budżetu danej JST

Zadania samorządu gminnego:

Zadania własne gminy (art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) polegające na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, do których w szczególności należą sprawy: 1. ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, 2. gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,3. wodociągów i zaopatrzenia w wodę , kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, 4. działalności w zakresie telekomunikacji 5. lokalnego transportu zbiorowego, 6. ochrony zdrowia, 7. pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych, 8. gminnego budownictwa mieszkaniowego, 9. edukacji publicznej, 10. kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, 11. kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych; 12. targowisk i hal targowych,13. zieleni gminnej i zadrzewień, 14. cmentarzy gminnych, 15. porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego, 16. utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych, 17. polityki prorodzinnej, w tym zapewniania kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej, 18. wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia

warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej, 19. promocji gminy, 20. współpracy z organizacjami pozarządowymi, 21. współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.

Zadania samorządu powiatowego:

Są to zadania w zakresie: 1. edukacji publicznej, 2. promocji i ochrony zdrowia, 3. pomocy społecznej, 4. polityki prorodzinnej, 5. wspierania osób niepełnosprawnych, 6. transportu zbiorowego i dróg publicznych, 7. kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, 8. kultury fizycznej i turystyki, 9. geodezji, kartografii i katastru, 10. gospodarki nieruchomościami, 11. administracji architektoniczno-budowlanej, 12. gospodarki wodnej, 13. ochrony środowiska i przyrody 13. rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, 14. porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, 15. ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania powiatowego magazynu przeciwpowodziowego,

przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, 16. przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy, 17. ochrony praw konsumenta, 18. utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych, 19. obronności, 20. promocji powiatu, 21. współpracy i działalności na rzecz organizacjami pozarządowych, 22. działalność w zakresie telekomunikacji.

Zadania samorządu województwa:

Zadania z zakresu: 1. edukacji publicznej, w tym szkolnictwa wyższego, 2. promocji i ochrony zdrowia, 3. kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, 4. pomocy społecznej, 5. polityki prorodzinnej, 6. modernizacji terenów wiejskich, 7. zagospodarowania przestrzennego, 8. ochrony środowiska, 9. gospodarki wodnej, w tym ochrony przeciwpowodziowej, a w szczególności wyposażenia i utrzymania wojewódzkich magazynów przeciwpowodziowych, 10. transportu zbiorowego i dróg publicznych, 11. kultury fizycznej i turystyki, 12. ochrony praw konsumentów, 13. obronności, 14. bezpieczeństwa publicznego, 15. przeciwdziałania bezrobociu i aktywizacji lokalnego rynku pracy, 16. działalności w zakresie telekomunikacji, 17. ochrony roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

17. prowadzenie POLITYKI ROZWOJU WOJEWÓDZTWA, na którą składa się:  tworzenie warunków rozwoju gospodarczego, w tym kreowanie rynku pracy, utrzymanie i rozbudowa infrastruktury społecznej i technicznej o znaczeniu wojewódzkim,  pozyskiwanie i łączenie środków finansowych: publicznych i prywatnych, w celu realizacji zadań z zakresu użyteczności publicznej,  wspieranie i prowadzenie działań na rzecz podnoszenia poziomu wykształcenia obywateli,  racjonalne korzystanie z zasobów przyrody oraz kształtowanie środowiska naturalnego, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju,  wspieranie rozwoju nauki i współpracy między sferą nauki i gospodarki, popieranie postępu technologicznego oraz innowacji,  wspieranie rozwoju kultury oraz sprawowanie opieki nad dziedzictwem kulturowy i jego racjonalne wykorzystywanie,  promocja walorów i możliwości rozwojowych województwa,  wspieranie i prowadzenie działań na rzecz integracji społecznej i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. 18. Formułowanie STATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA, która zawiera: ◦ diagnozę sytuacji społeczno-gospodarczej województwa, ◦ określenie celów strategicznych polityki rozwoju województwa, ◦ określenie kierunków działań podejmowanych przez samorząd województwa dla osiągnięcia celów strategicznych polityki rozwoju województwa. Strategia rozwoju województwa jest realizowana przez programy wojewódzkie i regionalny program operacyjny.