5.5. Су қабылдағыштардың төзімділігін тексеру.

Су қабылдағыштың төзімділігін тексеру үш кезеңнен тұрады:

- қабылдағыштың қозғалып кетуіне теусеру:

Мұнда G- қабылдағыштың салмағы, кг;

P_ст –судың қабылдағышқа әсер ететін статикалық күші, кг;

P_дин – судың қабылдағышқа әсер ететін динамикалық күші, кг;

f – қабылдағыштың өзеннің түбімен жанасу коэффиценті.

W- қабылдағыштың көлемі, м³;

ρ- су тығыздығы, кг/м³;

F_g –қабылдағыштың жазықтыққа қатысты ауданы, өзен суының тігінен ағу бағытына, м²;

V_р –өзендегі су қозғалысының жылдамдығы, м/с;

С_х – қабылдағыштың өзен суына төтеп беруі;

К_п –төтеп беру коэффиценті.

К_п, С_х, f мәндері кестеде көрсетілген 4 6.

- қабылдағышты төңкеріліп қалуына тексеру:

мұнда M=Gq/2 –ұстап тұрушы сәт, кг^.м.

- түбінің лайлануына тексеру:

мұнда V_ф- түбіндегі ағыстың жылдамдығы, м/с;

V_доп- лайланбайтын ағыстық көрсетілген жағдайдағы жылдамдығы, м/с;

- түбіндегі қоспаның ең үлкен диаметрі ≤10%, м;

Н- құрылыстағы ағынның тереңдігі, м;

d- тас бекіткіштің түбіндегі қалдықтардың орташа диаметрі, м;

Р_р- лайлануы, кг/м³.

5.6. Жағалаудағы құдықтың сырғып кетуге тексеру.

Ең қауіпті төтенше жағдайларға тексереміз:

G + G₀ + F ≥ P (5.26)

G – жағалаудағы құдықтың құрылысының ауырлық күші, Н;

G₀ – жағалаудағы құдықтың құрылғысының ауырлық күші, Н;

F – итеруші күш, Н;

P – сырғығын кезде жермен жанасуы, Н.

К_вспл. – сырғып кетуге тұрақтылық қорының коэффиценті;

V_в – құрылыстың суға батқан бөлігінің көлемі, м³;

ρ_в – су тығыздығы, кг/м³ .

ρ – су жағалауындағы құдық жасалған материалдың тығыздығы, бетон, кг/м³ ;

V – жағалаудағы құдықтың суға батпаған бөлігінің көлемі, м³ ;

Құдық сырғып кеуге төзімді.

5.7. Биореактор есебі.

Алдын ала биореакторды тазалау үшін «ВИА» типті саптама қолданамыз. Ол иірілген капрон жіптен жасалған (ТУ 6-06-С116-87,текс 350).

Капрон жіптің сипаттамасы:

Тығыздығы - 1,14г/ м³ ,

Кеуектілігі - 0,52%

Нақты бетінің ауданы - 26,1 м2 / г,

Ылғалдылық - 3.5-5%

Сындырғыш стресс - 0,47-0,61MPa,

Салыстырмалы ылғалға беріктілігі - 83,8-88%

Бірнеше рет бұруға төзімділігі s=0,5МПа, бұрылым саны – 28,3-24,78 тыс.,

Жүктеме астында қажалуға қарсылығы 30Гс, цикл саны – 0,12-0,15тыс.,

Жібу температурасы - 196^оС,

Қоспаларға төзімділігі:

NаОН, КОN, Na₂CO₃, NH₄OH – төзімді;

H₂SO₄, HCl, HNO₃ – төзімсіз;

Химиялық формуласы (…NHCO(CH₂)NHCO-…)

Гидрофобтылығы – 78%

Биореактордың толық жұмыс циклы «заряд қоры» (t_зар) біткенге дейін жүретін жұмыс санына негізделген, полезного периода работы(t_п), және биореакторды сумен жуып, артық биомассаны қолдана отырып регенерация жасаумен байланысты (t_пром).

t_пол = t_зар+ t_п + t_пром , (5.29)

мұнда:

v – жүктеу арқылы судың сүзу жылдамдығы, м/ч;

Т – судың бастапқы температурасы, С⁰;

ПО – бастапқы судың перманганатты қышқылдануы, мгО₂/л

Элементтер микроорганизмдердің әрекетіне төзімді болуының жоғары беріктігі мен микроорганизмдердің әрекетке қарсылық көрсете білуі, беріктігінің жоғары және ұзақ болуы, коррозиялық ортада ерімейтін болуы керек. Олардың артықшылығы жоғары меншікті бетінде (мысалы, нейлон, полиэстер) бар талшықты материалдан берілуі тиіс. Барлық кез келген материалдар тұрмыстық сумен жабдықтау тәжірибесінде қолдану үшін Ресей Федерациясының Денсаулық сақтау министрлігі рұқсат етілген болуы ​​тиіс. Толтыру және тиеу аппараты қажетті дәрежесінде кадрға талшықтарын бекіту үшін үлкен талшықтың ұзындығы 5-10 см диаметрі негізінде беріледі.

Биореактор бастапқы сумен жуылуы үшін қойылатын талап оның өнімділігі 12-18 л/с*м² болуға тиісті, ал жуу ұзақтығы – 4-6 мин дейін.

Жүктеменің артуына байланысты оның жууын жасау қажет. кір кешіктіріп жүктеуді жою үшін шаю артық болмайды, сондай-ақ судың қайталама ластануына жол бермеу қажет.

Жуу үшін су шығару күшті жүктемеде одан әрі дезинфекциялық ерітіндінің, 2-3 мг / л дозадасында, мысалы, 5% мыс сульфаты ерітіндісі қосылған кезде жүреді.

Биореактор тиеп толтыру дәрежесін су сапасы өзгеруі тез арада жібін немесе кернеуінің саны реттеу арқылы өзгертуге болады, бұл операция барысында жүргізіледі.

Коэффицентті формуламен есептеу үшін белгіленген алғашқы шамалар (5.30;5.31)

tоС	V, м/с	φ	tконт, ч	ПОисх, мг/л	tзар,п, ч
tзар, ч
18	3	0,2	0,13	8	9
tп, ч
18	3	0.2	0,13	8	165

Бұл жағдайда биореактордың толық жұмыс циклы:

t_пол = 9+ 165 + 0,1=174,1ч ≈7 тәул.

Суды тазалаудың кейбір физико-химиялық көрсеткіштері 5.2 кестеде көрсетілген

5.2кесте

«ВИА» саптамасы арқылы суды биологиялық тазалаудың тиімділігі

Көрсеткіш	Бастапқа судағы құрамы.	Таза судағы құрамы.	Тазалау тиімділігі, %
ХПК, мг/л	11	5	54,5
БТК 5,мг/л	0,48	0,25	44,5
лайлануы, мг/л	2,3	0,8	65,2
анықтығы, град	83	50	39,7
Нитраттар, мг/л	0,01	0	100
ОМЧ, мл	84	20	76,2
Перманганатты қышқылдану	8,4	5	40