- •1.Тамақтанудың биологиялық, энергетикалық және тағамдық құндылықтары. Зат және энергия алмасудың ерекшеліктері
- •2.Адамның тамақтанудағы ақуыздардың рөлі. Ақуыздың тамақтанумен қамтамасыз етудің мәселелері
- •3.Ағзаның энергия шығынының түрлері. Реттелмейтін энергия шығындары
- •5. Адамдардың энергияға қажеттіліктерін анықтау әдістері. Реттелетін энергия шығындары.
- •6. Тамақтанудағы көмірсулардың рөлі мен маңызы. Ғаламшар тұрғындарының тамақтануындағы көмірсулармен қамтамасыз ету мәселелерінің аспектілері
- •7.Энергияға және қоректік заттарға қажетті физиологиялық қажеттілік нормалары.
- •8. Тамақтанудағы дәрумендердің рөлі мен маңызы. Ғаламшар тұрғындарының тамақтануындағы дәрумендермен қамтамасыз ету мәселелерінің аспектілері
- •9. Энергетикалық баланс түсінігінің анықтамасы. Энергия дисбалансы.
- •10.Тамақтанудағы минералды заттардың рөлі мен маңызы. Ғаламшар тұрғындарының тамақтануындағы минералды заттармен қамтамасыз ету мәселелерінің аспектілері
- •Үйлесімді тамақтануды ұйымдастырудағы негізгі гигиеналық талаптар. Үйлесімді тамақтанудың әр түрлі концепциялары. (м.Н.Шатерников пен а.А.Покровский бойынша)
- •Балансталған тамақтану түсінігінің анықтамасы. Үйлесімді тамақтанудың баланстылығының денгейлері.
- •Балансталған тамақтанудың принциптері. Негізгі қоректік заттардың құрамы бойынша тамақ рационының баланстылығы.
- •Тамақтану тәртібінің маңызы. Үйлесімді тамақтанудың негізгі элементі.
- •Тамақтану жағдайыларына қойылатын негізгі гигиеналық талаптар.
- •6.Тамақтанудың энергетикалық адекваттылығы және қоректік заттарға физиологиялық қажеттіліктер.
- •7. Әртүрлі топтағы тұрғындардың тамақтану жағдайы және оны зерделеу : нақты тамақтану, денсаулық жағдайы, экологиялық статус.
- •8.Тамақтануды зерттеудің әлеуметтік-экономикалық әдістері (артықшылықтары мен кемшіліктері).
- •9. Тамақтануды зерттеудің әлеуметтік-гигиеналық әдістері (артықшылықтары мен кемшіліктері).
- •10.Тұрғындардың тамақтану жағдайын санитарлық-гигиеналық бақылау және гигиеналық бағалау.
- •1. Азық-түліктердің тағамдық сапасы. Тағамдық азық-түліктердің сапа көрсеткіштері.
- •2. Тағамдық азық-түліктерді гигиеналық сараптау.
- •3.Гигиеналық сараптаудың мақсаты мен міндеттері.
- •4.Бидай және бидай өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығына баға беру
- •5.Бидай және бидай өнідеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •6. Нанның биологиялық және тағамдық құндылығына гигиеналық баға беру
- •7. Сапасыз бидай өнімдерін қабылдаған кезде адамдарда дамитын аурулар. Бөгде жүктеменің түзілуі .
- •8. Сүт және сүт өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығын гигиеналық бағалау
- •9.Сүт және сүт өнімдеріне қойылатын санитарлық –эпидемиологиялық талаптар
- •10.Сүт арқылы берілетін антропонозды аурулар
- •1.Еттің биологиялық және тағамдық құндылығына гигиеналық баға беру
- •2. Ет арқылы берілетін антропонозды аурулар
- •3. Шұжық өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығына гигиеналық баға беру
- •4 Ет өнеркәсібі кәсіпорнында ескертпелі санитарлық қадағалау жүргізу
- •5 Балық , балық және теңіз өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығына гигиеналық баға беру
- •Гелминтоздардың пайда болуындағы және таратудағы балықтардың санитарлық-эпидемиологиялық маңыздылығы
- •7 Майлар және тағам майларының тағамдық және биологиялық құндылығын гигиеналық бағалау
- •8 Банкілік консервілерінің биологиялық және тағамдық құндылығын гигиеналық бағалау.
- •9 Консервілерді гигиеналық сараптау.
- •10. Алкогольсыз сусындардың тағамдық және биологиялық құндылығын гигиеналық бағалау.Сусындар өндірісіне санитарлық бақылау.
- •1.Тққк (Тұрғындардың құқығын қорғау комитеті) тамақтану гигиенасы бөлімі бойынша қызметкерлерідің лауазымды міндеттері мен құқықтары
- •2.Тққк(Тұрғындардың құқығын қорғау комитеті) тамақтану гигиенасы бөлімі бойынша қызметкерлерідің жұмыс істеу әдістері мен формасы, жұмыс түрімен мазмұны
- •3.Тағам объектілернің жобалануын мемлекеттік санитарлық қадағалау
- •4.Тағамдық объектілерінің құрылысы кезінде тққк (Тұрғындардың құқығын қорғау комитеті) мүшелерімен байланысы және жобалау құжаттар
- •5. Тққк лауазымды қызметкерлердің жүргізетін тағам объектілерінің құрылысын гигиеналық қадағалаудың кезеңдері.Құрылысқа жер учаскесін таңдауды бақылау.
- •6.Тағам объектілерінің құрылысының жобаларынсанитарлық-гигиеналық бақылау
- •7.Жобаны жергілікті орынға бекітудің реттілігі. Тағам объектілерінің құрылысын бақылау
- •8.Тағам объектілерін пайдалануға эксплутацияға беру кезеңіндегі санитарлық-гигиеналық бақылау.
- •9.Тағам объектілерінің территориясына , санитарлық-техникалық жабдықталуына қойылатын санитарлық талаптар(ағымды санитарлық қадағалау).
- •10.Тағам кәсіпорнындағы бөлмелердің ұсталуына,технологиялық,дезинфекциялық тәртіптерге және гигиеналық оқытуға қойылатын санитарлық гигиеналық талаптар.
- •6 Кредит.
- •1.Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарындағы құрал-жабдықтарға, инвентарь, ыдыстарға қойылатын гигиеналық талаптар.
- •2. Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарындағы технологиялық процестеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •3. Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарының құрамы мен ұсталуына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •Азық-түлік сауда кәсіпорындарына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •5.Азық-түліктерді жылумен өңдеуге қойылатын гигиеналық талаптар.
- •6. Дайын тағамдардың таратылуы мен бағалауына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •7. Тағам кәсіпорындары қызметкерлерінің денсаулығына және жеке бас гигиенасына қойылатын гигиеналық талаптар.
- •8. Азық-түліктерді сатуды ұйымдастыруға қойылатын гигиеналық талаптар (ккт, құрал-жабдықтар, инвентарь, ыдыс, азық-түліктерді қабылдау ,сақтау және тарату).
- •9. Өндірістік бақылауды ұйымдастыруға қойылатын гигиеналық талаптар (ұйымдастыру, жүргізу, тамақ объектілеріндегі сапаны басқару жүйесі).
- •10) Ұсақ бөлшек сауда желілеріне қойылатын гигиеналық талаптар.
- •1.Тағамдық улану. Тағамдық уланудың классификациясы
- •2. Тағамдық токсикоинфекция(этиологиясы, эпидемиологиясы, клиникасы, диагностикасы)
- •3.Тағамдық бактериалды токсикоздар. Ботулизм (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)
- •4.Тағамдық бактериалды токсикоздар.Стафилококкты токсикоз(этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)
- •5.Тағамдық микотоксикоздар. (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)
- •6. Этиологиясы микробты тағамдық уланулардың пайда болуының жалпы факторлары
- •7.Тағамдық уланулар микробты емес – этиологиясы өсімдік және жануар текті (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы) .
- •8.Химиялық заттармен улану (ксенобиотиктермен)
- •9.Тағамдық улануларды тергеу.
- •10.Тағамдық улану профилактикасы.
- •Ауыр шаруашылығында пестицидтерді пайдалануда санитарлық гигиеналық бағалау
- •2.Ауру пайда болуындағы тамақтың рөлі.
- •3.Қазіргі заманғы биотехнологияның тағамдық өнімдерді өндірудегі гигиеналық мәселелер
- •4. Алиментарлық-тәуелді инфекциялық емес аурулар. (этиологиясы, эпидемиологиясы,клиникасы, диагностикасы)
- •5.Тағамдық азық түліктерді санитарлық қорғау.Тағамдық азық түліктердің сапа регламентациясы.
- •6.Тағамдық өніммен қатынаста болатын полимерлік және синтетикаға қойылатын талаптар.
- •7.Ха лық денсаулығына нитраттармен ластану өнімдерінің әсер ету мәселесі
- •8.Тағамдық өнімдердің ауылшаруашылығында қолданатын дәрілік заттар мен ластану мәселесі
- •9.Тағамдық қоспаларға гигиеналық бағалау
- •10.Тағам көзіне гинетикалық өзгерту (ткгө)
10.Тағамдық улану профилактикасы.
Тағамдық улануларды алдын алу – тағам гигиенасы саласындағы санитарлы эпидемиологиялық мекемелердің неғұрлым ауыр немесе көп еңбекті қажет ететін қызметінің бөлімі. Өндірісітк тауарларды шығаруды орталықтандырумен сауда байланыстарын және тасымалды қарқындату , қоғамдық тамақтану рөлінің жоғарылауы немесе ұлттық шаруашылықты химикаттау табиғаты жағынан микробты және микробты емес тағамдық уланулардың пайда болуының патенциалды қауіптілігі жоғарылады. Тағамдық уланулардың алдын алатын тиімді шараларды жүзеге асыру үшін тағам өнімдерін шығарудың , тасымалдаудың және сатудың барлық сатыларындағы жекк санитарлық эпидемиологиялық қауіп факторларының маңызынн жақсы білу немесе анық елестету керек және соның негізінде тұрғындар денсаулығының алдын алатын және күнделікті бақылауын жүзеге асыру керек.
К.С Петровский Тағам гигиенасы 410бет
Кредит 8
Ауыр шаруашылығында пестицидтерді пайдалануда санитарлық гигиеналық бағалау
Пестицидтер мен агрохимикаттарды қауіпсіз өңдеу мемлекеттік қадағалау және бақылау арнайы уәкілетті атқарушы билік органдары жүзеге асырады.Сындарды бақылау пестицидтер мен агрохимикаттарды қауіпсіз және тиімді пайдалану :
-Тасымалда ужәне сақтау . Тек арнайы жабдықталған көлікпен пестицидтер мен агрохимикаттарды тасымалдау рұқсат етіледі. Оларды сақтауға арналған мамандандырылған дүкендерде сақтауға рұқсат етіледі. Сусымалы пестицидтерді сақтауға болмайды;
-Қолдану. Фитосанитарлық тұрғысынан пестицидтер мен агрохимикаттарды қауіпсіз өңдеуде қолдану санитарлық және экологиялық жағдайы агрохимикаттар өсімдікке қажеттілігі топырақ құнарлылығының жағдайы сондай ақ жануарлардың режимі жөнінде мемлекеттік атқарушы билік органдарымен анықталады. Қауіпсіз пестицидтер мен агрохимикаттарды пайдалану адам денсаулығы мен қоршаған ортаға кері әсерін болдырмайтын , пестицидтер мен агрохимикаттарды қолдану нормативтер мен ережелерінің сақталуын қамтамасыз ету.
-Азық түлік құрамы пестицидтер мен агрохимикаттардың қалдық мөлшерін бақылау. Мезгілдік және қорытынды бақылау өндірістік бақылау шеңберінде өндіруші жоспарлы түрде жүзеге асырылады. Нәтижелерін тіркеу үшін оның әдістемесі мен тәртібін азық түлік шикізатының сапасы мен қауіпсіздігін бақылау, ветинарлық және санитарлық бақылау да реттеледі. Айналымдағы азық түлік қауіпсіздігінде бақылаулар санитарлық қадағалау , яғни барлық кезеңдерінде оны өндіруден кейін тұтыну тікелей орындалғанға дейі жүзеге асырылады.
2.Ауру пайда болуындағы тамақтың рөлі.
Адамның денсаулығы сапалы тамақтың комплементтеріне тікелей байланысты. Әр түрлі аурулардың пайда болуына тамақ үлкен рөл атқарады. Профилактика ретінде барлық бергілі 80 проценті патологиялық жағдайлар дамуында тамақтың негізігі үлкен мәні бар. Аурулардың ішінде этиопатогенезінде негізгі рөл атқаратын тамақ факторы. Жүрек қан тамырлар жүйесі 60 проценті, жаңадан пайда болған 32проценті , II типті қан диабеті 5проценті, алиментарлы жетіспеушілігі 2 процент. Тамақтың маңызды мәні бар. ЖКИ дамуында және гепатобелиарлық жүйесі, эндокриндік патология , инфекциялық және паразитарлы аурулар , тірек қимыл апаратында үлкен рөлі бар тамақтану микробты және микробсыз табиғат аурулары тамақты қабылдауға байланысты алиментарлы аурулар деп аталады. Микробиологиялық не биологиялық қатысыммен инфекциялық және инфекциялық емес деп бөледі. Инфекциялық емес дұрыс емес тамақтануды айтады. Инфекциялық аурулар қауіпті аурулар , ішек инфекциялық аурулар және микробты этологиямен тамақпен уланғандар . Тағамдық дисбаланспен байланысты «өркениет» деп аталатын көп көлемді жұқпалы емес аурулар жатады.
