- •Ағын сызықтары мен түтіктері. Идеал сұйықтықтықтың стационар ағысы. Үзіксіздік теңдеуі (20-сұрақ)
- •Айналмалы қозғалыс. Бұрыштық жылдамдық және бұрыштық үдеу (3-сұрақ)
- •Бернулли теңдеуі (21-сұрақ)
- •Барометрлік формула. Больцман таралуы(29-сұрақ)
- •Бөгде күш. Эқк. Кернеу (64-сұрақ)
- •Газдың еркіндік молекулалар саны. Ішкі энергия(34-сұрақ)
- •Заттың жылусыйымдылығы. Майер теңдеуі. Мольдік жылусыйымдылық (37-сұрақ)
- •Тербелістер. Дифф-дық теңтеуі. Жылдамдық. Үдеу(45-сұрақ)
- •Импульс моменті. Импульс моментінің сақталу заңы(18-сұрақ)
- •Идеал газ түсінігі. Газдардағы изопроцестер (25-сұрақ)
- •Идеал газдардың молекула-кинетикалық теориясы.Орташа квадраттық жылдамдық (27-сұрақ)
- •Диэлектриктердің поляризациясы (Поляризациялану) (59-сұрақ)
- •Менделеев-Клайперон теңдеуі. Мольдік масса. Зат мөлшері (26-сұрақ)
- •Зарядталған өткізгіш, конденсатор және электростлық өріс энергиясы. Оның көлемдік тығыздығы(62-сұрақ)
- •Зарядталған өткізгіштің энергиясы
- •Карно циклы(42-сұрақ)
- •Көлденең және бойлық толқындар.Қума толқын. Толқын ұзындығы(49-сұрақ)
- •Кулон заңы. Электр тұрақтысы. Ортаның диэлектрик өтімділігі(51-сұрақ)
- •Конденсаторлар. Жазық, цилиндр, сфералық конденсатор сыйымдылығы (60-сұрақ)
- •Қисықсызықты қозғалыс. Жылдамдық. Үдеу және оның құраушылары (2-сұрақ)
- •Механикалық күштердің түрлері:үйкеліс, тартылыс күштері(6-сұрақ)
- •2.6 Импульстің сақталу заңы (7-сұрақ)
- •Нақты сұйықтық түсінігі. Тұтқырлық. Стокс әдісі (22-сұрақ)
- •Ньютон заңдары. Күш. Масса(5-сұрақ)
- •Нақты газдар. Ван-Дер-Ваальс теңдеуі (43-сұрақ)
- •1)Молекула көлемін ескеру
- •Нақты газдың ішкі энергиясы (44-сұрақ)
- •Остроградский-Гаусс теоремасын аттас зарядталған шексіз жазық бет және аттас емес зарядталған екі жазық бет арасындағы өріс кернеуліктерін есептеу үшін қолдану(53-54-сұрақ)
- •Сұйықтықтың ламинарлық және турбуленттік ағысы. Рейнолде саны (23-сұрақ)
- •Серіппелі маятник (46-сұрақ)
- •Толық механикалық энергия. Механикадағы энергияның сақталу және түрлену заңы (10-сұрақ)
- •Термодинамикалық жүйе және оның параметрлері. Кельвиннің абсолютті температура шкаласы және оның Цельсий шкаласымен байланысы. Температураның абсолют нөлі (24-сұрақ)
- •Ішкі кедергі: тұтқырлық(Ньютон заңы) (32-сұрақ)
- •Жылуөткізгіштік (Фурье заңы) (33-сұрақ)
- •Термодинамиканың екінші және үшінші бастамасы (41-сұрақ)
- •Тұрақты электр ток. Ток күші және ток тығыздығы(63-сұрақ)
- •Тармақталған тізбектерге арналған Кирхгоф ережелері (67-сұрақ)
- •Физикалық маятник (48-сұрақ)
- •Элементар электр заряды. Электр заsрядының сақталу заңы (50-сұрақ)
- •Энергия, күш жұмысы, қуат (8-сұрақ)
- •Электрстатикалық өріс кернеулігі. Күш сызықтары (52-сұрақ)
- •Электростатикалық өріс кернеулік векторының циркуляциясы. Электростатикалық өрістің потенциалдылық шарты(55-сұрақ)
- •Электростатикалық өріс потенциалы. Потенциалдар айырымы. Эквипотенциалдық беттер(56-сұрақ)
- •Энтропия. Клаузиус теңсіздігі (40-сұрақ)
- •Электростатикалық өріс кернеулігі мен потенциалы арасындағы байланыс(57-сұрақ)
- •Электрстатикалық өрістегі диэлектриктер(58-сұрақ)
Диэлектриктердің поляризациясы (Поляризациялану) (59-сұрақ)
Сыртқы өріс әсерінен атомдар, молекулалар немесе кристалл ішіндегі байланысқан зарядтардың ығысуы ПОЛЯРИЗАЦИЯ деп аталады. Поляризация әсерінен дипольдер пайда болады.
Сыртқы электр өрісінде диэлектриктегі оң және теріс зарядтардың қайта таралып орналасуы диэлектриктің поляризациясы деп аталады.
Диэлектриктің
поляризациясын сандық сипаттау үшін
поляризация векторы енгізілген. Бірлік
көлемдегі дипольдік моменттердің
қосындысын поляризация векторы деп
атайды. Өлшем бірлігі
,
Импульс моменті. Импульс моментінің сақталу заңы(18-сұрақ)
Егер
болса, онда
бұл
қорытқы импульс
Импульс моментінің сақталу заңы: денелер жүйесіне түсірілген барлық сыртқы күштердің қорытқы импульс моменті жүйенің импульс моментінің өзгерісіне тең. Егер жүйе тұйықталған болса, сыртқы күштердің қорытқы моменті нөлге тең, яғни L=Jω=const, Бұл импульс моментінің сақталу заңы да. Яғни, тұйық жүйедегі импульс моменттерінің векторлық қосындысы тұрақты болады.
Идеал газ түсінігі. Газдардағы изопроцестер (25-сұрақ)
Идеал
газ
деп бір-бірімен әсерлесу күштері
ескерілмейтін, өзара және ыдыс
қабырғасымен соқтығысулары абсолют
серпімді болатын ретсіз
қозғалыстағы
материалдық нүктелер жүйесін айтады.
Идеал
газдың күй теңдеуі
–
термодинамикалық
параметрлер арасындағы функционалдық
байланыс:
.
Көптеген тәжірибе нәтижелерін қорыта
отырып, Менделеев (1874), бір моль идеал
газ үшін келесі теңдеуді анықтады:
.
Мұндағы
– газдың молярлық көлемі;
– универсал
газ тұрақтысы
.
Массасы
,
көлемі
идеал
газдың күй теңдеуі:
.
.
Изохоралық
процесс
(V=const)
деп газды қыздыру немесе суыту процестері
тұрақты көлемде өтетін процестерді
айтады. Мұндай процестер үшін идеал
газ күйінің теңдеуін келесі түрде
жазған ыңғайлы:
.
Кез-келген тепе-теңдіктегі
процесс үшін термодинамиканың бірінші
заңын
келесі түрде жазуға болады:
.
Бір
моль газ үшін
.
Изобаралық
процесс (
)деп
газды қыздыру немесе суыту процестері
тұрақты қысымда өтетін процестерді
айтады. Мұндай процесс үшін идеал газдың
күй теңдеуін оң жағында тек тұрақты
шамалар қалатын
түрінде жазған ыңғайлы. Бұл теңдеуден
изобаралық
процесс үшін келесі тұжырымдама жасауға
болады:
газдың
берілген массасы үшін тұрақты қысымда
көлем температураға пропорционал
өзгереді:
.
Изотермиялық
процесс
деп тұрақты температурада өтетін
термодинамикалық процестерді немесе
олардың ұлғаюы немесе сығылуы кездерінде
сыртқы орта мен газ арасындағы температура
айрымы тұрақты болып қалатын процестерді
айтады. Идеал
газ күйінің теңдеуінің оң жағындағы
шамалар тұрақты болғандықтан:
.
Бұл
процесте идеал газдың ішкі энергиясы
өзгермейді:
болғандықтан
Идеал газдардың молекула-кинетикалық теориясы.Орташа квадраттық жылдамдық (27-сұрақ)
Идеал
газ үшін молекула-кинетикалық теорияның
негізгі теңдеуі жүйенің
тәжірибеде өлшенетін р
макроскопиялық параметрі мен бөлшектің
микроскопиялық параметрін байланыстырады
(
):
,мұндағы
–молекула
массы, п
–молекулалар
концентрациясы;
– газ молекулаларының ілгерілемелі
қозғалысының орташа квадраттық
жылдамдығы (көп жағдайда
түрінде белгіленеді).
Идеал газдың молекула-кинетикалық теориясының негізгі теңдеуін келесі түрде жазуға болады:
.
Қысым бірлік көлемдегі молекулалардың ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының 2/3-не тең болады. Олай болса, қысым күштік сипаттама ғана емес, энергетикалық сипаттама да болып та табылады.
