3 Есептеу техникасын жөндеу және сату бизнесін автоматтандыру жобасы

Жобада мәліметтер қорын құрмас бұрын оның заттық аумағын анықтап алу керек. Заттық аумақ дегеніміз – құрылатын мәліметтер қорының анықталу облысы. Бұл жобадағы заттық аумақ – компьютерді жөндеу және сату бизнесі. Мұнда шағын компьютерлік фирманың төмендегідей қызмет көрсету жұмыстары қарастырылған:

- белгілі бір тауарды қабылдау және оны қоймада бар тауарлардан іздеу;

- тауарларды сату;

- клиентке алған тауарын жеткізіп беру;

- белгілі бір тауарларға кепілдік беру;

- жөндеу жұмыстарын қабылдау;

- есептер құру.

Заттық аумақтың ішіндегі ішкі жиындар анықталуы керек. Олар қарастырылып отырған есептеу техникасын жөндеу және сату бизнесіндегі қоймада бар тауарлар, жөндеу жұмыстарының түрлері, жөнду жұмысы кезінде шығатын шығындар. Біз қарастырылып отырған заттық аумақта жеті кесте құралған: қойма, продажа, шығын, гарантия, жеткізу, жөн.жұм.түрлері, жөн.жұм.қабылдау. Бұл кестелер жобаға мәліметтерді шақыруға, берілген мәліметтер бойынша іздеу, сүзгілеу жасауға, мәліметтерді белгілі бір кестеге сақтауға қажет. Осыдан кейін әр кестенің құрылымын анықтаймыз. Яғни кестенің атрибуттарын келесідей атаймыз.

Бұл кестелердегі атрибуттары латын және орыс әріптерімен аталады. Келесі этапта әр атрибуттың неше символдан тұратыны анықталады және атрибуттардың типтері (мәтіндік, санауыш, сандық, мерзімдік, ақшалық және т.б) көрсетіледі.

3-кесте

«Қойма» кестесі

Атрибут	Типтері	Шектеулер
№	Санауыш
Markalari	Мәтіндік	Символ (80)
Vidtovara	Мәтіндік	Символ (23)
Sani	Сандық	Бүтін сан
Zavkuni	Сандық	Бүтін сан
Kuni	Сандық	Бүтін сан

«Қойма» кестесінде қоймадағы тауарлар жайлы жалпы мәлімет берілген (3-кесте). Осы кестенің көмегімен қандай тауарлар бар екенін саны қанша екенін көруге болады. «Қойма» кестесі – тауардың реттік нөмері, маркалары, тауар түрі, тауардың қоймадағы құны және сатылымдағы құны, тауар саны атрибуттарынан тұрады.

4-кесте

«Сатылған тауар» кестесі

Атрибут	Типтері	Шектеулер
Data	Мерзімдік	дд.мм.гггг форматы
Markalari	Мәтіндік	Символ (80)
Vidtovara	Мәтіндік	Символ (25)
Sani	Сандық	Бүтін сан
Kuni	Сандық	Бүтін сан
Summa	Сандық	Бүтін сан

«Сатылған тауар» кестесінде бұл кестеде барлық сатылған тауарлар жайлы мәлімет берілген. Осы мәліметтер арқылы қандау тауар өткенін және оның жалпы суммасын есептеп шығаруға болады. Атрибуттары – тауардың сатылған мерзімі, тауар түрі, маркасы, саны, құны, сумма көрсетілген (4-кесте).

«Кепілдік» кестесінде - клиенттің аты-жөні, берілген уақыты, тауар түрі, маркасы, саны, кепілдік мерзімі атрибуттары бар. Сатылған белгілі бір тауарларға кепілдік берілген мәліметтер сақталады. Яғни бұл кестеге тауарға кепілдік беріп, клиенттің аты-жөні мен кепілдік берілетін күнін, сонымен қатар тауар жайлы мәліметтерді сақтап, осы кестедегі мәлімет бойынша кепілдік талонын жасауға болады (5-кесте).

5-кесте

«Кепілдік» кестесі

Атрибут	Типтері	Шектеулер
Fio	Мәтіндік	Символ (25)
Data	Мерзімдік	дд.мм.гггг форматы
Markalari	Мәтіндік	Символ (80)
Vidtovara	Сандық	Символ (25)
Sani	Сандық	Бүтін сан
Srokgar	Сандық	Бүтін сан

«Жөн.жұм.түрлері» кестесі – жөндеу жұмыс түрлері мен бағаларынан тұрады. Бұл кесте жөндеу жұмыс түрлерін тізімнен таңдап алып кестеге сақтауға қажет (6-кесте).

6-кесте

«Жөн.жұм.түрлері» кестесі

Атрибут	Типтері	Шектеулер
Жөндеу жұмыс түрлері	Мәтіндік	Символ (70)
Бағалары	Сандық	Бүтін сан

«Шығын» кестесі – реттік номерінен, шығын көздерінен және он екі ай аттарынан тұрады. Жөндеу жұмыстары бойынша шығатын шығын көздері толтырылған және шығын көздері бойынша әр ай сайынғы шыққан шығынның мөлшері жайлы мәліметтер (7-кесте).

7-кесте

«Шығын» кестесі.

Атрибут	Типтері	Шектеулер
№	санауыш
Шығын көздері	Мәтіндік	Символ (80)
Январь	Сандық	Бүтін сан
февраль	Сандық	Бүтін сан
Март	Сандық	Бүтін сан
Апрель	Сандық	Бүтін сан
Май	Сандық	Бүтін сан
Июнь	Сандық	Бүтін сан
Июль	Сандық	Бүтін сан
Август	Сандық	Бүтін сан
Сентябрь	Сандық	Бүтін сан
Октябрь	Сандық	Бүтін сан
Ноябрь	Сандық	Бүтін сан
Декабрь	Сандық	Бүтін сан

8-кесте

«Жеткізу» кестесі.

Атрибут	Типтері	Шектеулер
Fio	Мәтіндік	Символ (25)
Adres	Мәтіндік	Символ (25)
Tel	Сандық	Сан

«Жеткізу» кестесінде – клиент аты-жөні, адресі және телефоны бар. Тауарды жеткізуге тапсырыс берген клиент жайлы мәлімет толтырылған (8-кесте).

9-кесте

Жөн.жұм.қабылдау кестесі

Атрибут	Типтері	Шектеулер
Fio	Мәтіндік	Символ (30)
Adres	Мәтіндік	Символ (20)
Tel	Сандық	Сан
Data	Мерзімдік	дд.мм.гггг форматы
Remont turi	Мәтіндік	Символ (55)
Kuni	Сандық	Бүтін сан

«Жөн.жұм.қабылдау» кестесі – клиент аты-жөні, адресі, телефоны, ремонтқа берген уақыты, ремонт түрі, құны атрибуттарынан тұрады. «Жөн.жұм.қабылдау» кестесі – жөндеу жұмысына тапсырыс беруге келген клиент жайлы ақпарат, жөндеу жұмысының түрі мен бағасын, жөндеуге әкелген күнін енгізіп сақтап және есеп құруға қажет (9-кесте).