Адамның экологиялық қуысы.

экологиялык қуыс-организмнің тіршілік ету жағдайларына қатысты шарттардың жалпы жиынтығы, соның ішіне ол орналасқан кеністік, қоғамдастықта атқаратын функциялық ролі және оның қоршаған орта факторларына- температурага, ылғалдылыққа, қышқылдылыққа, топырақ құрамына және т.б жағдайларға тозімділігі кіреді. Экологиялық қуыс ролі.Экологиялық қуыс 3 түрге-кеністік, қоректік және гиперкеңістікке бөлінеді. Кеңістік қуыс- организмдердің тұрақты мекені, қоректену ерекшеліктеріне байланысты қуыс, коп өлшемді қуыс дегеніміз- гиперкеңістіктегі аумақ, оның олшемі экологиялық факторға байланысты. Экологиялық қуыс бәсекелемыстік жолмен бөлінеді

20 Адам денсаулығына қоршаған ортаның және кәсіпорындарының қауіпті және зиянды факторларының әсері. Адамның күнделікті тіршілігі қоршаған орта жағдайларымен тығыз байланысты. Тірі ағзаларға тән көптеген касиеттер адам ағзасына да тән. Адамның тынысалуы, тамақтануы, өсуі, дамуы табиғи орта жағдайында өтеді. Сондыктан да адам тіршіліктің құрамды бір бөлігі болып есептеледі. Сонымен бірге адам - өзі өмір сүріп отырған қоғамдағы саналы тұлға. Адамның өсуіне, дамуына жөне тұлға ретінде қалыптасуына әлеуметтік жағдайлардың ыкпалы зор. Баска ағзалар белгілі табиғи орта жағдайларында тіршілік етуге бейімделген.Адамның денcаулығына қоршаған табиғи орта жағдайларының әсері зор. Адамға дем алатын ауаның, күнделікті пайдаланатын ауыз судың, тағамның таза болуынын маңызы ерекше. Адамның мұкият ойланбай жасаған кейбір іс әрекеттері денсаулығына зиянды. Мыңдаған жылдар бойы қалыптасқан орта жағдайларының зиянды өзгерістері адам денсаулығына кері әсер етеді. Әсіресе, бұл жағдай Қазакстанда ерекше байқалуда. Мысалы, Арал теңізінің тартылуы, ядролық сынақтардың жүргізілуі және т. б. атауға болады.Адам денсаулығына өмір сүру салтын дұрыс ұстануы да әсер етеді. Темекі тарту, ішімдікті пайдалану, дұрыс тамақтанбау және т.б. жағдайлардан адам денсаулығы бұзылады. Кейде еңбек етудің қолайсыздығы, тұрмыстық жағдайлардың нашарлауы денсаулыққа кері әсер етеді. Салауатты өмір сүру салтын дұрыс ұйымдастыра білмеу, медициналык жәрдемнің дұрыс көрсетілмеуі де әсерін тигізеді. Дүниежүзілік денсаулық ұйымының шешімімен 7 сәуір «Бүкіләлемдік денсаулық сақтау күні» деп белгіленген. Біздің елімізде де адамдардың денсаулығын сақтауға ерекше көңіл бөлінуде. Қазақстан Республикасы Үкіметінің арнайы қаулысымен «Салауатты өмір салтын қалыптастырудың Ұлттық орталығы» ұйымдастырылды

Ағынды суларды флотация әдісімен тазалау. Схема келтірініз. Коагуляция, флотация, центрифугалау қолданылады шешу жақсарту үшін, ол қосымша шығынды қажет етеді.  Ластаушы заттарды арнайы бөлінген микрофлорасы қалдық концентрациясы аэрация резервуарларда саңылау енгізу ағынды суларды ластану жоғары концентрацияларында жеткілікті үлкен болып табылады және екінші кезеңде сарқынды суларды қосымша тазалау шартты іске қосылған шлам талап етеді. Сондықтан кәдімгі типтегі биологиялық тазарту кейін сарқынды суды төмен ағыны және ластану немесе өсімдіктер 1 кезеңінің тұрақты құрамымен жергілікті бөлімшелерінде орынды микробиологиялық әдістерді қолдануды.

Ағынды суларды биологияылқ тазарту: ерекше сипаттамалары. ағын суларды биологиялық тазарту процесін жандандыру Қазіргі уақытта іске қосылған Аэрация аймағының тұнба, өнеркәсіптік оттегі, озон, ұнтақ және түйіршікті сорбент қолдану мутантов пайдалану, ағынды суларды ультрадыбыстық емдеу және белсендірілген тұнба тағайындалған концентрациясын арттыру арқылы жүзеге асырылып жатыр биомасса.

Аэрация резервуарларда ағынды суларды биологиялық тазарту Қазіргі уақытта пайдаланылатын математикалық модельдерін көпшілігі ағынды суларды және белсендірілген тұнба концентрациясы қажеттіліктерін аэрация арасындағы ұзақтығы кері пропорционал ұсынады.

Ағынды суларды аэробты тазарту әдісі. Аэротенктің жұмыс істеу принципі, фильтрация желілері және орошения желілері. Аэротенк схемасын келтірініз а) аэротенк-ығыстырғыштар. Мұнда ластанған сумен белсенді тұнба аэротенктің басынан шоғырланып беріліп соңынан әкетіледі. Аэротенк-ығыстырғыштарда ластағыш заттардың концентрациясы дәліздің басында жоғары болғандықтан аэрациялау уақыты азаяды, тотығы жылдамдығы өседі. Бірақ судың құрамы аэротенктің ұзындығымен өзгеруіне байланысты белсенді тұнбаның бейімделу уақыты және жұмыс өнімділігі баяулайды. Сондықтан бұл аэротенктер аз ластанған қала немесе өндіріс суларын тазалауға қолданылады (ОБКт көрсеткіші 500 мг/л дейін болғанда).ә) аэротенк-араластырғыштар. Мұнда ластанған сумен белсенді тұнбаның әкелуі және әкетіліу аэротенктің ұзын коридорында біркелкі болады және аэротенктегі лас сумен берілген лас су тегіс араласады. Бұл аэротенктер концентрациясы жоғары ластанған суларды тазартуға (ОБКт көрсеткіші 1000 мг/л дейін болғанда), шығындары мен құрамы құбылмалы болған жағдайда қолданылады.) ластанған суды біркелкі бытыратып беретін аэротенктер. Мұнда белсенді тұнба коридордың басына беріледі. Ластанған су аэротенктің коридорына бірнеше нүктеден біркелкібытыратып беріліп коридордың соңынан белсенді тұнбамен бірге шоғырланып әкетіледі .в) ауаны дифференциалды бытыратып беретін аэротенктер. Мұнда ауаны аэротенктің ұзын коридорына дифференциалды таратып береді. Ластанған сумен белсенді тұнба аэротенктің басынан шоғырланып беріліп соңынан әкетіледі. Ауаны аэротенктің коридорына дифференциалды бытыратып берудің техникалық қиындықтарына байланысты бұл түрі көп таралым алмаған.г) ластанған суды біркелкісіз бытыратып беретін аэротенктер. Аэротенктің бұл түрінде белсенді тұнба шоғырланып дәліздің басынан беріледі, ал ластанған су аэротенктің дәлізіне бірнеше нүктеден біркелкісіз бытыратып беріліп соңынан әкетіледі.Бұл аэротенктің ерекшелігі белсенді тұнбаның орташа концентрациясы аэротенк-ығыстырғыштарға қарағанда жоғары болады және аэротенк-араластырғыштарға қарағанда тазарған судың сапасы жоғарылайды

Ағынды суларды тазартудың анаэробты әдісі. Метантенк жұмысының ұстанымы. Метантенк схемасын келтірініз. Ағын суларды биологиялық жолмен тазарту процестерінің 2 әдісі бар:1) Аэробты – микроорганизмдер заттарды тотықтыру үшін оттегі пайдаланады.2) Анаэробты – микроорганизмдер бос күйіндегі еріген оттегімен де, сондай – ақ нитратиондарыны электрондарының артық акцепторларымен баййланысқа түсе алады.Бұл процестерде микроорганизмдер электрон акцепторы ретінде органикалық заттардың көмірсуын пайдаланады. Аэробты және анаэробты процестерге таңдау жасаған кезде, әдетте бірінші түріне ерекше көңіл бөледі. Аэробты жүйелер өте сенімді,тұрақты жұмыс атқаратын, өте көп зерттелген.