- •Бпф дебатының базасы – төрт команда, сегіз пікірсайысшы
- •Сөздер ұзақтығы
- •Төрт команданың рольдері
- •Ақпарат пункттері (Points of Information)
- •1.5. Раундқа дейін
- •1.6. Тәртіп бұзылуы
- •1.7 Турнир структурасы
- •2 Тарау. Дебат және Әлем чемпионатындағы Төрешілік
- •2.1 Раундтағы жеңіс
- •2.2 Көндіре алу деген не?
- •2.3 Қарсылық, тартымдылық және салыстыру
- •2.4 Команданың жүктемесін не анықтайды?
- •2.7 Дебаттағы оппозиция
- •2.8 Кеңейту- Үкімет пен Оппозиция мүшелерінің сөзі
- •2.9 Раунд сараптамасы – Хатшылардың сөзі
- •2.10 Ақпарат Пункттары, Уақыт және Equity
- •3.1 Нәтижелерді анықтау
- •3.2 Раунд барысындағы пікірлесу
- •3.3. Хаттама толтыру
- •3.4 Шешімді талқылау
- •3.5 Төрешілер жайлы пікірлер
- •3.6. Төрелік пен талқылау барысындағы кең таралған қателіктер.
- •3.7 Тақырып таңдауға байланысты кеңестер
2.2 Көндіре алу деген не?
Төрешілер орындарды раундта қай топ ең сенімді екендігіне қарай жіктейді. БПФ форматында аргументтің сенімділігі дәлелдемелер мен маңыздылығын көрсету арқылы жүзеге асады.
Анализ бен стиль екі бөлек бағалау критерийлері емес екендігін ескерге жөн. БПФ дебат форатында аргумент керемет мазмұндау стиліне қарамастан жеткілікті түрде сенімді бола алмайды. Аргументтерге дәлел келтірілмеген әдемі құрастырылған сөйлемдерде ешқандай мән болмайды. Сәйкесінше, төреші түсінбеген дәлелденген аргумент оны көндіре алмайды. Жақсы стиль деп анализді төрешіге барынша эффективті түрде жеткізуді атайды. Стиль және анализ жеке, тәуелсіз сендіру генераторы емес керісінше бірін-бірі толықтыратын көндіру элементтері болып табылады. Екеуінің бөлек секцияларда талқыланатындығы кедергі етпейді.
Анализ
Аргументтің анализі оны далелдейтін себептерден құралады. Себептер аргументті мынандай жолдармен даледей алады:
логикалық тұрғыда аргументтің шындылығын дәлелдеу
белгілі бір тұжырымға алып келетін себеп-салдарлық байланыс
аргументтің шындылығын далейдейтін қоғамдық норманы көрсету
басқа жағынан аргументтен шығатын жаман салдарларды көрсету
немесе бұдан да басқа көптеген төрешіні көндіретіндей шыңдыққа негізделген және дебатқа қатысты сөздермен дәлелдеуге болады. Себептер мықты және әлсіз болады. Ол пірірсайысшының қаншалықты мықты критерийлар жинағанына байланысты болады.
Аргументтің бағасын осындай себептермен қатар төрешілер де оның маңыздылығын, шындыққа негізделгендігін, оның сенімділігін анықтау үшін өзіндік стандарттар қолданады. Шындыққа қатты алыс тұжырымдар аргументке әлсіз қолдау болады немесе мүлдем қолдау болмайды. Аргументті дұрыс тізбектемеу ойыншылар үшін көптеген проблема әкеледі. Командалар сөз арасында бір-біріне қарсы шықпау керек. Егер де командалар ойын кезінде бір-бірінің сөздеріне қарсы шығып қалған жағдайда төреші екі аргументті де қабылдамауға құқылы немесе екеуінің біреуін қалдырады. Кейде екі аргументті де қабылдап, бірақ әлсіз ретінде алуы мүмкін.
Төмендегі критерийлар анализге түк әсер етпейді:
аргументтің саны
аргументтің ішіндегі қулықтар
аргументтің қызықтылығы
Маңыздысы: осы аргуметтен шыққан тұжырым қаншалықты дебат раундына релевантты, қаншалықты мықты қолдаулармен дәлелденген, қаншалықты осы аргументке қарсылық болғандығы мен қаншалықты осы аргументке анализ жасалғандығы. Төрешілер аргументтің осы раунда қаншалықты маңызды рөл атқаруы мүмкін екендігіне қарамай, сол аргументтің ойында қаншалықты дәлелденгені мен сол аргументтің қаншалықты дебат ойында маңыздылығы болғандығына қарауы керек.
2.3 Қарсылық, тартымдылық және салыстыру
Егер пікірсайысшы ұсынған аргументтің қолдауы қатты мықты болмаса да, оған жеткілікті қарсылық болмаған жағдайда төреші тарапынан қабылдануы тиіс. Егер ұсынылған аргумент ойында қатты маңызды нүкте болмаса, ойыншылар уақытты тиімді пайдаланып маңызды нүктелерге қарсылық білдергені дұрыс. Алайда пікірсайысшылар ешқашан да ұсынылған аргументке деген қарсылық (ол қатты мықты болмаған жағдайдың өзінде де) төреші тарапынан олар үшін болмайтынын ескерген жөн. Егер ұсынылған кейс керемет аргументтерден тұратын болса, онда оған басқа команда тарапынан қарсылық болуға міндетті.
Қарсылық аргументтің шындыққа жанаспайтынын, релевантты емес екенін дәлелдейтін, саыстырмалы тұрғыда маңыздылығы төмен екенін көрсететін, жеткіліксіз, адекватты емес екенін дәлелдейтін кез-келген дүние болуы мүмкін. Қарсылықты раунд кезінде қарсылық деп айту міндетті емес, қарсылық спикердің сөзінің басында да, ортасында да, аяғында да болуы мүмкін.
