- •2. Нәруыздардың жалпы қасиеттерін атап шығу.
- •1 Сурет - Пептидтік байланыстың түзілуі.
- •2 Сурет – Дисульфидті байланыстың түзілуі
- •3 Сурет - Әлсіз байланыстардың түрлері
- •4. Нәруыздардың ыдырауының ортақ өнімдері. Нәруыздардың гидролиз түрлері. Алмастырылатын және алмастырылмайтын амин қышқылдары. Құнды және құнсыз нәруыздар.
- •7.Нәруыздардың коллоидты қасиеттері. Нәруыздың ерітіндідегі тұрақтылығы, тұрақтылық факторлары.
- •9. Нәруыз молекуласының құрылымдары (структуралары).Оларды тұрақтандыратын байланыстар. Белок молекуласының құрылымы, белоктың биологиялық қасиетінің біріншілік структурасына тәуелділігі.
- •4 Сурет – Белоктардың бірінші реттік құрылымы
- •10. Денатурация дегеніміз не? Денатурациялаушы агенттер (2 мысал келтіру). Ренатурация дегеніміз не?. Белоктардың денатурациясы. Денатурациялаушы агенттер, олардың әсері.
- •13. Нағыз гликопротеиндердің құрылысы туралы түсінік, негізгі өкілдері. Нағыз гликопротеидтер, құрылысы, өкілдері.
- •14 Протеогликандар, құрылысы туралы түсінік, негізгі өкілдері, ролі. Протеогликандар, құрылысы, өкілдері, олардың маңызы.
- •18 .Нуклеопротеиндер, түрлері. Нуклеопротеиндердің гидролиз схемасы.
- •11Сурет. Днқ-ның қос спиралінің құрылысы(Уотсон және Крик бойынша)
- •12 Сурет. Днқ-ның бірінші реттік құрылымы
- •Генетикалық кодтың сипаттамасы
- •21. Ферменттердің жалпы қасиеттері (атап шығу). Ферменттердің жалпы қасиеттері.
- •22. Изоферменттер (мысалдар), диагностикалық маңызы. Изоферменттер, рөлдері, биологиялық негіздері.
- •23 Ферменттердің субстраттық арнайылығының түрлері ( мысалдар). Ферменттердің арнайылықтары: а) субстраттық; б) әсер ету арнайылығы.
- •24Фермент активтілігіне температураның әсері. Қайтымды және қайтымсыз инактивация. Ферменттің белсенділігіне температураның әсері.
- •25.Фермент активтілігіне орта рН-ның, фермент пен субстрат концентрациясының әсері. Ферментативтік реакцияның жылдамдығына орта рН-ның әсері.
- •26.Бәсекелес ингибрлену, мысалдар.
- •28Ферменттердің жіктелуі мен номенклатурасы. Ферменттердің жіктелуі мен номенклатурасы.
- •29.Гликозидазалар, өкілдері, қандай ас қорыту сөлінде кездеседі, катализдік әсері. Гликозидазалар, өкілдері, орналасуы, каталитикалық әсері.
- •30.Эстеразалар, өкілдері, қандай ас қорыту сөлінде кездеседі, катализдік әсері. Эстеразалар, жіктелуі, өкілдері, каталитикалық белсенділігі, таралуы.
- •34.Амин қышқылдарының декабоксилазалары. В6 витаминінің құрылысы және коферменттік функциясы. Катализдейтін реакциялары, биогенді аминдер туралы түсінік.
- •35.Пиридин ферменттері, құрылысы, катализдік әсері (бір реакция теңдеуін жазу).
- •Флавин ферменттері, құрылысы, құрылысы, катализдік әсері (бір реакция теңдеуін жазу).
- •7.ЦитохромВ, өкілдері, құрылысы, рөлі.
- •39. Цх с, өкілдері, гемнің құрылысы, тотығу-тотықсыздану реакцияларына қатысуы. ЦитохромС, өкілдері, құрылысы, рөлі.
- •Метилтрансферазалар, құрылысы, химиялық табиғаты, каталитикалық әсері.
- •13. Ацилтрансферазалар, құрылысы, химиялық табиғаты, каталити-калық әсері.
- •14. Фосфотрансферазалар, құрылысы, химиялық табиғаты, каталити-калық әсері.
7.ЦитохромВ, өкілдері, құрылысы, рөлі.
Өкілдері: цхв және цхв5. Цхв5 ксенобиотиктердің метаболизміне қатысады, ал цхв БТ тізбегіне тікелей қатысады. Цхв коферменті гем, екі компонентті фермент. Гемнің құрылысы гемоглобин мен миоглобиндікіндей. Рационалды аталуы: -1,3,5,8- тетраметил, -2,4-дивинил, -6,7- дипропион қышқылының темір(ІІ) порфині.
Гемнің формуласы:
Цхв-ның биологиялық рөлі ол электрондарды тотықсызданған КоQ-дан алып цхс1-ге береді. КоQ тотығады да, цхв тотықсызданады.
цхв(Fe3+)-------- цхв(Fe2+)
39. Цх с, өкілдері, гемнің құрылысы, тотығу-тотықсыздану реакцияларына қатысуы. ЦитохромС, өкілдері, құрылысы, рөлі.
Өкілдері: цхс және цхс1.Коферменттері гем түрінде бірдей, апоферменттері әртүрлі екі компонентті фермент. Гемнің ааталуы:
-1,3,5,8- тетраметил, -2,4-диэтил, -6,7- дипропион қышқылының темір(ІІ) порфині. цхс1 –дің биологиялық рөлі ол цхв- ны тотықтыру арқылы одан электрондарды алып өзі тотықсызданады:
Цхс1(Fe3+)-------- цхС1(Fe2+) одан кейін цхс цхс1 ді тотықтырып, өзі тотықсызданады: Цхс(Fe3+) →цхс(Fe2+)
40. Цх А, өкілдері, гемнің құрылысы тотығу-тотықсыздану реакцияларына қатысуы. ЦитохромА, өкілдері,құрылысы,рөлі.
Өкілдері: цха және цха3. Коферменттері бірдей, апоферменттері әртүрлі. Гемнің құрылысы мынандай: 1-ші,3-ші орындарда метил тобы, 2-ші орында 15 көміртек атомдарынан тұратын радикал, 8-ші орында формил тобы,4-ші көміртекте винил тобы, 6-шы және 7-ші орындарда пропион қышқылының қалдықтары орналасқан. Цха электрондарды тотықсызданған цхс –дан алып тотықсызданады, ал цхс тотығады.
Цха(Fe3+) →цха(Fe2+)
Цха электрондарды цха3-ке беріп тотығады, ал цха3 тотықсызданады.
Цха3(Fe3+) →цха3(Fe3+)
Цитохромоксидаза(ЦХО).
Цха мен цха3 бір комплекс -цитохромоксидаза түрінде байланысқан. Бұл ірі молекула, өте үлкен молекулалық массалы, ол 2 молекула цха+4молекула цха3+ 6 мыс иондарынан(І,ІІ) тұрады. ЦХО-дағы мыстың валентілігі ауыспалы,сондықтан электрон көзі бола алады.
Трансферазалар, құрылысы,жіктелуі, өкілдері, каталитикалық әсері, таралуы.
Трансферазалар - атомдарды немесе атомдар тобын бір субстраттан басқа субстратқа тасымалдайтын ферменттер класы. Бұлар негізінен екі компонентті, жасушаішілік ферменттер. Тасымалдайтын топтарына қарай олар бірнеше топшаларға жіктеледі: аминотрансферазалар, метилтрансферазалар, ацилтрансферазалар, фосфотрансферазалар
Метилтрансферазалар, құрылысы, химиялық табиғаты, каталитикалық әсері.
Метилтрансферазалар метилдену реакцияларын тездетеді, яғни метил тобын тасымалдайды. Коферменті ТГФҚ(тетрагидрофоль қышқылы)- Вс витаминінің гидроксилденген туындысы, екі компонентті фермент.
13. Ацилтрансферазалар, құрылысы, химиялық табиғаты, каталити-калық әсері.
Ацилтрансферазалар ацилдену реакцияларын тездетеді , яғни карбон қышқылдарының қалдықтарын тасымалдайды. Егер олар сірке қыш-қылының қалдығын тасымалдаса оларды ацетилтрансферазалар деп атайды. Карбон қышқылдарының қалдықтары ферментпен макроэр-гиялық байланыс арқылы қосылады. Бұл ферменттер екі компонентті, коферменті НSKoA(пантотен қышқылы+ аденозин-3- монофосфат+ фосфор қышқылының 2 қалдығы+ тиоэтаноламин). Функционалдық тобы тио топ –SН болғандықтан кофермент НSKoA түрінде жазылады. Ферменттің субстратқа қосылуы коферментті активтендіреді. Сірке қышқылының активті формасы ацетил- KoA деп аталады.
