18.2 Сурет - 74ls19n регистр
Регистр кірісіне D,C,B,A төрт разрядтты 0001 сигналын береміз.CLR=1,S0=S1=1 екі бірдей басқаратын кірісіне SR=SL=0 орнатамыз.
18.3 Сурет – Регистр параметрлерін орнату
S0=1 және S1=0 қадамы 3 болған кезде сигнал 0001 триггерге енеді және паралельді түрде QA,QB,QC,QD шығысына нәтижесі шығады.
18.4 Сурет - xla1 логикалық анализатор нәтижесі
S0=S1=0 режімін орнатып, 11 импульске енген кезде шығысы жұмыс істеуін тоқтатады. DCBA=1010 қадамы регистрге жазылады.74LS194N миксұлбасында регистр жұмыс істеуі үшін басқаратын S0 кірісіне кернеудің жоғарғы мәнін, S1кірісіне төмен кернеу мәнін беру керек. S0=0 және S1=0 және SR кірісіне 1,0,1 және 0 тізбектей түріде орнатамыз.Регистр бұл сигналдарды QA дан QD дейін сол жаққа қарай ығыстыра түседі. QD шығысында ол мүлдем жоғалады.
S0=0 және S1=0SL кірісіне тізбектей түрде енген кезде, мысалға 1,0,0 және 1 D разрядына (шығысы OD) жазылады.Микросұлба регистордың оң жағында жұмыс істейді.Сигналдар 1,0,0 және 1 А разрядына қарай,шығысы QA-да жоғалады.
18.5 Сурет - 74ls194n миксұлбасы
18.6 Сурет - 74ls194n миксұлба нәтижесі
18.7 Сурет – Параметрлерін өзгерту
Бақылау сұрақтары:
1.Регистр дегеніміз не?
2.Регистрлер қалай жіктелінеді?
3.Регистрлердің жұмыс істеуі қандай?
№19 Зертханалық жұмыс
Есептеуіштер
Жұмыстың мақсаты:Есептеуіштердің жұмыс істеу процессін бақылау
Тапсырмалар: Синхронды екілік 4-разрядтты 74HC161 есептеуішін зерттеу
Қажетті құрал-жабдықтар:
Е1 көзі
VCC кернеу көзі
Space кілті
DCD_HEX индикаторы
4х10 өлшемді DC дешифраторы
Теориялық бөлім:
Импульсті есептеуіштер кірісіне келетін импульстер санын есептейді.Есептеу нәтижесі екілік кода түрінде жазылады.N максимальды саны есептеуіште 2n-1 түрінде жазылады, n- есептуіштің разряд саны.Есептеуіштің әр разряд санында триггер бар.Есептеуіштің ең қарапайым сұлбасы синхронды Т-триггерда жобаланады.19.1 суретте үш разрядты есетеуіш сұлбасы келтірілген.Ол 0-ден 7-ге дейін импульс санын есептейді.
19.1 Сурет – Үш разрядты есептеуіш
Есептеуіш шығысына қосымша разряд қосылған кезде N саны максимальды мәнге жетеді.Есептеуіштің бірінші триггеріне кіші разряд келіп,Q1сигналы екінші разрядтың кірісіне,ал шығысындағы кернеу үшінші разрядтың кірісіне келіп түседі.
19.2 Сурет – Есептеуіш диаграммасы
Бүкіл триггер кірісіне Q1=Q2=Q3=0 сигнал беріледі.Еептеуіштегі разряд саны сызықты түрде кемитін екілік кода түрінде.Есептеуіштер имульс санын қосуды және көбейтуді есептейді.Бұл есептеуіштер реверсивті деп аталынады.Реверсивті есептеуіштерде екі кірісі бар:кірісіне +1 импульсін берген кезде, есептеуіште жазылған код 1-ге ұлғайады, ал кірісіне -1 импуьсін берген кезде, есептеуіште жазылған код 1-ге кемиді. Есептеуіштер басқарылатын және автоматты басқару құралдарында көптеп қолданылады
19.3 Сурет – Реверсивті есептеуіш
Жұмыстың барысы:
Программа қорында 4-,8- және 12-разрядтты есептеуіштер бар.Асинхронды есептеуіштер (SN7493,SN74393), синхронды (74NC161,SN74163) реверсивті (SN74191), екілік-ондық (SN7493,SN74160) және т.б бөлінеді.
19.4 суретте синхронды екілік 4-разрядтты 74HC161 есептеуіші келтірілген. Кірісіне Е1 тактілі импульсі ,тұрақты VCC кернеу көзі , екілік кіріс сандарын ауыстырғыш 1...4, Space кілті жалғанған.Шығысына QA,QB,QC және QD 7-сегменті он-алтылық DCD_HEX индикаторы және 4х10 өлшемді DC дешифраторы жалғанған.XLA1 анализаторына ең соңғы жалғанған. Space кілті жабық болса импульс санын анықтауға болады.Е1 генераторына түскен кезде индикатор жанады, ал ашық күйінде 4-разрядты екілік сан кірісіне әсер етеді.
