- •1 Ғылыми-техникалық және анықтамалық әдебиет бойынша осы кластағы отандық және шет елдік автомобильдердің үйлесімдерінің құрылыстық ерекшеліктерін талдау
- •1.1 КамАз 43253 фургон —борттық платпормасы бар жүк автокөлігі
- •1.2 Маз Купава 5731 фургон – борттық платпормасы бар жүк автокөлігі
- •1.3 Автофургон зил 4331 "Купава" ки 5225 шанағымен
- •1.4 Mercedes-Benz фургон
- •1.5 Урал 4320 фургон
- •2 Жобаланатын автомобильдің үйлесімін таңдау және негіздеу
- •2.1 Жүргізушінің кабинасы
- •2.2 Фургон кузовтары (шанақтары)
- •3 Трансмиссияның кинематикалық схемасын таңдау және дәлелдеу
- •4 Aвтомобиль тарту есебі
- •4.1 Бастапқы мәліметтерді таңдау
- •4.2 Қозғалтқыштың сыртқы жылдамдық сипаттамасын анықтау
- •4.3 Негізгі берілістің беріліс санын анықтау
- •4.4 Берілістер қорабының беріліс сандарын анықтау
- •4.5 Автомобильдің қуат теңестірілімі
- •4.6 Әртүрлі берілістердегі автомобильдің динамикалық факторы
- •4.7 Әртүрлі берілістердегі автомобильдің үдеулері
- •4.8 Автомобильдің шапшаңдата қозғалу уақыты мен жолы
- •4.9 Автомобильдің отындық сипаттамасы
- •Қорытынды
- •Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
4.6 Әртүрлі берілістердегі автомобильдің динамикалық факторы
Динамикалық фактор мына формула бойынша анықталады
(4.25)
мұнда Рко-автомобильдің жетекші доңғалақтарындағы толық айналма күш; Рв-ауа кедергісінің күші.
Автомобильдің жетекші доңғалақтарындағы толық айналма күш мына формула бойынша анықталады
(4.26)
Ауа кедергісінің күші мына формула бойынша анықталады
(4.27)
Динамикалық фактор әр беріліс үшін анықталады, сонда Ме және v мәндері 1 және 2 – кестеден алынады.
Бірінші беріліс үшін U1=7,8 және v=2,98 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.1
=
.=59,7
кН
PB1.1
=
.=0,003
кН
D1.1
=
.=0.04
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (6-кесте).
6-Кесте - Бірінші берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V1, км/сағ |
2,98 |
4,26 |
5,538 |
6,81 |
8,09 |
9,37 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
59,7 |
64,2 |
65,82 |
64,15 |
59,4 |
51,9 |
Рв, кН |
000,3 |
0,0068 |
0,011 |
0,017 |
0,024 |
0,033 |
D |
0,4 |
0,43 |
0,446 |
0,435 |
0,4 |
0,35 |
Екінші беріліс үшін U2=4,1 және v=5,68 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.2
=
.=31,4
кН
PB1.2
=
.=0,012
кН
D1.2
=
.=0.21
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (7-кесте).
7-Кесте - Екінші берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V2, км/сағ |
5,68 |
8,12 |
10,55 |
13 |
15,4 |
17,8 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
31,4 |
33,7 |
34,6 |
33,7 |
31,21 |
27,28 |
Рв, кН |
0,012 |
0,025 |
0,042 |
0,064 |
0,09 |
0,12 |
D |
0,21 |
0,228 |
0,234 |
0,228 |
0,21 |
0,184 |
Үшінші беріліс үшін U3=2,44 және v=9,52 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.3
=
=18,7
кН
PB1.3
=
=0,034
кН
D1.3
=
=0.126
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (8-кесте).
8-Кесте - Үшінші берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V3, км/сағ |
9,52 |
13,6 |
17,68 |
21,8 |
25,9 |
30 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
18,7 |
20 |
20,6 |
20 |
18,57 |
16,2 |
Рв, кН |
0,034 |
0,07 |
0,118 |
0,182 |
0,25 |
0,34 |
D |
0,126 |
0,135 |
0,140 |
0,134 |
0,124 |
0,107 |
Төртінші беріліс үшін U4=1,4 және v=16,64 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.4
=
=10,72
кН
PB1.4
=
=0,1
кН
D1.4
=
=0.072
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (9-кесте).
9-Кесте - Төртінші берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V4, км/сағ |
16,64 |
23,77 |
30,9 |
38 |
45,16 |
52,3 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
10,75 |
11,52 |
11.81 |
11.51 |
10,65 |
9,3 |
Рв, кН |
0,1 |
0,217 |
0,36 |
0,55 |
0,78 |
1,05 |
D |
0,072 |
0,076 |
0,078 |
0,074 |
0,067 |
0,056 |
Бесінші беріліс үшін U5=1 және v=23,29 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.5
=
=7,66
кН
PB1.5
=
=0,207кН
D1.5
=
=0.0,05
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (10-кесте).
10-Кесте - Бесінші берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V5, км/сағ |
23,29 |
33,284 |
43,26 |
53,2 |
63,2 |
73,2 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
7,66 |
8,2 |
8,44 |
8,22 |
8,17 |
6,65 |
Рв, кН |
0,208 |
0,43 |
0,72 |
1,089 |
1,537 |
2,06 |
D |
0,05 |
0,052 |
0,053 |
0,048 |
0,045 |
0,031 |
Алтыншы беріліс үшін U6=6,35 және v=3,6 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.6
=
=48,63
кН
PB1.6
=
=0,005
кН
D1.6
=
=0,31
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (11-кесте).
11-Кесте - Алтыншы берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V6, км/сағ |
3,6 |
5,2 |
6,76 |
8,32 |
9,88 |
11,44 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
48,6 |
52,26 |
53,55 |
52,21 |
48,34 |
42,26 |
Рв, кН |
0,005 |
0,01 |
0,017 |
0,026 |
0,037 |
0,05 |
D |
0,31 |
0,354 |
0,363 |
0,354 |
0,328 |
0,286 |
Жетіншы беріліс үшін U7=3,3 және v=7 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.7
=
=25,27
кН
PB1.7
=
=0,0188
кН
D1.7
=
=0,171
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (12-кесте).
12-Кесте – Жетіншы берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V7, км/сағ |
7 |
10 |
13 |
16 |
19 |
22 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
25,27 |
27,16 |
27,85 |
27,13 |
25,12 |
21,96 |
Рв, кН |
0,0188 |
0,0385 |
0,065 |
0,098 |
0,139 |
0,186 |
D |
0,171 |
0,183 |
0,188 |
0,183 |
0,169 |
0,147 |
Сегізінші беріліс үшін U8=2 және v=11,6 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.8
=
=15,3
кН
PB1.8
=
=0,0518
кН
D1.8
=
=0.103
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (13-кесте).
13-Кесте - Сегізінші берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V8, км/сағ |
11,6 |
16,6 |
21,6 |
26,6 |
31,6 |
36,6 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
15,3 |
16,45 |
16,87 |
16,44 |
15,2 |
13,3 |
Рв, кН |
0,0518 |
0,106 |
0,179 |
0,272 |
0,38 |
0,51 |
D |
0,103 |
0,11 |
0,113 |
0,109 |
0,1 |
0,086 |
Тоғызыншы беріліс үшін U9=1,2 және v9=19,4 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.9
=
=9,619
кН
PB1.9
=
=0,144
кН
D1.9
=
=0,0613
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (14-кесте).
14-Кесте - Тоғызыншы берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V9, км/сағ |
19,4 |
27,7 |
36 |
44,4 |
52,7 |
61 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
9,19 |
9,87 |
10,12 |
9,86 |
9,13 |
7,99 |
Рв, кН |
0,144 |
0,295 |
0,498 |
0,758 |
1,069 |
1,43 |
D |
0,0613 |
0,0649 |
0,0653 |
0,0617 |
0,0647 |
0,044 |
Оныншы беріліс үшін U10=0,815 және v=28,7 км/сағ болғанда табатынымыз
Pko1.10
=
=6,24
кН
PB1.10
=
=0,317
кН
D1.10
=
=0,04
Жылдамдықтың қалған мәндері үшін ізделінетін параметрлердің мәндерін кестеге жинақтаймыз (15-кесте).
15-Кесте- Оныншы берілістегі автомобильдің динамикалық факторы
V10, км/сағ |
28,7 |
41 |
53,3 |
65,6 |
78 |
90 |
Ме, Н·м |
824,6 |
886,13 |
908,58 |
885,5 |
819,6 |
716,55 |
Рко, кН |
6,24 |
6,6 |
6,9 |
6,7 |
6,2 |
5,4 |
Рв, кН |
0,317 |
0,647 |
1 |
1,6 |
2,3 |
3,1 |
D |
0,04 |
0,041 |
0,042 |
0,034 |
0,026 |
0,015 |
6,7,8,9,10,11,12,13,14 және 15- кестелердің нәтижелері бойынша автомобильдің динамикалық сипаттамасын құрамыз (4.3-сурет).
Автомобильдің динамикалық сипаттамасында ілініспен шектелетін динамикалық факторды көрсетеміз, ал ол мына формула бойынша анықталады
(4.28)
(4.28) формуласына белгілі шамалардың мәндерін қойып, φ=0,8 болғанда табатынымыз
D
=0,8(92,6/147,4)=0.502
4.3-сурет -Автомобильдің динамикалық сипаттамасы
