2 Бір уақытта жану коэффициенті.

Жану - жанармайдың жанғыш заттары менауадағы оттектің химиялық қосылысы, температураның кенеттен жоғарылауы мен жылудың көп мөлшерінің бөлінуімен бірге жүреді. Жанармайдың жануы кезінде газ тәрізді өнімдер және шлак түріндегі өнімдер түзіледі. Жану процесі шартты түрді үш сатыдан тұрады: тұтану, белсенді жану, жанудың аяқталуы. Бірінші сатыда қатты жанармай қыздырылады және кептіріледі, бұл процес 105-110 ⁰С температурада өтіп барысында ылғал жоғалады. Кейін 300-400⁰С ол ұшқын заттарға және қатты қалдыққа ыдырайды. Ары қарай қыздыру кезінде оның температурасы тұтану температурасымен теңеседі, жанармай жанады.

мұндағы Ү_F және Ү_O - жанармай мен тотықтырғыштың массалық үлестері, ал а(Ү_F/ Ү_O)_st - олардың стехиометриялық қоспасындағы қатынасы. Егер жану тұрақты көлем кезінде адиабаталық өтсе, жүйенің ішкі энергиясы толығымен сақталады, ал тұрақты қысым кезінде жүйенің энтальпиясы сақталады.

Жану жылуы бұл берілген компоненттердің толығымен жануы кезінде бөлінетін жылудың мөлшері. Практика кезінде бөлінген энергияның бөлігі өнімдердің диссоцияциясына жаратылады. (шаршадық уже көөөөөөөөөт)

Қолдануының үлкен тәжірибесіне қарамастан жану процестері ғылыми тұрғыдан ең күрделі мәселелердің бірі болып табылады. Жаун туралы ғылым жоғары дәрежеде дисциплинаралық болып табылады. Бұл сонымен қатар газодинамика, химиялық кинетика, химиялық термодинамика, молекулалық және хмиялық физика, жылу масса алмасу, квант химиясы және физикасы, материалтану және компьютерлі модельдеу салаларымен тығыз байланысты.

3 Желдеткіш ауаның саны.

Желдету қондырғыларының өндiрiстегі негiзгi жұмысы - машиналарды,

механизмдерді және өндiрiстiк бөлмелердi шаңнан тазарту. Астықты қабылдау,орын ауыстыру, тазарту және өңдеу процестері кезінде шаң пайда болады.

Астықты өңдеу кезінде көп мөлшерде жылу мен ылғал бөлінеді, бұл шаңменбірге зеңнiң және микроорганизмдардың пайда болуына әкеліп соғады. Желдетужелiлерiнiң дұрыс жұмыс істемеуі немесе оның болмауынан өнiм желімденіпқалады. Станоктардағы біліктердің бұдыр беттері мен елеуiштердiң тесіктері бітеліп, соның салдарынан өнiмнiң ұнтақталуы нашарлайды, сүзетiн бетi азаяды. Бұл технологиялық процестің дұрыс жүруіне кедергікелтіріп,кәсiпорынның өнiмдiлiгiн азайтады және өнiм сапасын нашарлатады

Желдетудiң жұмысы келесiдей:

1. Сақталатын астықтың үйiндiсiндегi белгілі бір температураны ұстап тұру.

2. Астықты қоспалар мен шаңнан тазарту.

3. Машиналардың беттерi мен жұмыс органдарын, сонымен ұнтақталатын

өнiмдердi суыту.

4. Машиналар, механизмдер, елеуіштердiң iшкi беттерiне ылғалды

конденсациялауды болдырмау.

5. Жұмысшылар мен өндiрiстiк процесс үшiн ауаның оңтайлы параметрлерін

құру.

6. Өрттер және жарылыстарды болдырмау үшiн машиналардың сыртқы беттерiн

шаңнан тазарту.

Өнеркәсіптік өндірісті еңбек гигиенасына қатысты дамытудың қазіргі

заманғы кезеңінде өндірістік желдеткіштер елеулі рөл атқарады. Оның

маңыздылығы өндірістік бөлмелер ауасына қоршаған орта факторлары мен еңбек

процесінің адам организміне әсер етуін азайтатын немесе болдырмайтын

өлшемдерді тән ететін неғұрлым тиімді іс-шаралардың бірі болып

табылатындығымен айқындалады. Шамалары елеулі дәрежеде желдеткіштің

тиімділігі және ұтымдылығымен айқындалатын факторлар: зиянды химиялық

заттар, өндірістік шаң, ауаның температурасы, ылғалдылығы мен қозғалысының

жылдамдығы. Сондай-ақ кәсіпорындардың еңбекті қорғауға бөлетін қаражатының

негізгі бөлігі желдеткіш жабдықтарды сатып алу мен пайдалануға жұмсалатынын

атап айтқан жөн. Сонымен бірге, еңбекті қорғау саласындағы практика

көрсеткендей, жекелеген жағдайларда желдеткіш жабдықтар дұрыс

орнатылмағандықтан немесе дұрыс пайдаланылмағандықтан, оларды сатып алу мен

пайдалануға жұмсалатын қаражат өзін өзі ақтамайды.

Кәсіпорын аумағында таза ауаны сақтау - жабдықтарды цехтарды желдетуүшін қолдану және жұмыс орындарында қолайлы жағдай жасау үшін пайдаланудың

негізгі шарты.

Шығарылатын ауаны қоспалардан тазарту дәрежесінің коэффициентін айқындау (зиянды заттар концентрациясы мен тазартқанға дейінгі,

тазартқаннан кейінгі зиянды заттар концентрациясының процентпен көрсетілген

арақатынасы) ауаны тазарту қондырғыларының жұмыс істеуінің негізгі

техникалық сипаттамалары болып табылады.

20-билет