21.Айнымалы токтың фазасы қалай есептеледі таңдап белгілеңіз.

Айнымалы токтың үш фазалық жүйесі жиі қолданылады. Тұрақты токқа қарағанда айнымалы токтың генератор мен қозғалтқыштарының құрылымы қарапайым, жұмысы сенімді, мөлшері шағын әрі арзан. Айнымалы ток әуелі шала өткізгіштер арқылы, ал одан кейін шала өткізгішті инверторлар көмегімен жиілігі реттелмелі басқа айнымалы токқа түрлендіріледі. Бұл жағдай жылдамдығын бірте-бірте реттеуді талап ететін электр жетектерінің барлық түрі үшін қарапайым әрі арзан қозғалтқыштарын Асинхроды электр қозғатқыш және синхронды пайдалануға мүмкіндік береді.

Айнымалы тоқ күшінің лездік мәні (i) синусойдалық заңға сәйкес белгілі бір уақыт (t) ішінде мынадай заң бойынша өзгереді:i(t)=Imsin(wt+a), мұндағы Im-тоқ амплитудасы, ω = 2πf – тоқтың бұрыштық жиілігі, a - бастапқы фаза.

Сондай жиіліктегі кернеу де синусойдалық заң бойынша өзгереді:

u(t)=Umsin(wt+b), мұндағы Um- кернеу амплитудасы, b - бастапқы фаза.

Мұндай айнымалы тоқтың әсерлік мәндері мынаған тең болады:

I = Im/ » 0,707 Im, U = Um/ » 0,707 Um.

Айнымалы тоқ тізбегінде индуктивтілік не сыйымдылықтың болуына байланысты тоқ күші (i) мен кернеу (u) арасында y=b-a фаза ығысуы пайда болады.

3-деңгей

1. Электромагниттік принципте істейтін реленің конструкциясын көрсетіңіз.

Электромагнитті реле (орыс. Электромагнитное реле). Тұрақты токтағы электромагнитті реле өзінің жалғанатын түйіспелерінің кеп болуы және құрылымының қарапайым болуынан, ең көп тараған коммутация элементі болып табылады. Электромагнитті релеге герконды реле жатады

Геркон — герметизацияланған шыны баллон ішіне қойылған ферромагниттік материалдан жасалған серпінді түйіспелері бар ажыратып қосқыш. Баллон ішінде (оның диаметрі 6 мм, ал үзындығы 50 мм) әр түрлі қысымдағы вакуум немесе газ болады. Бос ұштары бірнеше ондаған немесе жүздеген мкм аралықпен бөлінген Геркон түйіспелері баллонның сыртына орналастырылған электромагнит немесе тұрақты магнит өрісі әсерінен бір-біріне түйіседі

Герметикалық есте сақтаушы түйспе (Гезакон). Герконды реленің келесі жаңартылған қадамы гезакон болып табылады. Гезакондағы серіппелер ППГ материалынан жасалған, ол ферридтегі ярма секілді қызмет атқарады. Гезакон дифференциалды ферридке ұқсас қызмет атқарады, бірақ мұнда ярма болмайды, сондықтан оның көлемі кіші болады

2. Электродинамикалық принципте істейтін реленің конструкциясын іске қосыңыз.

Принцип действия электродинамического реле основан на  взаимодействии двух катушек с током, одна  из которых подвнжпа, а другая неподвижна.

От маг­нитоэлектрического реле электродинами­ческое реле отличается тем, что индук­ция в рабочем зазоре создается не по­стоянным магнитом, а неподвижной ка­тушкой иа сердечнике, т. е. элекртомаг-нитным способом. От электромагнитного реле электродинамическое реле отлича­ется тем, что тяговое усилие воздейст­вует не на стальной якорь, а на подвиж­ную катушку. Устройство электродинамического ре­ле показано на рис. 19.2. На магиито-провод 3  надета  неподвижная  катушка

2, обтекаемая током l₂. Между полюсными наконечниками магни-топровода находится цилиндрический стальной сердечник 4. В кольцевом зазоре между полюсными наконечниками и сердеч­ником создается равномерное радиэльно направленное магнитное

поле. В зазоре размещена легкая алюминиевая рамка 1 с обмот­кой из тонкого провода, к которой подводится ток Ii по спираль­ным пружинам, создающим противодействующий момент, стремя­щийся установить плоскость рамки 1 вдоль оси полюсных нако­нечников.

При подаче управляющего тока Ii в обмотку рамки 1 она бу­дет поворачиваться в зазоре между полюсными наконечниками и сердечником. Жестко закрепленный па рамке подвижный кон­такт 5 замыкается с одним из неподвижных контактов 6 и 7.

Сила, действующая на проводники рамки электродинамическо­го реле, так же как и для магнитоэлектрического реле, определя­ется законом Ампера. Следовательно, будут справедливы урав­нения (19.1) и (19.2). Однако входящая в эти уравнения индук­ция В не постоянна, а определяется намагничивающей силой, соз­даваемой катушкой 2 с током I₂: