- •1. Тіл дамыту әдістемесінің методологиялық негізі.
- •Мектеп жасына дейінгі балалардың сөздік қорын дамыту
- •Мектеп жасына дейінгі балаларды байланыстырып сөйлеуге үйрету
- •Мектеп жасына дейінгі балаларға сөздің дыбыстық мәдениетін қалыптастыру.
- •Мектеп жасына дейінгі балаларды көркем әдебиетпен таныстыру.
- •Мектеп жасына дейінгі балаларды сауат ашуға даярлау.
- •Студенттердің оқытушылармен бірлесіп істейтін жұмыстары.
- •2. Балалардың грамматикалық дағдыларын қалыптастырудағы сабақтың рөлі.
- •3.Сабақтан тыс уақытта және күнделікті өмірде грамматикалық нормада дұрыс сөйлеуге үйрету әдістемесі.
- •Балалардың сөздік қорын жаңа сөздермен толықтыру.
- •Баланың сөздік қорын нақтылау.
- •Сөздік қорды жандандыру.
- •Бала тілінің тазалығын сақтау.
- •Сөздерді қатесіз айтуға жаттықтыру.
- •Сөз мәнерлілігін меңгерту.
- •Дұрыс тыныс алуға үйрету.
- •Дыбыстардың айтылу үлгісін беру.
- •Дидактикалық ойындар дыбыстық мәдениетті қалыптастыруда басты роль атқарады.
- •II Студенттер мен оқытушының бірлесіп атқаратын жұмыстары:
Мектеп жасына дейінгі балалардың сөздік қорын дамыту
Баланың күнделікті өмірден алған әсерін, үйренген жаңа сөздерін анықтап отыру, жаңа сөздер үйрету балабақшадағы тіл дамыту сабақтарында және сабақтан тыс кезде жүзеге асырылып отыруы қажет. Баланың сөздік қорын дамыту, оның айналадан алған әсерімен тікелей байланысты. Сондықтан сөздік қорды молайтуда адамдардың еңбек процестерін, табиғат құбылыстарын бақылату, топсаяхаттық оқу іс-әрекеттер өткізу басты роль атқарады. Мұндай ұйымдастырылған оқу іс-әрекеттерінде балалар жаңа объектілермен танысады. Үйренген сөздерін естеріне түсіріп бекітеді. Айналадаға заттар мен құбылыстардың белгілері, сан-сапа өзгерістері, қайда, неден жасалатындықтары, кімдер жасайтындығы жайында жаңа, бірнеше сөздер үйреніп, білім дағдыларын кеңейтеді. Сөйтіп олардың өмірге деген көзқарасы қалыптасады. Еңбек адамдарына құрмет көрсетуге, табиғатқа қамқорлық жасауға үйренеді. Тәрбиеші тіл дамыту оқу іс-әрекетінде балаларға тек қана жаңа сөздер үйретіп қоймай, сол үйретілген жаңа сөздердің балалардың есінде ұзақ сақталуына да жағдай жасалу қажет. Ол үшін үйретілген әрбір жаңа сөзді белгілі уақытта сабақтан тыс кезде қайталап отыру қажет.
Мектеп жасына дейінгі балаларды байланыстырып сөйлеуге үйрету
Байланыстырып сөйлеуге үйрету екі түрге бөлінеді:
Екі немесе одан да көп адамдардың сөйлесуі диалогты сөйлесу деп аталады. Мұндай сөзге үйрету алдын-ала әзірленген арнайы сабақтар арқылы да әзірленбеген әңгімелесулер арқылы да жүзеге асырылады. Баланы жуындырғанда, киіндіргенде, тамақтандырғанда, серуенге шығарған кезде, еңбекке шығарғанда, ертеңгілік балабақшаға қабылдаған, кешке алып кеткенде әңгімелесу.
Мектеп жасына дейінгі балаларды байланыстырып сөйлеуге үйретудің бірі – монолог. Монолог – бір адамның байланыстыра сөйлеген сөзі. Мұндай сөйлесудің мақсаты белгілі бір факты, оқиға жөнінде баяндау. Байланыстырып сөйлеудің бұл түріне үйреткенде қайталап айту және ойдан шығарып айту әдісі қолданылады.
Сөздің грамматикалық құрылысын меңгерту. Әрбір тілді түсіну үшін оны құрайтын сөздердің лексикалық мағынасын білу аз. Сонымен бірге осы сөздердің грамматикалық мағынасын да балаларға түсіндіру қажет. Мысалы: алма – зат есім (лек. м).
Сөздің грамматикалық мағынасы дегеніміз — сөздердің байланысқөа түскендегі мағынасы. Мысалы: ағаш-тар (қосымша арқылы жүзеге асырылады). Мектеп жасына дейінгі балаларға сөздің грамматикалық формасын меңгерту дидактикалық ойындар және грамматикалық жаттығулар арқылы жүзеге асырылады. Мектепке барғанға дейін балаларға ереже айтылмайды.
Мектеп жасына дейінгі балаларға сөздің дыбыстық мәдениетін қалыптастыру.
Бұл міндет бойынша мектеп жасына дейінгі бала жеке құбылыстарды, буындарды, сөздерді дұрыс айтуға үйренеді және сондай-ақ орфоэпиялық ережелерге сәйкес үндестік заңын сақтап сөйлеуге, сөйлеген кезде айтылатын ойдың мазмұнына қарай сөз әуенін, нақышын, қарқынын, екпінін құбылтып айтуға дағдыланады. Және дыбыстық мәдениетті қалыптастыруда тәрбиешінің өзінің сөзді анық, қатесіз айтуы басты роль атқарады.
