- •И.Репин Графика
- •Назар аударыңыз! Дыбыс және әріп
- •Тапсырмалар
- •11. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Живопись өнері
- •Назар аударыңыз! Үндестік заңы
- •7. Сөйлемдерді мәнерлеп оқып, орыс тіліне аударыңыз.
- •Ілгерінді ықпал
- •Тапсырмалар
- •6. Берілген сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз.
- •9.Эпиграфта берілген Бауыржан Момышұлының сөздерін түсіндіріңіз.
- •Мүсін скульптура
- •Назар аударыңыз! Қосымшалар
- •Тапсырмалар
- •8. Берілген сөздермен, сөз тіркестерімен сөйлем құрастырыңыз, қазақ тіліне тән дыбыстарға назар аударыңыз.
- •9. Көп нүктенің орнына «қ» немесе «к» әрпін қойып жазыңыз.
- •Қарындаш
- •Назар аударыңыз! Септік жалғаулары
- •Тапсырмалар
- •7. Мына мақал – мәтелдерді жаттап ал.
- •8. Сөйлемдерді орыс тіліне аударыңыз:
- •Дүниеде түрлі өнер көп,
- •Қыл қалам
- •Назар аударыңыз! Көптік жалғаулары
- •Тапсырмалар
- •8. Сөйлемдерді мәнерлеп оқып, орыс тіліне аударыңыз.
- •Назар аударыңыз! Тәуелдік жалғаулары
- •Тапсырмалар
- •7.Берілген сөздердің антонимін тауып жазыңдар:
- •9. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Назар аударыңыз! Буын түрлері
- •Тапсырмалар
- •5. Берілген сөздер мен сөз тіркестерінен сөйлем құрастырыңыз:
- •6. Сөйлемдегі сөздерге тиісті жалғауларды жалғаңыз:
- •7. Төмендегі сөздерді буын түрлеріне бөліп жазыңыздар:
- •9. Эпиграфта берілген сөздің авторы Абай Құнанбаев туралы не білесіз, айтып беріңіз.
- •Акварель
- •Назар аударыңыз! Жіктік жалғаулары
- •Тапсырмалар
- •9. Көп нүктенің орнына қажетті жалғауын қойыңыз:
- •10. Қазақ тіліне аударып, жалғаулардың түрін анықтаңыз:
- •11. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Натюрморт
- •Тапсырмалар
- •7. Жұмбақтардың шешуін тап.
- •8. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Интерьер
- •Назар аударыңыз!
- •Тапсырмалар
- •7. Берілген сын есімдерден асырмалы сын есімдер мен салыстырмалы сын есімдер жасаңыз:
- •9. Қазақ тіліне аударыңыз:
- •10. Көп нүктенің орнына салыстырмалы шырайдың жұрнақтарын қойыңыз:
- •11. Оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз, сын есімдерді белгілеңіз:
- •Пейзаж.
- •Тапсырмалар
- •7. Мына тақпақ бойынша салынған сурет қай жанрға жатады?
- •8. Сөйлемдердегі етістіктерді күрделі етістік формасына қойыңыз.
- •Өлеңді қазақшаға аудар, шешуін тап.
- •11. Эпиграфта берілген м.Әуезовтың сөздерін түсіндіріңіз.
- •Портрет
- •Етістіктің шақтары
- •Тапсырмалар
- •7. Мына тақпақ бойынша салынған сурет қай жанрға жатады?
- •8. Берілген сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз:
- •9. Өлеңді қазақшаға аудар, шешуін тап.
- •10. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Композиция
- •Назар аударыңыз!
- •Тапсырмалар
- •7.Мына тақпақ бойынша салынған сурет қай жанрға жатады?
- •8. Көп нүктенің орнына дұрыс жалғауларды қойыңыз.
- •9. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Перспектива
- •Назар аударыңыз! Келер шақ
- •Тапсырмалар
- •8. Мына тақпақ бойынша салынған сурет қай жанрға жатады?
- •Ағымсалы Дүзелханов
- •Назар аударыңыз!
- •Тапсырмалар
- •7. Берілген сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз:
- •9. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Абильхан Кастеев
- •Тапсырмалар
- •1. Мәтінді оқып, қазақ тіліне аударыңыз.
- •4. Кестені пайдалана отырып, ә. Қастеев туралы әңгіме құрастырыңыз:
- •2. Сұрақтар құрастырып, оларға жауап беріңіз.
- •3. Мәтіннен сан есімдерді теріп жазыңдар, мағынасына қарай түрін анықтаңдар.
- •5. Қазақ тіліне аударыңыз:
- •7. Диалогті оқып, мазмұнын айтып беріңіз.
- •8. Берілген есептік сан есімдерді реттік, жинақтық, топтық, болжалдық сан есімдерге айналдырыңыздар:
- •9. Көп нүктенің орнына "ы" немесе "і" әрпін қойып жазыңыз:
- •10. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Назар аударыңыз! Сөйлем мүшелері
- •Тапсырмалар
- •7. Берілген сөйлемдерде бастауыш пен баяндауыштың астын сызыңыз, сөйлемдерді орыс тіліне аударыңыз:
- •10. Эпиграфты қалай түсінесіз, айтып беріңіз.
- •Бейнелеу өнері
- •2. Сөздіктің көмегімен мәтінді орыс тіліне аударыңыз.
- •3. Диалогті оқып, орыс тіліне аударыңыз:
- •4. Көп нүктенің орнына қажетті жалғауын қойыңыз:
- •5. Сөйлемдердегі көп нүктенің орнына қажетті етістікті қойыңыз:
- •6. Берілген сөйлемдерде тұрлаусыз және тұрлаулы мүшелердің астын сызыңыз,сөйлемдерді орыс тіліне аударыңыз:
- •7. Берілген сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз:
- •Тапсырмалар
- •1. Мәтінді мәнерлеп оқып, сұрақтар құрастырыңыз.
- •8. Берілген сөйлемдерді орыс тіліне аударыңыз:
- •С) окружающие предметы
- •С) запасной
- •Әдебиеттер
- •Мазмұны
8. Берілген сөздермен, сөз тіркестерімен сөйлем құрастырыңыз, қазақ тіліне тән дыбыстарға назар аударыңыз.
қолдану
С
уретшілік
өнерді меңгеру
Пайдалану
9. Көп нүктенің орнына «қ» немесе «к» әрпін қойып жазыңыз.
Мен живопись жазғанда бейнені бөле... - бөле... ай...ындауға еш...ашан асы...қан емеспін. Мені ең әуелі қызы...тыратын шығарманың жалпы салмағы мен мінезі. Егер осылардың шешімін тапсам, әрі ...арай нысанның нәзі... жерлері мен әрін іздеуге ...ірісемін. Мен барлы... уақытта ешнәрсеге алаңдамай және де еш...андай жүйеге то...тамай солармен жұмыс істеймін .
(Сергей Калмыков)
4-тәжірибелік сабақ
Егер мақсатың болмаса,
Түк те тындыра алмайсың,
Ал мақсатың мардымсыз болса,
Ешқандай көрнекті нәрсе тындырмайсың.
Д.Дидро
Қарындаш
Осы заманғы қарындашты ХҮІІІ ғасырдың аяғында француз оқымыстысы Н. Конте ойлап тапты. Сурет салуға қажетті қарындаштың ұзындығы көбінесе – 18см. болып келеді. Ал, олардың сыртқы түрі әр түрлі болып келуі мүмкін, ол әр суретшінің өз талғамына байланысты. Көп жағдайларда алты қырлы қарындаштар қолдануға қолайлы. Себебі, бұл қарындаштың ұшымен ғана емес, оның қырымен де сурет салауға ыңғайлы. Дөңгелек қарындашқа келетін болсақ, саусақтарда тұрмай жылжи береді.
Қарындаштар қатты, жұмсақ боп екіге бөлінеді. Қатты қарындаштар сызуға пайдаланылады. Олардың сыртынан Т, 2Т, 3Т деген жазуларды көруге болады. "Т" орыстың "твердый" деген сөзін білдіреді, ал 2,3 деген цифрлар қарындаштың қаншалықты қатты екенін білдіреді. Мәселен "2Т" деген қарындаш жай "Т" - дан қаттырақ, ал - "3Т" әлгі екеуінен де қатты.
Сурет салуға жұмсақ қарындаш қолайлы. Олардың сыртына орыстың "мягкий" деген сөзін білдіретін "М" әрпі жазылады. "М" әрпінің қасындағы цифр неғұрлым көп болған сайын, қарындаш та солғұрлым жұмсақ болады. Суретшілер италия қарындашы деген арнаулы қарындашты пайдаланады. Ол жай қарындаштардан гөрі жуан жұғады, қағаз бетіне жұмсақ қара сызықтар салады.
Сөздік
Оқымыстысы – ученный
Ойлап тапты – придумал
Көруге болады – можно увидеть
Қатты – твердый
Жұмсақ – мягкий
Өз түсінігіңізді айқындайтын сұрақтар:
Қарындашты кім ойлап тапты?
Қарындаштың түрлерін ата.
Жұмсақ түрі қалай белгіленеді?
Суретшілер қандай қарындашты пайдаланады?
Қатты түрі қалай белгіленеді?
Сурет салуға қандай қарындаш қолайлы?
Суретшілер Италия қарындашын неге пайдаланады?
Назар аударыңыз! Септік жалғаулары
№ |
Септіктер |
Сұрақтары |
Жалғаулары |
Мысалы |
1 |
Атау септік |
Кім ? Не ? |
- |
мүсін |
2 |
Ілік септік |
Кімнің ? Ненің ? |
-ның, -нің, -дың, -дің, -тың, -тің |
мүсіннің |
3 |
Барыс септік |
Кімге ? Неге ? Қайда ? |
- ға, - ге, - қа, - ке, - на, - не, -а, -е |
мүсінге |
4 |
Табыс септік |
Кімді ? Нені ? |
- ды, - ді, - ты, - ті, -ны, -ні, - н |
мүсінді |
5 |
Жатыс септік |
Кімде ? Неде ? Қайда ? |
- да, -де, -та, -те, - нда, - нде |
мүсінде |
6 |
Шығыс септік |
Кімнен ? Неден ? Қайдан ? |
- нан, - нен, - дан, - ден, - тан, -тен |
мүсіннен |
7 |
Көмектес септік |
Кіммен ? Немен ? |
- мен, - бен, - пен |
мүсінмен |
