2 Ретті ортогональды жоспар

Кесте. 4.2.

Тәжірибе №	x0	x1	x2	.	xk	x1'	x2'	.	xk'	Y		σY2
1	+1	+1	-1	.	+1	x11'	x21'	.	xk1'	y11,y12,..,y1m	y1	σ12
2	+1	-1	-1	.	+1	x12'	x22'	.	xk2'	y21,y22,..,y2m	y2	σ22
3	+1	+1	+1	.	+1	x13'	x23'	.	xk3'	y31,y32,,y3m	y3	σ32
.	.	.	.	.		.	.	.	.	.	.	-
.	.	.	.	.		.	.	.	.	.	.	-
.	.	.	.	.		.	.	.	.	.	.	-
N	+1	-1	+1	.	-1	x1N'	x2N'	.	xkN'	yN1,yN2,,yNm	yN	σN2
N+1	+a	0	0	.	0	.	.	.	.	.	.	-
N+2	-a	0	0	.	0	.	.	.	.	.	.	-
N+3	0	+a	0	.	0	.	.	.	.	.	.	-
N+4	0	-a	0	.	0	.	.	.	.	.	.	-
N+5	0	0	+a	.	0	.	.	.	.	.	.	-
N+6	0	0	-a	.	0	.	.	.	.	.	.	-
.	.	.	.	.	.	.	.	.	.	.	.	-
.	0	0	0	0	+a	.	.	.	.	.	.	-
N+2·k	0	0	0	0	-a	.	.	.	.	.	.	-
N+2·k+1	0	0	0		0	x1n'	x2n'	.	x3n'	yn1,yn2,,ynm	yn	σn2

Тәжірибе саны 2^k + 2·k + 1 ретінде анықталады.

Жоспардың негізін сызықтық 2^k (жолдары 1 ден N дейін) жоспары құрайды. Сонымен қатар, тәжірибелер жұлдыздық нүктелер мен (жолдар N+1 ден N+2·k дейін) жоспардың орталығында (N+2·k+1 жолы) жүргізіледі.

X_j' бағандары келесі формула бойынша анықталады:

(4.8)

1) Өлшенетін шаманың орташа мәні мен дисперсиясы (4.1), (4.2) формулалары бойынша анқталады.

2) Кохрен критериі бойынша таңдамалы дисперсиялардың біртектілігі тексеріледі. Ұдайы өңдірілу дисперсиясы (4.3) бойынша есептеледі.

3) Регрессия теңдеуінің коэффициенттері келесі формула бойынша анықталады:

(4.9)

4) Коэффициенттердің дисперсиясы келесідей анықталады:

(4.10)

5) Коэффициенттерді мағыналыққа тексеру әдістемесі жоғарыда көрсетілген (4.6 формуласын көр).

6) Регрессия теңдеуінің экспериментке адекватты болуын тексеру жоғарыда көрсетілген (4.7 формуласын көр).

Білім берудің және оқытудың әдістері: Бақылау сұрақтар мен жүргізілген жұмыс туралы әзірленген есеп бойынша ауызша сұрау. Жұмысты өзіндік орындау

Жұмысты орындау реті

1. Экспериментті өткізу жоспарын құрыңыз.

2. ЛАБ4 бағдарламасын іске қосып, сынақ кітапшаңыздың нөмірі бойынша тіркеліңіз.

3. Экспериментті жоспарлау матрицаның ағымдағы қатарына сәйкес (T,Q,F) кіріс параметрлердің мәндерін енгізіп, қайталанылатын 3 тәжірибені орындаңыз. Орындау барысында шығыс Y шаманың мәндерін тіркеуді ұмытпаңыз.

4. Қолмен немесе MsExcel не Mathcad жүйелерін пайдаланып қажетті барлық есептеулерді орындаңыз.

5. Экспериментті жоспарлау матрицаның әр қатары үшін тәжірибелерді қайталаңыз.

6. Қолмен немесе MsExcel не Mathcad жүйелерін пайдаланып қажетті барлық есептеулерді орындаңыз.

7. ЛАБ4А бағдарламасын іске қосып экранға шығатын нұсқауларды пайдаланып жұмысты орындаңыз.

8. Оқытушы ұсынған жұмысты орындау бақылау мысалды қолданыңыз.

Әдебиет:

негізгі:

1. Ахназарова С.Л., Кафаров В.В. Методы оптимизации эксперимента в химической технологии: Учебное пособие для вузов. - 2-е изд., перераб. и дополненное. -М.: Высшая школа, 1985. -327с.

2. Инков А.М. Моделирование и идентификация объектов управления. Методические указания к выполнению лабораторных работ для студентов спец. 050702. Шымкент, ЮКГУ, 2010 г., -78 с.

қосымша:

3. Практикум по автоматике и системам управления производственными процессами: учеб. пособие для вузов /под ред. И.М.Масленникова. -М.: Химия, 1986. -336с.

4. Построение математических моделей химико-технологических процессов. Под ред. Дудникова Е.Г. - Л.: Химия, 1970. –312 с.

5. Райбман Н.С., Чадеев В.М. Построение моделей производства. - М.: Энергия, 1975.

Бақылау (сұрақтар, тесттер, тапсырмалар және т.б.)

1. Белсенді және белсенді емес эксперимент. Олардың айырмашылықтары?

2. Көпфакторлы эксперимент дегеніміз не?

3. Регрессия теңдеуі дегеніміз не?

4. Толық факторлық эксперимент дегеніміз не?

5. Деңгей және фактор деп нені түсінеміз?

6. Экспериментті жоспарлау матрицасы қалай қалыптастырылады?

7. Экспериментті жоспарлау матрицасында өлшемсіз түрге өту қалай іске асырылады?

8. Дисперсияны біртектілікке тексерудің мағынасы неде?

9. Регрессия теңдеуінің коэффициенттері қалай анықталады?

10. Коэффициенттердің мағыналығы қалай анықталады?

11. Регрессия теңдеуінің адекваттылығы қалай тексеріледі?

12. 2-ші ретті ортогональдық жоспар дегеніміз не?

13. 2-ші ретті жоспарлар қай кезде пайдаланылады?

14. Жұлдыздық иіқтың "а" мәні қалай анықталады?

15. Экспериментті жоспарлау матрицасында бейсызықты мүшелерінде бағандар қалай қалыптастырылады?

16. Фишер критериі не үшін қолданылады, Фишердің таралу квантильдері қалай анықталады?

17. Стьюдент критериі не үшін қолданылады, Стьюденттің таралу квантильдері қалай анықталады?

18. Бөлшекті реплика дегеніміз не?

Тақырыб 5: Объктін динамикалық сипаттамаларын идентификациялау

Мақсаты: Қыздырылатын судың температурасын тұрақты ұстау – объектін жұмыс істеу мақсаты.

Оқыту мақсаты: