1. …ЙелдiЎ оЎ жаЈынан тґрады.

2. ОЎ јолдыЎ алајанын жатыр тҐбiне јойып, сол јолмен саЈатты ґстайды.

3. ТолЈај басталуы, жатырдыЎ јатаюынан басталады – уајытты белгiлейдi.

4. Уајытты белгiлейдi, жатырдыЎ жґмсаруынан. Бґл толЈајтыЎ бiткенiн к†рсетедi. ТолЈајтыЎ ґзајтыЈы секундпен †лшенедi.

ЖамбастыЎ сыртјы †лшемдерiн †лшеу (сурет 1)

1. …йелдiЎ шешiнуiн сґраЎыз.

2. Таза жайма жайылЈан кушеткаЈа жҐктi „йелдi арјасынан аяЈын создырып жатјызыЎыз.

3. Акушерка жамбас †лшегiштi јолына алып жҐктi „йелдiЎ оЎ жаЈына бетiне јарап отырады.

4. Жамбас сҐйегiнiЎ алдыЎЈы жоЈарЈы †сiндiлерiн тауып жамбас †лшегiштiЎ тҐймелерiн басып distancia spinarum †лшейдi (јалыпты жаЈдайда 26см).

5. Саусајтарды мыјын сҐйектерiнiЎ јырларымен артја јарата жылжытып еЎ алшајтаЈан нҐктелерiн тауып, жамбас †лшегiштiЎ тҐймелерiн јойып distancia cristarum †лшейдi (јалыпты жаЈдайда 28см).

6. Жамбас †лшегiштi сан сҐйектерiне ауыстырып, ґршыј бґдырларын тауып, жамбас †лшегiштiЎ тҐймелерiн јойып distancia trochanterica †лшейдi (јалыпты жаЈдайда 30 см-ден кем болмауы керек). µршыј бґдырлары аныјталмайтын болса, жҐктi „йелдi аяјтарын јозЈалтуын сґраймыз да озЈалЈан ґршыј бґдырларын аныјтаймыз.

7. …йелге жатысын †згертуiн сґраймыз: бiр бҐйiрiмен арјасымен акушеркаЈа јарап жатады, т†менгi аяЈы шат ж„не тiзе буындарында бҐгiледi, ҐстiЎгi аяЈы созылЈан жаЈдайда јалады.

8. Сол јолмен сегiзк†з Ґстi ойысты оЎ јолмен симфиздiЎ ҐстiЎгi јырын аныјтаЈаннан кейiн жамбас †лшегiштiЎ тҐймелерiн јойып сыртјы коньюгатаны (conugata externa) †лшейдi (јалыпты жаЈдайда 20 см. немесе одан к†п).

9. ‡лшеу аяјталЈаннан кейiн „йелдi тґруын сґраЎыз.

10. Ѕортындысын јґжатја толтырыЎыз.

Михаэлис ромбысын †лшеу (2-шi сурет).

1. Жґктi „йелдiЎ шешiнуiн сґраЎыз.

2. Жґктi „йелдiЎ арја жаЈынан орындыјја отырыЎыз.

3. ‡лшеуге стерильдi сантиметрлiк лента јолданамыз.

   • Тiк диагоналi – Михаэлис ромбысыныЎ ҐстiЎгi бґрышынан (сегiзк†з Ґстi ойыстан) т†менгi бґрышына дейiнгi (сегiзк†з ґшына дейiнгi) †лшемдi †лшеЎдер. Ѕалыпты жаЈдайда 11 см.

   • К†лденеЎ диагоналi – Михаэлис ромбысыныЎ бҐйiр бґрыштарыныЎ арасын †лшеЎiз (мыјын сҐйегiнiЎ жоЈарЈы – артјы †сiндiлерi), јалыпты жаЈдайда – 10-11см.

4. Ѕортындысын јґжатја тiркеЎiз.

ЅасаЈа биiктiгiн †лшеу.

1. Жґктi „йелден шешiнуiн †тiнемiз.

2. Жґктi „йелдердiЎ аяјтарын екi жаЈына ашып жатјызамыз.

3. Жамбас †лшегiнен симфиздiЎ жоЈарЈы шетiнен т†менгi шетiне дейiн симфиздiЎ биiктiгiн †лшеЎiз (јалыпты жаЈдайда 3-4 см).

4. Ѕорытындысын јґжатја тiркеЎiз.

Соловьев индексiн †лшеу (4 – сурет).

1. Стерильдi сантиметрлiк лентамен јолдыЎ бiлек буыныныЎ айналымын †лшеЎiз.

2. Ѕорытындысын јґжатја жазыЎыз.

Соловьев индексi бойынша шын коньюгатаны аныјтау.

• Соловьев индексi 14см – ден т†мен болса (сҐйектер жґја), сыртјы коньюгатадан 8 см, ал диагональдi коньюгатадан 1,5см-дi алып тастаймыз.

• Соловьев индексi 14-15см болса (сҐйектер јалыЎдыЈы орташа), сыртјы коньюгатадан 1,5см алып тастаймыз.

• Соловьев индексi 15 см-ден жоЈары болса (сҐйектер јалыЎ), сыртјы коньюгатадан 10 см, диагональдi коньюгатадан 2-см-дi алып тастаймыз.

IштiЎ айналымын (I.А.), жатыр тҐбiнiЎ биiктiгiн (ЖТБ) †лшеу.

1. …йелдi кушеткаЈа шалјасынан жатјызыЎыз.

2. См.лентамен симфиздiЎ жоЈарЈы шетiнен жатыр тҐбiне дейiн †лшеЎiз.

3. См.лентасын кiндiк аймаЈында „йелдiЎ арјасыныЎ астына жiберiп, iш айналымын еЎ шыЈып тґрЈан нҐктелер арасын †лшеЎдер, лентаны „йелдiЎ денесiне тыЈыз жајындатып.

4. I.А. ж„не ЖТБ јґжатја жазыЎыз.

Сыртјы акушерлiк зерттеу (Леопольд –Левицкий „дiстерi)

(5- шi сурет).

1. …йелдi кушеткаЈа шалјасынан, аяјтарын созып жатјызыЎыз.

2. КушетканыЎ оЎ жаЈына жҐктi „йелдiЎ бетiне јарап отырыЎыз.

Бiрiншi „дiстi жатыр тҐбiнiЎ биiктiгiн ж„не жатыр тҐбiнде н„рестенiЎ јай мҐшесi жатјанын аныјтауЈа јолданамыз. Бґл Ґшiн екi јолдыЎ алајандарын жатыр тҐбiне јоямыз, саусајтардыЎ ґштары бiр-бiрiне жајындаЈан, бiрај бiр-бiрiне тимейдi. Жатыр тҐбiнiЎ биiктiгiн семсер †сiндiсiне немесе кiндiкке јатынасы арјылы ж„не жатыр тҐбiндегi н„рестенiЎ iрi мҐшесiн аныјтаймыз.

Екiншi „дiсi н„рестенiЎ жатыр јуысындаЈы орналасуын, позициясын, позицияныЎ тҐрiн аныјтау Ґшiн јолданамыз: Бґл Ґшiн алајандарды жатыр тҐбiнен, жатыр бҐйiрлерiне тҐсiремiз ж„не алајанымызбен жатыр бҐйiрлерiн басып к†ремiз. АныјтаЎдар: н„ресте арјасын (тегiс, томпајсыз) ж„не ґсај б†лшектерiн (јол, аяјтары) ж„не јорытындылаЎыз. Арјасы сол жајта –1 позиция, арјасы оЎ жајта – 2 позиция, арјасы алдында – алдыЎЈы тҐрi, арјасы артта – артјы тҐрi.

¦шiншi „дiстi : н„рестенiЎ кiшi жамбастыЎ кiреберiс жазыјтыЈына келiсiн аныјтау Ґшiн јолданамыз. Бґл Ґшiн оЎ јолыЎызды келiске јойыЎыз, Ґлкен саусајты т†рт саусајтан максимальды ажыратыЎыз. ¦лкен ж„не ортаЎЈы саусајтармен кiшi жамбастыЎ кiреберiс жазыјтыЈыныЎ Ґстiндегi келiстi ґстаЎдар, бас немесе жамбас б†лiгi екенiн аныјтау Ґшiн. Егер бас болса – јозЈалмалы болады.

Т†ртiншi „дiстi н„ресте келiсiнiЎ кiшi жамбас жазыјтыЈына јатынасын аныјтау Ґшiн јолданамыз. Бґл „дiстi †ткiзу Ґшiн акушерка „йелдiЎ аяј жаЈына јарайды. Алајандар жатырдыЎ т†менгi б†лiгiне јойылады, екi јолдыЎ саусајтары кiшi жамбастыЎ кiреберiс жазыјтыЈында бiр-бiрiне јосылЈандай болып, аныјталады: келiсi, оныЎ мiнездемесi ж„не орналасуын.

Н„рестенiЎ жҐрек соЈысын тыЎдау. (6-шы сурет).

1. Сыртјы акушерлiк зерттеудi †ткiзiЎiз, н„рестенiЎ орналасуын, позицияныЎ тҐрiн, келiсiн аныјтаЎыз.

2. СтетоскоптыЎ кеЎ б†лiгiн iштiЎ алдыЎЈы јабырЈасына н„рестенiЎ арја жаЈынан јойыЎыз, басына жајынырај (баспен келiсте кiндiктен т†мен, жамбаспен келiсте кiндiктен жоЈары).

3. Стетоскопты жылжытып, н„рестенiЎ жҐрек соЈысы еЎ жајсы естiлетiн жердi тауып алыЎыз.

4. СаЈаттыЎ секунттыј тiлi бойынша немесе секундамер арјылы н„ресте жҐрек соЈысын 1 минут iшiнде санаЎыз.

5. Н„рестенiЎ жҐрек соЈысыныЎ жиiлiгiн, ырЈајтылыЈын ж„не аныјтыЈын баЈалаЎыз (јалыпты жаЈдайда 120-140 минутына).

6. Ѕортындысын јґжатја жазыЎыз.

Сыртјы акушерлiк тексеруден кейiн „йелдi гинекологиялыј креслоЈа ауыстырыЎыз.

Сыртјы жыныс мҐшелерiн јарау.

1. …йелге осы зерттеудiЎ маЎыздылыЈын тҐсiндiрiЎiз.

2. …йелдi гинекологиялыј креслоЈа жатјызыЎыз.

3. Стерильдi таза јолЈап киiЎiз.

4. Сыртјы жыныс мҐшелерiн јараЎыз: јасаЈаны, јасаЈадаЈы тҐктiЎ †су тҐрiн, Ґлкен ж„не кiшi жыныс ернеулерi жыныстыј саЎылауды жабатынын, жаппайтынын.

5. Сол јолдыЎ 1-2-шi саусајтарымен Ґлкен жыныс ернеулерiн ашып, ретiмен јараЎыз:клиторды, уретраны, јынап кiреберiсiн, бартолин ж„не парауретральдi бездердiЎ †зектерiн, артјы спайкiнi ж„не аралыјты.

6. ОЎ јолдыЎ 1-шi,2-шi саусајтарымен Ґлкен жыныс ернеулерiнiЎ т†менгi Ґштен бiр б†лiгiн оЎ жајтан, содан кейiн сол жајтан бартолин бездерiн басып к†рiЎiз.

Ѕынап айналары арјылы зерттеу (8-сурет).

1. …йелге гинекологиялыј айналармен тексеретiнiмiздi айтыЎыз (к†рсетiЎiз).

2. Екi јолЈа бiрдей жаЎа бiр рет јолданатын немесе стерильдi к†п рет јолданатын јолЈап киiЎiз (стерильдi јолЈап кигенiЎiздi к†рсетiЎiз).

3. Ѕынап ж„не жатыр мойнын жајсы к†ру Ґшiн жајсы жарыј тҐсiрудi јамтамасыз етiЎiз.

4. Стерильдi столиктен гинекологиялыј айнаны алыЎыз. Ѕасыј т„рiздi айнаны оЎ јолЈа алыЎыз, сол јолмен (1-2-шi саусајтарымен)Ґлкен жыныс ернеулердi ашып, айнаны кiшi жамбастыЎ тiк †лшемiмен јынаптыЎ артјы јабырЈасы бойымен артјы кҐмбезге дейiн енгiзiп, айнаны к†лденеЎ †лшемге айналдырамыз. ЅынаптыЎ артјы јабырЈасын айнамен басыЎыз (к†тергiшке орын босату Ґшiн) айнаныЎ тґтјасын сол јолЈа ауыстырыЎыз. К†тергiштi оЎ јолмен јынаптыЎ алдыЎЈы јабырЈасымен тiк †лшеммен енгiзiЎiз, содан кейiн к†лденеЎ †лшемге айналдырыЎыз. Жатыр мойнын ж„не јынапты ашыЎыз. Куско айнасын енгiзу Ґшiн сол јолмен ернеулердi ашып, айнаны бҐйiрiмен јосылЈан жаЈдайда кiшi жамбастыЎ тiк †лшемiмен енгiзiЎiз. Ајырындап айнаны јынап iшiне кiргiзiЎiз, к†лденеЎ †лшемде айналдырыЎыз, айнаны ашып жатыр мойнын ж„не јынапты ашыЎыз.

5. ЅараЈанда назар аударыЎыз: јынаптыЎ шырышты јабатыныЎ тҐсiне, б†лiндi мiнездемесiне, патологиялыј процесстiЎ бар болуын, жатыр мойныныЎ шырышты јабатыныЎ тҐсiне, жатыр мойнында патологиялыј процесстiЎ бар болуын, жатыр мойныныЎ пiшiнiне, сыртјы зевтiЎ пiшiнiне.

6. Айналарды јынаптан шыЈарып 3% хлорамин ерiтiндiсiне салыЎыз.

Диагональдi коньюгатаны †лшеу (9-сурет).

1. Сол јолдыЎ бiрiншi, екiншi саусајтарымен Ґлкен жыныс ернеулерiн ашыЎыз, ал оЎ јолдыЎ ортаЎЈы ж„не сґј саусаЈын бiртiндеп јынапја енгiзiЎiз.

2. ОЎ јолдыЎ ортаЎЈы саусаЈымен сегiзк†з мҐйiсiне жетуге тырысыЎыз, ал сол јолдыЎ сґј саусаЈын симфиздiЎ т†менгi шетiне јойыЎыз да оЎ јолдыЎ сол жерiн белгiлеЎiз.

3. Ѕынаптан саусајтарды белгiленген жердi сајтап шыЈарыЎыз.

4. К†мекшi јолдаЈы белгiленген жердi см.лентамен немесе жамбас †лшегiшпен †лшейдi, јалыпты жаЈдайда 13 см немесе одан к†п болуы керек.

5. ЅолыЎызды јолЈап киген кҐйде таза сумен шайыЎыз.

6. Бiр рет јолданатын јолЈапты шешiп инфекцияныЎ алдын-алу шараларын сајтай отырып тастаЎыз. К† рет јолданатын јолЈаптарды шешiп, айналдырып, 3% хлорамин ерiтiндiсiне салыЎыз.

7. ЅолыЎызды сабындап жуыЎыз.

8. Медициналыј јґжаттарЈа жазыЎыз.

Ѕынап арјылы тексеру.

1. Наујасты гинекологиялыј креслоЈа жатјызыЎыз: аяјтары екi жаЈына ажыратылып тiзе ж„не шат буындарында бҐгiлген.

2. Екi јолЈа бiрдей бiр рет јолданатын немесе стерильдi к†п рет јолданатын јолЈап киiЎiз. („йел сiздiЎ стерильдi јолЈап кигенiЎiздi к†руi керек).

3. Жеткiлiктi жарыј тҐсуiн јамтамсыз етiЎiз.

4. Сыртјы жыныс мҐшелерiн јараЎыз /жоЈарыда айтылЈандай/.

5. Айнамен јынапты ж„не жатыр мойнын јараЎыз / жоЈарыда айтылЈандай/.

6. Ѕынап арјылы тексерудi †ткiзiЎiз: сол јолдыЎ саусајтарымен жыныс ернеулерiн ашып, оЎ јолдыЎ 2-3-шi саусајтарын јынапја бiртiндеп кiргiзiЎiз /„уелi 3-шi, артынан 2-шi саусајты/.

7. Тексеру кезiнде назар аударыЎыз:

• јынап кiреберiсiнiЎ Ґлкен бездерiнiЎ жаЈдайына;

• уретра жаЈдайына /2-шi саусајпен јынаптыЎ алдыЎЈы јабырЈасы арјылы/;

• жамбас тҐбiндегi бґлшыј ет жаЈдайына /артјы спайкiнi басып/;

• јынап јабырЈасын басып јараЈанда назар аударыЎыз: к†лемiне, јатпарларына, созылуына ж„не јынап кҐмбездерiнiЎ жаЈдайына.

8. Жатыр мойныныЎ јынап б†лiгiн зерттеп аныјтаЎдар:

• жатыр мойныныЎ пiшiнiн;

• тыЈыздыЈын;

• јозЈалмалыЈын;

• јозЈалЈанда сезiмталдыЈын;

• жатыр мойны каналыныЎ †ткiзгiштiгiн;

• патологиялыј †згерiс барлыЈын /iсiктер/.

9. ЅолЈап киген кҐйде таза сумен јолыЎызды шайыЎыз.

10. Бiр рет јолданатын јолЈапты инфекцияныЎ алдын алу шараларын сајтай отырып шешiЎiз, к†п рет јолданатын јолЈапты айналдырып шешiп 3% хлорамин ерiтiндiсiне салыЎыз.

11. Ѕолды сабындап жуыЎыз.

12. Медициналыј јґжаттарЈа жазыЎыз.

Тазалыј д„режесiне жаЈынды алу.

1. Екi јолЈа бiр рет јолданылатын немесе к†п рет јолданылатын стерильдi јолЈап киiЎiз /„йелге стерильдi јолЈап кигенiЎiздi к†рсетiЎiз/.

2. Жатыр мойнын јарау Ґшiн жајсы жарыј тҐсуiн јамтамасыз етiЎiз.

3. Ѕґралдарды дайындаЎыз: гинекологиялыј ацналарды, Фолькман јасыјшасын, шыны „йнек.

4. …йелдi гинекологиялыј креслоЈа жатјызыЎыз.

5. Гинекологиялыј айнаны енгiзiЎiз. Фолькман јасыјшасымен немесе науалы зондпен артјы кҐмбезден б†лiндiнi алыЎыз ж„не „йнекке жаЈыЎыз.

6. Ѕынаптан абайлап гинекологиялыј айнаны шыЈарыЎыз, 3% хлорамин ерiтiндiсiне салыЎыз.

7. ЅолЈаптарды киген кҐйде јолыЎызды таза сумен шайыЎыз.

8. Бiр рет јолданылатын јолЈапты шешiп инфекцияныЎ алдын- алу шараларын сајтап оны тастаЎыз, к†п рет јолданылатын јолЈапты шешiп, айналдырып 3% хлорамин ерiтiндiсiне салыЎыз.

9. ЅолыЎызды сабындап жуыЎыз.

10. Жолдама жазыЎыз:

- б†лме н†мiрi;

- аты-ж†нi;

- жасы;

- оју немесе жґмыс орны;

- жаЈындыны белгiлеу /тазалыј д„режесiне жаЈынды/;

- кҐнi;

- акушерканыЎ немесе д„рiгердiЎ јолы;

- жаЈындыны зертханаЈа жiберiЎiз.

Екi јолмен (бимануальдi) тексеру (10-шы сурет).

1. Пациенттi гинекологиялыј креслоЈа жатјызыЎыз: екi жаЈына ажыратылып аяјтар тiзе ж„не шат буындарында бҐгiлген.

2. Екi јолЈа жаЎа бiр рет јолданылатын немесе стерильдi к†п рет јолданылатын јолЈап киiЎiз /„йел стерильдi јолЈап кигенiЎiздi к†руi керек/.

3. Сыртјы жыныс мҐшелерiн јараЎыз /жоЈарыда айтылЈандай/.

4. Ѕынапты ж„не жатыр мойнын айнамен јараЎыз /жоЈарыда айтылЈандай/.

5. Ѕынап арјылы тексерудi †ткiзiЎiз /жоЈарыда айтылЈандай/.

6. Бимануальдi тексерудi †ткiзiЎiз: зерттеушiнiЎ 2-3-шi саусајтары јынапта болады, ал сол јолы пациенттiЎ iшiнде. Жатырды тексеру кезiнде iшкi јолдыЎ саусајтары артјы кҐмбезге орналасады, ал сыртјы јолдыЎ саусајтары сегiзк†з жајја батырылады. Келесi мiнездеменi аныјтаЎыз: жатырдыЎ орналасуын, к†лемiн ж„не пiшiнiн, тыЈыздыЈын, јозЈалмалылыЈын ж„не ауырсынуын. Жатыр тҐтiгiн ж„не аналыј бездерiн аныјтау Ґшiн iшкi јолдыЎ саусајтарын, сол содан кейiн оЎ бҐйiр кҐмбездерiне, ал сыртјы јолдыЎ с„йкес шат – мыјын аймаЈына ауыстырыЎыз. Ѕалыпты жаЈдайда жатыр јосымшалары аныјталмайды.

7. ЅолЈап киген кҐйде таза сумен јолыЎызды шайыЎыз.

8. Бiр рет јолданатын јолЈапты инфекцияныЎ алдын-алу

шараларын сајтай отырып шешiп тастаЎыз, к†п рет

јолданылатын јолЈапты шешiп, айналдырып 3% хлорамин

ерiтiндiсiне салыЎыз.

9. ЅолыЎызды сабындап жуыЎыз.

ЖґктiлiктiЎ ерте кезеЎiнде жҐктi ж„не босанатын „йелдi ультра дыбысты тексеруге дайындау (УДЗ).

1. Тексеру алдында 3 кҐн бґрын газы бар таЈамды јолданбау.

2. Тексеруден 3 кҐн бґрын активтi к†мiр 1 таб. КҐнiне 3 рет јолдану.

3. Тексеретiн кҐнi таЎертеЎ јуыјты босату.

4. Тексеруге јуыјты толтырып келу (2-3 саЈат з„р шыЈармау немесе 500-700 мл су 30-60 минут тексеруден бґрын iшу керек). Ультрадыбысты (УДЗ) жатырды жҐктiлiктiЎ ерте мезгiлiнде тексеру сырттай (трансабдоминальдi) немесе јынап арјылы (трансвагинальдi) „дiспен †ткiзу. УДЗ мен тексергенде назар аудару керек жатырдаЈы н„ресте јапшыЈына, оныЎ †лшем ж„не санын, н„ресте барына, оныЎ †мiрлiгiне – белсендi јимылын ж„не жҐрек соЈысын, н„ресте жасыныЎ шамалыЈына (Фетометрия),

ЖҐктiлiктiЎ дґрыс †ткенiнде ерте мерзiмiнде (5-12 аптада) УДЗ-де байјалады:

ЖґктiлiктiЎ 5-шi аптасында – жатыр iшiндегi н„ресте јапшыЈы эхоструктурадан бос;

6-шы аптасында – ґрыј јабыЈыныЎ iшiнде кейбiр уајытта эмбрион ж„не оныЎ жҐрегiнiЎ соЈуын к†рiнедi;

ЖґктiлiктiЎ 7-9-шы аптасында – эмбрион, ґрыј јабыну iшiнде аныј ж„не жҐрек соЈысы жајсы к†рiнедi.

ЖґктiлiктiЎ 10-шы аптасында кеудесiнен басын ажыратуЈа болады.

ЖґктiлiктiЎ 11-12-шi аптасында – н„рестенiЎ гестациондыј жасын аныјтау Ґшiн (жҐктiлiктiЎ апта саны) сегiзк†з т†бе сҐйегi арасындаЈы †лшем ж„не н„ресте басыныЎ бипариетальдi †лшемiн †лшеуге мҐмкiншiлiк болады ж„не н„ресте басыныЎ бипариетальдi †лшемiн †лшеуге мҐмкiншiлiк болады.

Мґмкiндiк туу ж„не туЈанЈа дейiнгi демалысты аныјтау:

Кґнтiзбенi јолданып мҐмкiндiк туу мерзiмi аныјтау:

• ЕтеккiрдiЎ соЎЈы кҐнi бойынша.СоЎЈы етеккiрдiЎ бiрiншi кҐнiне 280 – кҐндi јосып, мҐмкiндiк туу кҐнiн аныјтайды немесе соЎЈы етеккiрдiЎ бiрiншi кҐнiнен 3-ай артја санап ж„не 7 кҐн јосады.

• Овуляция бойынша. Етеккiр циклы бойынша јай кҐнi соЎЈы овуляция болЈан кҐнiн аныјтап, соЎЈы етеккiрдiЎ бiрiншi кҐнiнен 3 – айды артја санап овуляцияЈа дейiнгi кҐндердi јосады.

• Н„рестенiЎ бiрiншi јимылы бойынша. Бiрiншi рет босанатын „йелдiЎ алЈашјы н„ресте јимылына 20-апта јосамыз, ал екiншi рет босанатын „йелге 22- апта јосамыз.

• …йелдiЎ консультацияЈа бiрiншi келгендегi жҐктiлiк мерзiмiн аныјтау бойынша. Егер, „йел жҐктiлiктiЎ алЈашјы 12-аптасына дейiн д„рiгерге јаралса минимальдi јате болады.

• Ультра дыбыс тексеру бойынша.

• ТууЈа дейiнгi демалыс кҐнi бойынша.

ТууЈа дейiнгi демалыс жҐктiлiктiЎ 30-шы аптасында басталады. Осы кҐнге 10-апта јосылады. Ядролыј полигон аймаЈындаЈы тґратын жҐктi „йелдерге тууЈа дейiнгi демалысты жҐктiлiктiЎ 27-шi аптасында басталады, осы кҐнге 13- апта јосылады.

ТуЈанЈа дейiнгi демалыс мерзiмi.

Жґктiлiкке еЎбекке жарамсыз јаЈазды, бiр мезгiлде 126 – кҐнге берiледi, ядролыј полигон аймаЈындаЈыларЈа ж„не оларЈа теЎдерге 170- кҐнге берiледi.

Туу.ТуудыЎ аЈымы ж„не жҐргiзiлуi.

З„рдегi ајуызды экспресс „дiспен аныјтау.

1. Жґктi „йелге зерттеудiЎ јажеттiлiгiн тҐсiндiру.

2. Жґктi „йелден з„рдi стерильдi ыдысја жинауын сґраЎыз немесе стерильдi катетермен алыЎыз.

3. Зерттелетiн з„рден 4 – 5 мл. пробиркаЈа јґйыЎыз.

4. Сульфосалицил јышјылымен сынама. З„рi бар пробиркаЈа 6-10 тамшы 30% сульфосалицил јышјылын јосыЎыз. Ајуыз болса з„р лайланады немесе тґнба тҐседi.

5. Сiрке јышјылымен сынама. ПробиркаЈа 6 – 10 мл. з„р јґяды ж„не спирт отында јайнатады – ајуыз болса з„р лайланады. ЛайланЈан з„рге бiрнеше тамшы 3-5% сiрке јышјылын јосады. Егер лайлану жойылса – онда сынама терiс.

ТуудаЈы н„ресте басыныЎ орналасуыныЎ келесi тҐрлерiн ажыратады.

1. «Н„ресте басы кiшi жамбастыЎ кiреберiс жазыјтыЈыныЎ Ґстiнде».

Сырттай зерттегенде н„ресте басы кiшi жамбастыЎ кiреберiс жазыјтыЈыныЎ Ґстiнде аныјталады, јозЈалмалы, тҐрткенде еркiн јозщЈалады (бас јозЈалмалы), немесе кiшi жамбастыЎ кiреберiс жазыјтыЈына јысылады.

ЛеопольдтiЎ 4-шi „дiсiмен зерттегенде јол саусајтары јозЈалмайтын јатты басты сезедi, бiр мезгiлде саусајтарды н„ресте басымен кiндiкке јарата жылжытса ажыраЈан сына формасы сезiледi. Бґл жґмсај ґлпалар арјылы н„ресте басыныЎ кiшi жамбастыЎ кiреберiс сҐйек сајинасында «јапсар белбеуiнiЎ» јґрылуын бiлдiредi, осы арјылы јаЈанај сулары алдыЎЈы («јапсардан» т†мен) ж„не артјы («јапсардан» жоЈары) болып б†лiнедi. Осы уајыттан зевтiЎ

6-8 см ашылуына дейiн артјы сулардыЎ јаЈанај iшiндегi јысымы толЈај уајытында к†терiледi, бiрај алдыЎЈы суларЈа берiлмейдi, јаЈанај к†пiршiгiнiЎ (јабыјтар ж„не јапсар белбеуiнен т†менгi сулар) сајталуын јамтамасыз етедi. Н„ресте басы бiрiншi босанатын „йелдерде мҐмкiндiк туу мерзiмiнен екi апта бґрын, ал јайталап босанатын „йелдерде туу толЈај басталысымен кiшi жамбастыЎ кiреберiс жазыјтыЈына јысылады.

Ѕынап арјылы јараЈанда: жамбас јуысы бос, сезiледi аты жој сызыјтар, сегiзк†з мҐйiсi, садај т„рiздi жiк к†лденеЎ †лшемде, Ґлкен ж„не кiшi еЎбек бiр деЎгейде.

2. «Н„ресте басы кiшi жамбастыЎ кiреберiс жазыјтыЈында кiшi сегментпен».

Сырттай зерттегенде бас јозЈалмайды, Ґлкен б†лiгi кiреберiс жазыјтыјтыЎ Ґстiнде аныјталады, басыныЎ кiшкентай сегментi кiреберiс жазыјтыјтан т†мен. Ѕынап арјылы јараЈанда аныјталады: сегiзк†з ойысы бос, сегiзк†з мҐйiсiне бҐгiлген саусајтармен жајындауЈа болады (егер де ол жетiлмелi болса). Зерттегенде симфиздiЎ iшкi бетiн аныјтауЈа болады. Бас иiлген, кiшi еЎбек Ґлкен еЎбектен т†мен, садај т„рiздi жiк к†лденеЎ немесе јиЈаш †лшемде.