- •Қазақстан Республикасының Білім және ғылым Министрлігі
- •Мазмұны
- •1.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Маркетингтің мәні мен мазмұны
- •Маркетинг концепциялары
- •Маркетингтің функциялары мен принциптері
- •Маркетинг кешені
- •Маркетингтің түрлері мен типтері
- •1.3 Тесттер
- •1.2 Бақылау сұрақтары
- •1.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •1.5 Жеке үй тапсырмасы
- •2.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •Маркетингтік зерттеулердің мәні
- •Маркетингтік зерттеулерді ұйымдастыру
- •Маркетингтік зерттеулердің әдістері
- •4 Маркетингтік зерттеулерді ақпараттық қамтамасыз ету
- •1 Сурет. Ф. Котлердің маж үлгісі
- •2.2 Бақылау сұрақтары
- •2.3 Тесттер
- •2.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •2.5 Жеке үй тапсырмасы
- •3.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •Маркетингтік орта және оның құрылымы
- •Маркетингтің микроортасы
- •2 Сурет. Маркетингтің микроортасының негізгі факторлары
- •Маркетингтің макроортасы
- •3 Сурет. Маркетингтің макроортасының негізгі факторлары
- •3.2 Бақылау сұрақтары
- •3.3 Тесттер
- •3.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •3.5 Жеке үй тапсырмасы
- •4.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Тұтынушылар нарығы және оған сатып алушылардың іс-әрекеті
- •2 Өндірістік бағыттағы тауарлар нарығы және тұтынушылардың іс-әрекеті
- •4.2 Бақылау сұрақтары
- •4.3 Тесттер
- •4.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •4.5 Жеке үй тапсырмасы
- •5.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Сегменттеудің мәні мен түрлері
- •2 Сегменттеудің белгілері және критерийлері
- •3 Мақсатты нарықты таңдау
- •4 Тауарларды нарықта позициялау
- •5.2 Бақылау сұрақтары
- •5.3 Тесттер
- •5.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •5.5 Жеке үй тапсырмасы
- •«Люкс-Охрана»кәсіпорны
- •6.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Маркетинг жүйесіндегі тауар
- •Тауарлардың сыныптамасы
- •3 Тауардың өмірлік циклі
- •4 Сурет. Тауардың өмірлік циклі
- •5 Сурет. Тауардың өмірлік циклының созылуы
- •4 Тауарлық белгі және оны қолдану
- •6 Сурет. Тауарлық белгілерді сипаттаудың түрлері
- •Тауарларды қаптау және маркалау
- •Тауарлық саясат жүйесіндегі қызмет көрсету
- •6.2 Бақылау сұрақтары
- •6.3 Тест сұрақтары
- •6.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •6.5 Жеке үй тапсырмасы
- •7.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Тауарлық саясат: түсінігі, мақсаты және маркетинг кешеніндегі оның орны
- •Ассортименттік саясат
- •3 Жаңа тауар: түсінігі, инновациялық енгізулердің себептері, әзірлеу жолдары.
- •7 Сурет. Жаңа тауар түсінігі
- •Жаңа еңгізулердің себептері
- •8 Сурет. Инновациялық енгізулердің себептері
- •Тауарларды құрастыру жолдары
- •Модификациялық жол
- •Пионерлік жол
- •9 Сурет. Жаңа тауарларды құрастыру жолдары
- •4 Жаңа тауарды әзірлеудің негізгі кезеңдері
- •10 Сурет. Жаңа тауарды әзірлеудің негізгі кезеңдері
- •5 Тауардың және фирманың бәсеке қабілеттілігі
- •7.2 Бақылау сұрақтары
- •7.3 Тесттер
- •7.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •7.5 Жеке үй тапсырмасы
- •8.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Маркетинг кешеніндегі баға саясатының рөлі
- •2 Баға орнату әдістері
- •3 Бағалық стратегиялар
- •8.2 Бақылау сұрақтары
- •8.3 Тесттер
- •8.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •8.5 Жеке үй тапсырмасы
- •9.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Маркетинг кешеніндегі өткізу аясаты. Бөлу арнасы: түсінігі, типтері
- •11 Сурет. Бөліну арналарының типтері.
- •2 Өткізу стратегиялары
- •3 Көтерме сауданың мәні мен формалары
- •4 Бөлшек сауда
- •5 Электрондық сауда
- •6 Маркетинг – логистика
- •9.2 Бақылау сұрақтары
- •9.3 Тесттер
- •9.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •9.5 Жеке үй тапсырмасы
- •10.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Маркетингтік коммуникациялардың кешені
- •3 Өткізуді ынталандыру
- •4 Жеке сату
- •5 Көрмелер және жәрмеңкелер
- •6 Тікелей маркетингтің түсінігі мен нысандары
- •7 Интегрирленген маркетингтік коммуникациялар
- •12 Сурет. Интеграцияланған коммуникацияның моделі
- •10.2 Бақылау сұрақтары
- •10.3 Тесттер
- •10.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •V. Сұрақтарға жауап беріңіз
- •10.5 Жеке үй тапсырмасы
- •11.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Жарнаманың түсінігі мен функциялары
- •2 Жарнаманы тарату түрлері және құралдары
- •3 Жарнамалық компанияның түсінігі мен кезеңдері
- •4 Жарнамалық агенттіктердің типтері мен функциялары
- •11.2 Бақылау сұрақтары
- •11.3 Тесттер
- •11.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •11.5 Жеке үй тапсырмасы
- •12.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Маркетингтік жоспарлау: мақсаты, құралдары, түрлері.
- •2 Маркетингтік жоспарлардың жіктелуі
- •3 Маркетингтегі жоспарлаудың әдістері мен кезеңдері
- •4 Маркетинг бюджеті: түсінігі және анықтау тәсілдері
- •5 Маркетингтік бақылау
- •12.2 Бақылау сұрақтары
- •12.3 Тесттер
- •12.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •12.5 Жеке үй тапсырмасы
- •13.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Маркетингтік стратегиялар: түсінігі, оларды әзірлеу әдістемесі және үлгілері
- •2 Маркетингтік стратегиялардың негізгі бағыттары мен түрлері
- •14 Сурет. Бкг матрицасы
- •13.2 Бақылау сұрақтары
- •13.3 Тесттер
- •13.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •13.5 Жеке үй жұмысы
- •14.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Халықаралық маркетингтің концепциялары
- •2 Шетел нарығын және маркетингтің сыртқы ортасын талдау
- •3 Маркетинг кешенінің ерекшеліктері
- •14.2 Бақылау сұрақтары
- •14.3 Тесттер
- •14.4 Тәжірибелік жаттығулар
- •14.5 Жеке үй жұмысы
- •15.1 Жалпы теориялық ұғымдар
- •1 Қызмет көрсету және оның сипаттамасы
- •2 Қызмет көрсетулер маркетингінің ерекшеліктері
- •3 Коммерциялық емес қызмет сферасындағы маркетинг
- •15.2 Бақылау сұрақтары
- •15.3 Тесттер
- •15.4 Тәжірибелік жатығулар
- •15.5 Жеке үй тапсырмасы
- •Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1.1 Жалпы теориялық ұғымдар
Оқудың мақсаты
1 Маркетингтің маңызы мен мазмұнын, оның тұжырымдамаларын,
функциялары мен қағидаларын оқу.
2 Маркетингті құраушы кешендерді, маркетингтің түрлері мен типтерін
анықтау.
3 Маркетингтің пайда болуы мен дамуының экономикалық алғышарттары
бойынша білімді бекіту.
Сұрақтар
1 Маркетингтің мәні мен мазмұны.
2 Маркетинг концепциялары.
3 Маркетингтің функциялары мен негізгі қағидалары.
4 Маркетинг кешені.
5 Маркетингтің түрлері мен типтері.
1 Маркетингтің мәні мен мазмұны
Қазіргі уақытта басқаруда ең үлкен тиімділікті қамтамасыз ететін маркетингтік концепция белгілі бір мақсатты нарық тұтынушыларының мұқтаждықтарын білу және қанағаттандыруға бағытталған.
Маркетинг (ағылшынның market – нарық сөзінен) – бұл кәсіпорынның өндірістік-өткізушілік және ғылыми-техникалық іс-әрекетін басқаруының нарықтық концепциясы, ол кәсіпкерлік өрісті, нарықты, тұтынушылардың нақты мұқтаждықтарын және өндірілетін тауарлар мен қызметтердің оларға бағыттылығын танып білуге арналған. Маркетинг негізінде өте қарапайым бастапқы ой жатыр: сатып алушы қалайтын және оның мұқтаждықтарын, қажеттіліктерін және сұранысын жалпы қанағаттандыра алатын затты, ол төлеуге дайын баға бойынша өндіру. Маркетологтардың ойынша: «Құртты балықшы емес, балық ұнатуы керек».
Маркетинг – бұл таза нарықтық түсінік, бұл белгісіз нарыққа шығарылған тауардың аты мен таңбалануы емес, бұл сатып алушылардың талаптарын есепке алудың және талдаудың ғылыми құрастырылған тұжырымдамасы және жаңа тауардың қажеттігі анықталған кездегі құрылым; бұл ынталандыру мен жарнама бойынша шараларды қоса алғандағы сатуларды ұйымдастыру жүйесі. Оның функциясы – белгілі нарықтық жағдайларда өндіруші, сатушы және тұтынушы арасында олардың барлығымен пайда алуды мақсат тұтатын арақатынасты дамыту.
Әлемде маркетингтің 2000 астам анықтамалары саналады, сонда да маркетингті сипаттау көзқарастар шеңбері өте кең, ал кейбір кездерде қарама-қарсы.
Маркетингті бизнестің философиясы ретінде, іске нақты әдістеме ретінде және іскерлік сипаты ретінде қарастырады.
Маркетинг – айырбас жолымен адамдардың қажеттіліктерін және мұқтаждықтарын қанағаттандыруға бағытталған адамның іс-әрекет түрі.
Маркетинг – мүмкін болатын сатып алушыны фирма клиентіне аударуға бағытталған фирманың нарықтағы іс-әрекеті.
Маркетингтік қызметтің негізгі мақсаты: сатулар көлемін және өткізу нарықтарын кеңейту, нарықта алатын үлесті үлкейту, белсенділігінің және табыстарының өсімі, фирма басшыларымен өндірістік-өткізушілік және ғылыми-техникалық іс-әрекет саласында қабылданатын шешімдерінің негізделгенін қамтамасыз ету, фирманың ары қарай дамуын болжау мүмкіндігі.
Маркетинг концепциялары
Маркетинг концепциясы – бұл басқару философиясы, ол тауар өндірушілерге тұтынушылардың қажеттіліктерін іскерлік белсенділік саласының, нарықтың, тұтынушылардың мақсатты топтарының, басты стратегиялық мақсаттардың ұзақ мерзімді және икемді анықтамасына назарын аудару арқылы, қанағаттандыру жолымен табыс алуға көмектеседі.
Маркетинг және кәсіпкерлік саласындағы әлемдік ғылым және тәжірибе маркетинг даму сатыларындағы келесі концепцияларды негіздеген және ерекшелеуге ұсынған (1 кестені қараңыз).