- •1. Жедел медициналық жәрдем негіздері туралы жазыңыз.
- •2.Жедел жәрдем негіздерінің басты міндетін жазыңыз.
- •3.Зақымданушының денсаулығының көрсеткішін анықтайтын белгілерді сипаттаңыз.
- •4.Өлімнің түрлерін жазыңыз.
- •5.Естен тану анықтамасы,жіктелуі,белгілерін жазыңыз.
- •6. Қан кету анықтамасы,жіктелуі,белгілерін жазыңыз.
- •1.Қызыл қан тамырларынан қан кету. Бұл қан ағудың ең қауіпті түрі. Үлкен қызыл қан тамырлары зақымданғаннан бірнеше минуттан кейін адам өліп кетуі мүмкін.
- •9. Капилярдан қан кету анықтасы,белгілерін сипаттаңыз.
- •11. Адамның өмір және өлім белгілерін атаңыз.
- •12. Қан кету кезіндегі артерияны саусақпен басудың анатомиялық нүктелерін сипаттаңыз.
- •7. Артериялық қан кету анықтамасы,белгілерін сипаттаныз.
- •8. Веналық қан кету анықтамасы,белгілерін сипаттаңыз.
- •Қан жоғалту ауырлық дәрежелерін жазыңыз.
- •14.Қан тоқтату әдістерін сипаттаңыз
- •15. Ширатпа немесе бұраумен қою әдістерін сипаттаңыз.
- •Таңғыш қоюдың ерекшеліктерін сипаттаңыз?
- •17. Жарақаттың белгілері, асқынуларын жазыңыз?
- •18. Сынықтың белгілерін атаңыз?
- •19. Шиналар түріне сипаттама беріңіз?
- •20. Мойын омыртқалардың сынуы, белгілерін атаңыз?
- •21. Жүрекке тікелей емес массаж жасау тәсілін сипаттаңыз?
- •22. Жасанды тыныс беру тәсілі
- •23. Сафар үштігі жасау техникасы.
- •24. Естен тануларда көрсетілетін жедел жәрдем?
- •25. Артериядан қан кету кезіндегі алғашқы көмек
- •26. Капиллярдан қан кету кезіндегі алғашқы көмек
- •27. Венадан қан кету кезіндегі алғашқы көмекті сипаттаңыз
- •28. Қол сынған кезіндегі алғашқы көмекті сипаттаңыз
- •29. Мойын омыртқалар сынған кездегі алғашқы көмекті жазыңыз
- •30. Сүйек сынықтарын емдеудің негізгі қағидаларын сипаттаңыз
- •31. Жарақат анықтамасы, түрлерін атаңыз.
- •32. Сынық анықтамасы, жіктелуін атаңыз.
- •33. Жүре пайда болған сынық түрлеріне сипаттама.
- •34. Сынықтардың орналасу жеріне байланысты түрлеріне сипаттама беріңіз.
- •35. Әсер етуші күштің ерекшелігіне (механизм) байланысты сынақтардың қалыптасуы:
- •36. Толық сынық түрлері.
- •37. Жарақаттық шок, белгілерін атаңыз.
- •38. Асептика, антисептика туралы түсінік.
- •39. Күйік анықтамасы, түрлеріне сипаттама беріңіз.
- •40. Үсік анықтамасы, кезеңдеріне сипаттама.
- •41.Бастың зақымдануы, белгілерін жазыңыз. Бастың зақымдануы.
- •42.Мидың шайқалуы,белгілері.
- •43.Буын шығуы, белгілері.
- •45. Жақтаулар, жақтауды салудың негізгі ережелері.
- •48. Күйіктің дәрежелері.
- •50. Термиялық күйіктің сатыларын жазыңыз.
- •51. Ұзақ уақыт бойы шаншылу синдромы, алғашқы көмекті жазыңыз.
- •52. Буынның шығуы және созылуы кезіндегі алғашқы көмекті жазыңыз.
- •56. Үсік кезінде алғашқы көмек көрсетуді жазыңыз.
- •61. Улану анықтамасы , түрлерін атаңыз?
- •62. Газдармен уланудың белгілеріне сипаттама беріңіз.
- •Клиникасы
- •63. Суға бату анықтамасы, және олардың түрлері:
- •64. Төтенше жағдайлар анықтамасы, түрлерін анықтаңыз.
- •65.Есекжем анықтамасы, белгілеріне сипаттама беріңіз:
- •66.Квинке ісігі анықтамасы , белгілеріне сипаттама беріңіз:
- •67.Анафилактикалық шок анықтамасы , түрлерін атаңыз:
- •68. Жоғары тыныс жолдарының зақымдану кезіндегі белгілеріне сипаттама беріңіз;
- •69. Кененің шағуы, белгілері:
- •70. Құтыру анықтамасы, белгілеріне сипаттама беріңіз?
- •71.Химиялық күйіктің белгілеріне сипаттама беріңіз:
- •72.Күйіктік шок , даму фазалары және ерекшелігін жазыңыз.
- •73. Электрожарақаттардың дәрежесін жазыңыз.
- •74. Үсіктің дәрежелеріне сипаттама беріңіз.
- •75.Тіндік температураны қалпына келтіруді жазыңыз.
- •76. Жіті тағамдық уланудың белгілеріне сипаттама беріңіз.
- •77. Қышқылдармен және сілтілермен уланудың белгілеріне сипаттама беріңіз.
- •78. Химиялық заттармен улану белгілеріне сипаттама беріңіз.
- •79. Күн өтудің дәрежелері.
- •81. Улану кезінде жедел жәрдем принциптеріне сипаттама беріңіз.
- •82. Суға бату, тұншығу кезіндегі алғашқы көмек алгоритмді жазыңыз.
- •83. Күн өту кезіндегі алғашқы дәрігерге дейінгі көмекті жазыңыз.
- •84. Төтенше жағдайларда аман қалу шараларына сипаттама беріңіз.
- •85. Жоғары тыныс жолдарының зақымдануы кезіндегі алғашқы көмекті жазыңыз.
- •86. Улы жәндіктер шаққанда көрсетілетін алғашқы көмекті жазыңыз.
- •87. Жылан шаққан кезіндегі алғашқы көмек.
- •88. Кененің шағуы, алғашқы көмекке сипаттама.
- •89. Құтыру, алғашқы көмекті жазыңыз.
Қан жоғалту ауырлық дәрежелерін жазыңыз.
Жараланудың барлық түрінде де қан тамырларына зақым түседі. Соның салдарынан көбіне денеден қан шығатынын байқаймыз. Жарақат кезіндегі зақымдалған тамырлардан қанның ағуы қан кету деп аталады. Оның болымсыз және күшті әсері өмірге қатерлі болуы мүмкін. Қан денеден орташа кеткенде, ағзаның ішкі бірнеше толықтырушы қасиеттері: жүрек қызметінің, тыныс алудың күшеюі, шеткі қан тамырларының жиырылуы іске қосылып өзі тоқтата алады. Ал денеден қан көп кеткенде жүрек қан тамырларының қызметі мүлде нашарлап, адамның өліп кетуі де ықтимал.
Ауырлық дәрежелері бойынша: Жеңіл - Қан айналым көлемінің 10-12 % дейін жоғалту 500 -700 мл-ге дейін Орташа - Қан айналым көлемінің 15-20 % 500 ден 1000-1400 мл-ге дейін Ауыр - Қан айналым көлемінің 20-30 % 1500 - 2000 мл Массивті - Қан айналым көлемінің >30 % 2000 мл-ден артық
Егер қан кету массивті емес және біркелкі болса, бірақ жоғалған қанның көлемі 50 пайызға дейін азайса, балаларда кома дамуы мүмкін. Қан кету бірден 33 пайыз азайса өліммен аяқталуы мүмкін.
14.Қан тоқтату әдістерін сипаттаңыз
1.Қан тамырын саусақпен басу едәуір күш жігерді қажет етеді және саусақ тез талады, сондықтан мүмкін болатын болса бұрау немесе ширатпаны жылдам қою дұрыс болады. Қан тоқтататын ширатпа жалпақ иілмелі резина кесіндісі, оның бір шетінде ілгек екінші шетінде ілмегі бар жүзікше бекітілген.
2.Келесі қан тоқтату әдісі – аяқ-қолды қатты бүгіп таңып тастау, бұл әдіс көктамырдан да аққан қанды тоқтатады.
3.Көктамырдан және капиллярдан аққан қанды залалсыздандырылған таңғышпен қатты таңып тастау.
1. Қан тамырын саусақпен басу едәуір күш жігерді қажет етеді және саусақ тез талады, сондықтан мүмкін болатын болса бұрау немесе ширатпаны жылдам қою дұрыс болады. Қан тоқтататын ширатпа жалпақ иілмелі резина кесіндісі, оның бір шетінде ілгек екінші шетінде ілмегі бар жүзікше бекітілген. 2. Аяқ-қолды қатты бүгіп таңып тастау, бұл әдіс көктамырдан да аққан қанды тоқтатады. 3. Көктамырдан және капиллярдан аққан қанды залалсыздандырылған таңғышпен қатты таңып тастау.
15. Ширатпа немесе бұраумен қою әдістерін сипаттаңыз.
Ширатпа жазда екі сағаттан артық, ал қыста бір сағаттан артық қойылмайды, бұл аяқ-қолдың жансыздануына әкеп соқтырады.
|
Ширатпаны салар алдында созады да тартуды әлсіретпей аяқ қолға салады, бұл жағдайда ширақ қабатының әрбір орамын алдын ала салады. Қысудың жеткіліктігін бақылау: күре тамырдың сезімтал жерлерінде тамыр соғуының жоғалуы және қанның тоқтауы болып табылады. Әлсіз қойылған ширатпа қан ағуды күшейтуі мүмкін ал, қатты тартылған ширатпа жүйкені зақымдауы мүмкін. |
|
Таяқшаны бұрау арқылы, жгутты қысып қан тоқтағанша тартады. |
|
Байланған таяқша ашылып кетпес үшін бинтпен орау қажет. Қан жүруінің тоқтап қалмауы үшін, әрбір 15 минут сайын, жгутты босатып отыру керек. |
Ширатпа қоюдың әдістері
|
Жарақаттың жоғарғы жағына, жұмсақ орамның (зақымданушының киімдерінен) үстіне жгут салу керек. Жгут салып болған соң оны созу керек.
|
|
Бірінші орауды байлаудың алдында, қан тамырларының соғуын, қанның тоқтағанын-тоқтамағанын көру қажет, ал жгут астындағы терінің ағарғанын көру керек. |
|
Жгуттың келесі орамын, қатты қыспай орау керек, орағанда шығыс бағытында спираль тәрізді етіп, алдыңғы орамды басып орау керек. |
|
Ширатпаның (жгуттың) жанына тура уақыты мен күнін көрсетіп мәлімдеме қалдыру қажет. Жгутты таңғыш және шинамен орамау керек. Көрінетін жерге «жгут» (маркет) көрсетіп қою керек. |
