- •Мазмұны
- •І тарау. Бастауыш мектеп оқушыларын адамгершілікке тәрбиелеуде халық ертегілерін оқыту процесіндегі ролі.
- •1. 1. Бастауыш мектеп оқушыларының оқу жұмысын ұйымдастыруда қазақ халық ертегілерін пайдаланудың өзіндік ерекшеліктері.
- •1. 2. Қазақ халық ертегілері арқылы бастауыш мектеп оқушыларына адамгершілік тәрбиені қалыптастыру жолдары.
- •Іі. Тарау.Бастауыш мектептің ана тілі пәндерінде халық ертегілерін оқытудың әдістемелік негізі.
- •2. 1. Бастауыш мектептерде ана тілі пәні сабақтарында қазақ халық ертегілерін пайдалану.
- •2. 2. Ана тілі сабақтарында қазақ халық ертегілерін оқыту арқылы оқушыларға адамгершілік тәрбие беру жолдары.
- •3. Тәрбиелік:
- •1 Ұйымдастыру кезеңі:
- •2 Үй тапсырмасын тексеру:
- •2.3. Жеке өз іс-тәжірибемнен сабақ жоспарларының үлгілері.
- •2.Дамытушылық:
- •5. Сабақты бекіту, қорыту.
- •7. Бағалау.
- •“Ой қозғау стратегиясы”
- •Vі.Жиынға оралу.
- •Қарлығаштың құйрығы неге айыр?
- •Vі Қорытынды:
- •Қорытынды
- •Төмендегідей ұсыныс жасаймын:
- •Пайдаланылған әдебиеттер.
Vі.Жиынға оралу.
Бағалау. Балаларды фишкалар немесе гүл, қызғалдақ
беру,мақтап,мадақтау арқылы бағалаймын.
Балаларды динамикалық үзіліске шығарамын.
Қарлығаштың құйрығы неге айыр?
Қазақтың көне жерінде ,
Асқар тау, бұйрат белінде,
Айдаһар өмір сүріпті
Күшсізді талай жалмапты
Тіссізді талай қандатты
Патша боп, көп жыл тұрыпты
Жылдардан жылдар өткенде,
Кәрілік жылжып жеткенде,
Қайраты қайтып бұрынғы,
Айдаһар дертке ұрынды
Айдаһар еттен арылды,
Тынысы әбден тарылды,
Көзден от, беттен сән кетті,
Кеудеден қуат ,әл кетті,
Нөкерлер сасып , сабылды,
Не істерін білмей,аңырды,
Адырдың арты жар еді,
Қу түлкі сонда бар еді,
Кей дертті емдеп жазатын ,
Өнері ептеп болатын,
Нөкерлер соған ағылды,
Түлкіге барып жалынды.
Ауруға түлкі келеді,
Тамырын ұстап, көреді,
Не қилы әдіс қылады,
Сан дәріні сынады.
-Тәтті қан іздеп тапсаңыз,
Жазылар, -деді,патшамыз.
Айнала жұртқа қарады:
-Кім іздеп, дару табады?
Біз тұмсық маса бар еді,
Ішкені ылғи қан еді,
Шағуға шебер болатын,
Қадалып қанды соратын,
Келместен сөзге ол енді,
Шөлмегін алып жөнелді.
Масадай малғұн зұлымға
Жамандық жасау қиын ба?
Бесікте жатқан нәресте
Жылы жұмсақ емеспе?
Деген бір арам ой келді,
Не болмақ дүние, ойла енді.
Келді де шақты баланы,
Шырылдап бала қалады
Осынау маңды мекендеп,
“Жақсылық қайтсем етем” деп,
Зұлымдыққа қаны қас
Жүретін бір Қарлығаш
Жөнелді іздеп масаны,
Қырлардан қырға асады.
Шарлады көпті көлбеген,
Жарысты жүйрік желменен.
Айдаһарға жеткізбей,
Тиісті емін еткізбей,
Масаны қуып жетеді,
Айқасқа түсіп кетеді.
Алыспай өлмек қайда бар?
Алас ұрған Айдаһар
Болдырмаған бұйрығын,
Қарлығаштың құйрығын
Жартылай жұлып алыпты,
Айыр боп содан қалыпты.
Содан бері Қарлығаш
Болса да нәзік талдырмаш,
Адал досы адамның,
Аты туған баламның!
Сабақтың тақырыбы: “Мақта қыз бен мысық” ертегісі.
Сабақтың мақсаты: 1. Ертегінің мазмұнымен танысу және оның
идеялық мәнін ашу.
2. Оқушыларды ұйымшылдыққа, бірлесіп жұмыс
істеуге, жауапкершілікке, бір-бірін құрметтеуге,
өзара сыйласуға тәрбиелеу.
3. Өз бетінше және топпен жұмыс жасау дағдысын
қалыптастыру. Тіл байлығын дамыту.
Сабақтың көрнекілігі: Ертегінің мазмұнды суреттері, орталықтар жазылған
тіреуіштер, құпиялы үшбұрыш, ақ көгершін.
Сабақтың әдісі: Топпен жұмыс, түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелесу.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ.
Пәнаралық байланыс: Математика, тіл дамыту, жапсыру.
Сабақтың барысы:
І Ұйымдастыру кезеңі.
а) балалармен сәлемдесу, түгелдеу.
ә) оқушылардың зейінін сабаққа аудару.
ІІ Үй тапсырмасын тексеру. Үйге берілген тақырыпқа М. Әлімбаев “Сары жапырақтар жауғанда”. Оқушылардан сұрақ-жауап арқылы сұраймын.
ІІІ Жаңа сабақ. Қызығушылығын ояту.
Сыныпты қызғалдақ, саңырауқұлақ, көбелек, 3-топқа бөліп аламын.
І-топ. “Қызғалдақ тобы”.
ІІ-топ. “Көбелек”.
ІІІ-топ. “Саңырауқұлақ” тобы.
- Балалар, кәне барлығымыз бері қарайықшы.
- Міне, мына фигураларды біз не деп атаймыз?
-Үшбұрыш
- Тағы қандай фигураларды білеміз?
- Төртбұрыш, дөңгелек.
- Дұрыс, балалар біз бұл фигуралармен қандай сабақта оқып таныстық?
- Математика сабағынан оқып таныстық.
- Дұрыс, балалар, ендеше біз бұл үшбұрышты “құпиялы үшбұрыш” деп атаймыз.
Қазір үш топтан үш бала шығып, бір-біреуден таңдап аламыз да ішіндегі сұрақтарға жауап береміз, жауап берген оқушыға сол “құпиялы үшбұрышты” сыйлаймын.
Біздің бүгінгі өтетін жаңа сабағымыздың тақырыбын мен сендерге жұмбақтап айтамын. Сендер оның шешуін табыңдар.
Оны балалардың барлығы жақсы көреді. Үйде ұйықтар алдында ата-әжелеріміз айтып, бізді ұйықтатып тастайды. Оны тек қана өмірде оқиғалар емес, қиял-ғажайып, яғни өмірде болмайтын ойдан шығарылған оқғалар деуге де болады. Бұны не дейміз? (ертегі).
Ертегіні мазмұнды суреттер бойынша балаларға түсіндіремін.
Сергіту сәті: Түн болды.
Сәлден соң таң атты
Аспанды бұлт басты
Жаңбыр жәйлап жауды
Жаңбыр қатты жауды.
Күн ашылып енді жел тұрды
Жел қатты тұрды
Енді ауа тынық болып тып-тыныш болды.
Балалар ақ көгершіннен бізге хат жіберіпті, оның ішіне бізге тапсырмалар беріпті, біз бұл тапсырмаларды барлығымыз бірге бірлесе отырып орындауымыз керек.
Белсенділік орталықтарға бөлініп алайық.
1-топ. “Қызғалдақ ” тобы.
Әдебиет орталығы:
Тапсырма: Осы ертегідегі кейіпкерлерге байланысты тақырыптар айту.
2-топ. “Көбелек” тобы.
Оқу орталығы:
Тапсырма: “Сөзжұмбақ” шешу.
3-топ. “Саңырауқұлақ” тобы.
Өнер орталығы:
Тапсырма: Осы ертегідегі кейіпкер бейнесінде сахналық көрініс жасау.
Топпен жұмыс:
Үш топтың оқушылары бірлесе отырып, ертегідегі кейіпкерлердің қима суреттерін тақтаға ретімен қойып шығады. Содан соң топқа бір-бір сұрақтан қоямын.
1. “Қызғалдақ” тобы:
- Ертеңгінің басты кейіпкерлері кімдер?
2. “Көбелек” тобы:
- Ертегідегі үй жануарларын ата?
3. “Саңырауқұлақ” тобы:
- Ертегінің соңы немен аяқталады?
