- •Динамикалық коэффициент
- •Лездік күш импульсін тудыратын бірлік еркіндік дәрежелі жүйенің мәжбүр тербелісі
- •Сызықсыз кедергі жағдайындағы мәжбүр тербеліс. Тұтқырлықтың эквиваленттік коэффициенті.
- •Консервативті жүйенің еркін тербелісінің дифференциалдық теңдеуі және оның жалпы шешімі
- •Инерция, қатаңдық коэффициенттері мен әсер ету коэфициенттерінің матрицалары
- •Нүктенің еркін тербелісінің негізгі жиілігін жуықтап анықтау әдісі
- •Топсалы ферманың еркін тербелісінің жиілігін анықтау
- •Жүйенің еркін тербелісінің бас координатамен алынған дифференциалдық теңдеуінің жалпы шешімі
Жүйенің еркін тербелісінің бас координатамен алынған дифференциалдық теңдеуінің жалпы шешімі
жалпыланған
координаталармен келесі теңдеулер
түрінде тәуелділікте болатын жаңа
,
жалпыланған координаталарды енгізейік:
мұндағы
- таралу коэффициенті.
Қысқаша түрде
Осы формулаларды пайдаланып, жүйенің потенциалды және кинетикалық энергияларын табамыз:
немесе
Немесе
егер
болса,
таралу коэффициенттері
анықтауыштарының минорына пропорционал
болғандықтан, барлық қосындылар
нөлге тең болады.
m=n
болғандағы бұл қосындылардың мәндерін
және
деп белгілесек,
Сонымен,
жүйенің П потенциалды энергиясы тек
жалпыланған
координаталарының квадраттарымен
өрнектелген, ал кинетикалық энергия -
жалпыланған
жылдамдықтардың квадраттары арқылы
өрнектелген. Мұндағы
координаталарын жүйенің
бас
немесе
қалыпты координаталары деп
атайды.
Еркіндік дәрежесі шекті сан болатын жүйенің еркін тербелісінің бас координаталар арқылы жазылған дифференциалдық теңдеулері мынадай қарапайым түрге келеді
(4.5.1)
………………
Бас тербелістер жиіліктері жүйенің орнын анықтайтын жалпыланған координаталарды таңдап алуымыздан тәуелді емес. Сәйкесінше,
Олай болса, (4.5.1) дифференциалдық теңдеулердің жалпы шешімі былай жазылады:
Мұндағы
және
тұрақтылары әдеттегі ереже бойынша
есептің бастапқы шарттарынан анықталады:
Жүйенің бас координаталарын алдын-ала анықтау мәселесі, жүйенің еркін тербелісін кәдімгі алдын ала белгілі q жалпыланған координаталары арқылы толық зерттеу кезіндегі қиындықтағы есеп болып табылады.
Бас координаталар жүйенің мәжбүр тербелісін зерттеуге ыңғайлы, себебі бұл жағдайда жүйе қозғалысын бір-бірінен тәуелсіз дифференциалдық теңдеулер түрінде қарастыруға болады, ал бұл есепті шешуді әлдеқайда жеңілдетеді.
