- •2. Жалпы және жергілікті жансыздандырудағы медбикенің рөлі.
- •Десмургия. Таңғыштардың түрлері. Таңғыш салу тәсілдері.
- •Қан кету. Қан тоқтату әдістері.
- •5. Жедел және жоспарлы операцияға дайындаудағы медбикенің рөлі.
- •6. Операция кезінде және операциядан кейінгі кезең. Операция, операциядан кейінгі кезеңдері пациенттердің медбике күтуінің ерекшелігі
- •7. Зақымданулар.
- •8. Жаралар. Күйіктер. Үсіктер. Электрозақым.
- •9. Хирургиялық инфекцияның жалпы сұрақтары. Жалпы және жергілікті іріңді инфекциясы.
- •10. Анаэробты және созылмалы хирургиялық (спецификалық) инфекция. Хирургиялық паразитарлық аурулардың алдын алудағы медбикенің рөлі.
- •11. Қан айналымының бұзылыстары.
- •12. Ісіктер
- •13. Бас пен мойын хирургиялық ауруларымен зақымдануы.
- •14. Кеуде торының жіне кеуде қуысында орналасқан мүшелердің хирургиялық аурулары.
- •15. Құрсақ қуысының ағзаларының, тік ішектің хирургиялық аурулары.
- •16. Омыртқа бағанының және жамбас сүйегінің зақымданулары мен хирургиялық аурулары. Зәр шығару жолдарының зақымданулары мен хирургиялық аурулары.
- •17. Реаниматология. Реанимация және интенсивті терапия бөліміндегі медбике жұмысының ерекшеліктері
Десмургия. Таңғыштардың түрлері. Таңғыш салу тәсілдері.
1. Циркулярлы таңғышта орамдар бір – бірін қалай жабады?
а) бір – бірімен тоғысып жатады
б) алдыңғыларының ½ бөлігін
в)
алдыңғыларының
бөлігін
г) толығымен жабады
2. Сырғымалы таңғышта орамдар бір – бірін қалай жабады?
а) толығымен жабады
б) алдыңғыларының бөлігін
в) алдыңғыларының ½ бөлігін
г) алдыңғыларынан бинт еніндей қалысып отырады
3. Дәке орағышын салатын адам сақтауы керек:
а) көмекшінің әрекеттерін бақылап тұрып дәке орағышын салу керек
б) науқастын бетіне қарап дәке орағышын салу керек
в) науқастың бетіне және оралып жатқан аймаққа қарау керек
г) науқастың дем алуына бөгет болмай оның артында тұру керек
4. Бұтаралықтағы таңу затын мына таңғышпен бітеуге болады:
а) сақпанша таңғышымен
б) таралмалы тасбақалық таңғышпен
в) бидайдың басы тәріздес таңғышпен
г) т – тәріздес таңғышпен
5. Таңғыш заты мына талапқа сай келмейді:
а) ұлпаларға тітіргендіргіш әсер көрсету керек
б) залалсыздандырылған болу керек
в) залалсыздандыруға болады
г) эластикалық болу керек
6. Сақпанша таңғышы мына жерге салынбайды:
а) шүйдеге
б) иекке
в) бетке
г) мойынға
7. Операциядан кейін енді ұстап тұруға қолданылады:
а) таралмалы тасбақалы таңғыш
б) т-тәріздес таңғыш
в) тасбақалық таңғыш
г) сақпанша таңғышы
8. Көкіректегі таңу заты мына таңғышпен бекітіледі:
а) Вельпо таңғышымен
б) қайталамалы таңғышпен
в) таралмалы тасбақалы таңғышпен
г) тасбақалық таңғышпен
9. Қандай сынықта Дезо таңғышымен иммобилизациялау қажет етеді?
а) бұғананың
б) білек сүйектерінің
в) төстің
г) иықтың
10. Иықтың шығуын орынына салғаннан кейін, мына таңғыштармен бекітеді:
а) Вельпо, Дезо
б) тасбақалық тәріздес
в) сегіз тәріздес
г) бидайдың басы тәріздес
11. Дәке орағышы қолданылмайтын таңғышты атаңыз:
а) түтікті эластикалық орағыш
б) орамал тәріздес
в) лейкопластырлық
г) масақ тәрізді
12. Дәке орағышы қолданылатын таңғышты атаңыз:
а) "Гиппократ қалпағы"
б) Крамер
в) гипс
г) лейкопластырлық
Қан кету. Қан тоқтату әдістері.
1. Ірі артериялар зақымдалғанда қолданылатын, қаңсырауды тоқтатудың уақытша әдісі:
а) электрокоагуляция
б) артерияны саусақпен басу
в) тамырды байлау
г) тамырды тігу
2.Қансырауды тоқтатудың биологиялық әдістеріне жатады:
а) жараны байлау
б) гемотрансфузия
в) жараны тігу
г) электрокоагуляция
3. Жалпы резорбтивті әсер көрсететін гемостатикалық дәрілік затты атаңыз:
а) баральгин
б) трасилол
в) трипсин
г) адреналин
4. Қансыруды уақытша тоқтату үшін қолданылатын, қысып тұратын таңғышты пайдалану көрсеткішін атаңыз:
а) іш қуысынан қан кеткенде
б) бастың жұмсақ ұлпаларынан қан кеткенде
в) бүйректен
г) тік ішектен
5. Қансыраудан кейін жедел гиповолемияны жою үшін, жүргізілетін трансфузионды емнің реттілігін атаңыз:
а) реополиглюкин
б) қан құймау
в) қан алмастыру
г) кальций хлорид
6. Қансырауды біржолата тоқтатуға қолданылатын әдіс:
а) саусақпен басу
б) бұрау салу
в) электорокоагуляция
г) қан тоқтататын қысқыш салу
7. Науқастың аяғынан әлсіз жылдамдықпен интенсивті түрде қан ағып жатыр, сіздің алғашқы көмегіңіз:
а) қан тоқтатып таңғыш салу
б) жараны залалсыз таңғышпен жауып, аяғына иммобилизация жасап, ауыру сезімін басатын дәрі енгізу
в) қысып тұратын таңғышты салып, аяғын жоғары көтеріп, хирургиялық стационарға жеткізу
г) саусақпен басып тұрып, хирургиялық стационарға жеткізу
8. Хирургиялық бөлімге тізе асты артериясы зақымдалған науқас түсті. Қандай шара көресетесіз?
а) басып тұратын таңғыш салу
б) тамырға уақытша шунт қою, қалпына келтіру операциясын жасау үшін, тамыр хирургін шақыру
в) қан тоқтататын бұрау салу
г) жараны біріншілік хирургиялық өңдеу, тізе асты артериясын байлап тастау
9. Шап жарығына операция жасалған науқаста жарадан қан аға бастады . Сізің көмегіңіз?
а) жараны тексеріп, қансырап тұрған тамырды байлау немесе гемостаз мақсатымен жараның үстіне қосымша 1-2 тігіс салу керек
б) адреналин ерітіндісіне малынған дәкені жараның бетіне салу керек
в) жаңа мұздатылған плазма немесе эритроциттік массасына құю керек
г) кең спектрлі антибиотиктерді тағайындау керек
10. Жарақаттанған науқаста сол тізе буынында рентгенограммада сүйектің зақымдалуы анықталмайды. Сіздің диагнозыңыз емдеу шараңыз қандай?
а) препателлярлы флегмона; тілу және дренаж қою керек
б) тізе буының гемартрозы;буынға пункция жасау, қысып таңу, суық басу, аяқты иммобилизациялау керек
в) тізе буыны байламдарының созылуы: қысып таңу, тыныштық жағдай жасау керек
г) тізе буының соғылуы; тыныштық пен анальгетиктерді қолдану керек
11. Эзофагогастродуоденоскопияда асқазан ойық жарасынан қатты қан кету анықталды науқасқа медициналық қандай көмек көрсетіледі ?
а) жедел лапаротомия, сол жақ асқазан артериясын байлау керек
б) жедел лапаротомия асқазанның бөлігін резекция жасау керек
в) блэкмор сүңгісін енгізу және гемостатикалық ем жүргізу керек
г) эротроциттік масса мен жаңа мұздатылған плазманы қолданып, гемостатикалық ем жүргізу керек
12. Өте жылдам қансыраудың алғашқы сағаттарындағы өлімнің негізгі себебі:
а) тыныс алудың бұзылыуы
б) гемодинамиканың жедел бұзылуы
в) бауыр ишемиясы
г) гемоглобин денгейінің төмендеуі
13. Қансырауды тоқтатудың физикалық әдісі:
а) жараны тығындау
б) тамырды тігу
в) гемостатикалық губканы қолдану
г) суықты қолдану
14. Қандай қансырауда тамырдың бойымен байлау көбірек қолданылады?
а) біріншілік
б) тік ішектік
в) екіншілік кеш
г) асқазандық
15. Жедел қан жоғалтқан кезде, ненің әсерінен циркулярлық қан көлемінің табиғи компенсациясы және дененің өмір сүруі жалғасады?
а) қан ағудың тұрақтануынан
б) аутогемодилюциядан
в) иммунотерапиядан
г) антибиотиктен
16. Көрсетілген жағдайлардың қайсысында ауалы эмболия дамуы мүмкін?
а) бауыр жарақаттағанда
б) сандағы ірі артерия сағасының тайып кетуі
в) бұғана асты венасының жарақатында
г) аяқ веналарының жарақатында
17. Екіншілік кеш қансыраудың себебі:
а) тамыр қабырғасының аррозиясы
б) тамырдағы лигатураның тайып кетуі
в) тамырдың тарылуы
г) қан қысымының жоғарлауы
18. Жедел қансырауда аутогемодилюцияның шыңы:
а) 2,5 – 3 тәулік
б) 3 тәуліктен жоғары
в) 1,5 – 2 тәулік
г) 20 тәулік
19. Екіншілік ерте қансыраудың себебі:
а) қан қысымының төмендеуі
б) тромбтың тайып шығуы
в) жарақаттану
г) жараның іріңдеуі
20. Эритроциттерді жоғалту көлемінің шегі:
а) 40% –ға дейін
б) 20% – ға дейін
в) 5% – ға дейін
г) 60% –дан жоғары
21. Верльгоф ауруында төмендейді:
а) плазманың мөлшері
б) тромбоциттер саны
в) эритроциттер саны
г) лейкоциттер саны
22. Холемиялық қансыраудың себебі:
а) лейкоциттер санының азаюы
б) тромбоциттер санының азаюы
в) қан ұюының бұзылуы
г) гиперкалиемия
23. Циркулярлық қан көлемін тез қалпына келтіру үшін қолданылады:
а) полиглюкин
б) натрий хлоридінің изотониялық ерітіндісі
в) қан плазмасы
г) протеин
24. Профузды жатырлық қан кетуде бірінші кезекте не істеу керек?
а) қан құю
б) ішке жылы қою
в) операция
г) құрсақ қолқасын басу
25. Реинфузияға қарсы көрсеткіш:
а) көкбауырдың жыртылуы
б) бауырдың пышақпен зақымдалуы
в) тоқ ішектің жарақаты
г) гемоторакс
26. Асқазан – ішек жолынан қан кеткенде, көп мәлімет беретін диагностикалық әдіс:
а) асқазан рентгеноскопиясы
б) фиброгастроскопия
в) лапароскопия
г) қан талдауы
27. Ұйыған гемоторакста жасалады:
а) Бюлау бойынша дренаж қою
б) торакотомия
в) антикогулянттар тағайындау
г) плевра қуысының пункциясы
28. Альговер индексі 1,3 – 1,4 –ке тең болғанда, жоғалған қанның көлемін айтыңыз:
а ) циркулярлық қан көлемі 30%
б) циркулярлық қан көлемі 40%
в) циркулярлық қан көлемі 60%
г) 10% циркулярлық қан көлемі
29. Қанның реологиялық қасиеттерін және микроциркуляцияны қалпына келтіру үшін құяды:
а) реополиглюкин
б) плазма
в) гемодез
г) полиглюкин
30. Өңештің варикозды кеңейген веналарынан қатты қан аққанда бірінші кезекте қандай көмек көрсетіледі?
а) науқасқа операция жасау
б) суық басу
в) қан құю
г) Блэкмор сүңгісін қою
31. Қан кеткенде байлауға болмайды:
а) тізе асты артериясын
б) сыртқы мықын артериясын
в) шыбық артериясын
г) сан артериясын
32. Қан кеткенде байлауға болмайды:
а) иық артериясын
б) ішкі ұйқы артериясын
в) сан артериясын
г) сыртқы ұйқы артериясын
33. Қолқа жарақаттанғанда, қолданылатын біржолата гемостаз әдісі:
а) жараны тығындау
б) тамырдың бойымен байлау
в) қолқаны байлау
г) тамырды тігу
34. Төменгі қуыс вена жарақаттанғанда қолданылатын біржолата гемостаз әдісі:
а) қан тоқтататын қысқыш салу
б) жараны тығындау
в) тамырды тігу
г) жарадағы тамырды байлау
35. Жүрек жарқаттанғанда гемоперикардта қолданылатын біржолата гемостаз әдісі:
а) жараны тігу
б) жараны тығындау
в) тесікке диатермокогуляция жасау
г) перикард қуысына дренаж қою
36. Қан кетудің механикалық себептеріне жатпайды:
а) кесілу
б) шабылу
в) үзілу
г) іріңдеу
37. Уақытша қан тоқтату әдісіне жатады:
а) қантамырын жарада байлау
б) қантамырын тігу
в) диатермокоагуляция
г) жгут салу
38.Басып тұрушы таңғыш салу жиі қолданылатын қан кету түрі:
а) веналық
б) артериялық
в) паренхиматозды
г) жасырын
39. Жергілікті қан тоқтататын биологиялық затқа жатады:
а) балауыз
б) этамзилат
в) фибриноген
г) адреналин
40. Қан топтарына бөлу қандай реакцияға негізделген?
а) конгломерация
б) пролиферация
в) изогемагглютинация
г) гемолиз
41. Резус-фактор антигендері қайда орналасқан?
а) эритроцитте
б) плазмада
в) тромбоцитте
г) сарысуда
42. Сарысумен агглютинация жүрмеген жағдайда қан қай топқа жатады?
а) төртінші
б) екінші
в) бірінші
г) үшінші
43. Биологиялық сынама жүргізу кезінде қанды құю жылдамдығы:
а) ағынды түрде
б) 5-10 тамшы/мин
в) 10-20 тамшы/мин
г) 40-60 тамшы/мин
44.Қан құюдың жолдарын көрсет:
а) тері астына, көктамырға, сүйекке
б) көктамырға, перидуралды, энтералды
в) көктамырға, сүйекке, эндотрахеалды
г) көктамырға, артерияға, сүйекке
45. Эритроциті бар орталардың сақталу мерзімі:
а) 3 күн
б) 10-20 күн
в) 6 ай
г) 21-35 күн
46.Таза қан түріне жатады:
а) аутологиялық қан
б) модифицирленген қан
в) криопреципитат
г) плазма
47.Қалыпты жағдайда Альговер индексі тең
а) 0,5-0,7
б) 1,0-1,2
в) 1,5-2,0
г) 2,2-2,5
48.Жіті қансырауда циркуляр қан көлемі 10% ке дейін болса
а) гемодинамикада өзгеріс болмайды
б) пульс 30% ке жиілейді
в) систолалық артериал қысым төмендейді
г) диастолалық артериал қысым жоғарылайды
49.Жіті қансырауда циркуляр қан көлемі 20-25% болса (қате жауабын табыңыз)
а) гемодинамикада өзгеріс болмайды
б) пульс 30% ке жиілейді
в) диастолалық артериал қысым төмендейді
4. Қан құю.
1. Алғашқы болып қан тобын ашты:
а) Пирогов
б) Гарвей
в) Цельс
г) Ландштейнер
2. Қанның қандай элементінде агглютинин бар?
а) лейкоциттерде
б) эритроциттерде
в) тромбоциттерде
г) қан сарысуында
3. ІV топтың изогемагглютинациялық сарысуының түсі:
а) түссіз
б) қызғылт
в) сары
г) көгілдір
4. Қан тобын анықтағанда, сарысу мен қанның ара – қатынасы:
а) 15:1
б) 2:1
в) 5:1
г) 1:1
5. Қан тобын анықтағанда изогемагглютинация реакциясы А(ІІ) және В (ІІІ) стандартты сарысуларында оң, ал О (І) АВ (ІV) – теріс мұндай нәтиже нені көрсетеді?
а) стандартты сарысулардың жарамсыз екендігін
б) зерттелген қан В (ІІІ) топқа жатады
в) зерттелген қан А (ІІ) топқа жатады
г) зерттелген қан О (І) топқа жатады
6.Агглютинация – А және – В цоликлондарымен анықталды. Зерттелетін қан қандай топқа жатады?
а) АВ (ІV)
б) О (І)
в) А (ІІ)
г) В (ІІІ)
7. Гемодилюция әдісі, бұл-
а) қанды сұйылту
б) қанды тікелей құю
в) қанды алмастырып құю
г) аутогемотрансфузия
8. Эритроцитті массаны сақтау мерзімі:
а) 10-15 тәулік
б) 1-3 тәулік
в) 1 тәулік
г) 21 тәулік
9.Наркозда жатқан науқасқа қан құйғанда, жиі кездесетін трансфузиялық реакцияны атаңыз:
а) квинке сулы ісігі
б) ұлпалардың қансырауының жоғарылауы
в) жедел бауыр жетіспеушілігі
г) пирогенді реакция
10. Резус – фактор бойынша сәйкессіздік қандай жағдайда дамиды?
а) резус – теріс реципиентке қайтадан резус – оң қанды құйғанда
б) резус – оң реципиентке қайтадан резус – теріс қанды құйғанда
в) резус – теріс реципиентке резус – оң донордың плазмасын құйғанда
г) жүктілікте
11. Қан құюдың көрсеткіштері:
а) семіздік
б) жедел туберкулез
в) жедел қан жоғалту
г) жедел тромбофлебит
12. Қанды көрсеткіші бола тұра құюға болмайды:
а) қансырауда
б) жедел бауыр жетіспеушілігінде
в) гемофилияда
г) анемияда
13. Реинфузияға қарсы көрсеткіш:
а) геморрагиялық шок
б) медиастенит
в) асқазан мен ішектің зақымдалуы кезіндегі гемоперитонеум
г) аллергия
14. Қан бөліктері мен өнімдерін атаңыз:
а) глюцид
б) лейкоцитті масса
в) полиглюкин
г) желатиноль
15. Науқас гемотрансфузиядан кейін, бел тұсындағы ауыру сезіміне шағымданды. Қандай асқыну жайлы ойлауға болады?
а) науқасқа сәйкес емес қан құйылды
б) анафилактикалық шок
в) цитратты улану
г) пирогенді реакция
16. Науқаста лапаротомияда кезінде құрсақ қуысында 1 литр қан бар екендігі анықталады. Реинфузияны жүргізуге бола ма?
а) жоқ болмайды
б) 500 мл-ге дейін болады
в) антибиотикті қосып енгізуге болады
г) иә болады
17. Фиброгастродуоденоскопия кезінде науқаста гемморрагиялық гастрит анықталды қандай қан өнімін енгіземіз?
а) тромбоцитті массаны
б) жаңа мұздатылған плазманы
в) жуылған, мұздатылған эритроциттерді
г) лейкоцитті массаны
18. Онкопатологиясы бар науқасқа химиотерапиядан кейін 5 тәулік сақталған лейкомассаны құюға бола ма?
а) макроскопиялық тексеруден кейін, құюға болады
б) антибиотиктерді қосып, құюға болады
в) жоқ, болмайды, лейкоцитті, массаны сақтау мерзімі 3 тәулік
г) құюға болады.
19. Гемодинамикалық әсер көрсететін плазма алмастырушы затты атаңыз:
а) полидез
б) липомайз
в) желатиноль
г) калий
20. Дегидратациялық әсер көрсететін плазма алмастырушы затты атаңыз:
а) протеин ерітіндісі
б) полидез
в) липофундин
г) маннитол
21. Дезинтоксикациялық плазма алмастырушы заттардың негізгі қасиетін атаңыз:
а) қанды қойылту
б) жоғары абсорбциялық қасиет көрсету
в) қанды ұйыту
г) қанды сұйылту
22. Ақуызды плазма алмастырушы заттарды құюдың оптимальді жылдамдығы:
а) 50-60 тамшы/мин
б) 20-40 тамшы/мин
в) 20 тамшы/мин
г) 70-80 тамшы/мин
23. Ақуызды плазма алмастырушы заттарды құюдың қарсы көрсеткіші:
а) бронхиальді астма
б) жедел қан жоғалту
в) онкологиялық ауру
г) іріңді қабыну үрдісі
24. Поливинилпирролтдонның сулы – тұзды ерітіндісі:
а) гемодез
б) полиглюкин
в) инфезол
г) реоглюман
25. III дәрежелі жарақаттық шокта қандай плазма алмастырушы затты енгізу керек?
а) гемодезді
б) аминопептиті
в) полиглюкинді
г) барлық жауаптар дұрыс
26.Тізенің флегмонасынан дамыған септикалық жағдайда қандай плазма алмастырушы зат енгізген жөн?
а) стабизолды
б) аминопептидті
в) полиглюкинді
г) полидезді
27. Шокқа қарсы плазма алмастырушы заттарға қойылатын негізгі талап:
а) қан айналымынан сұйықтықтарды жылдам шығару.
б) метаболизмге жылдам ұшырау
в) қанның химиялық құрамын өзгерту
г) қан айналымында сұйықтықтарды ұзақ уақыт ұстап тұру
28. Реополиглюкиннің қасиеті:
а) гемопоэзді ынталандырмайды
б) қан ұюын тездетеді
в) гемопоэзді ынталандырады
г) циркулярлық қан көлемін толтырады
29. Плазма алмастырушы ерітінділерді енгізгенде дамымайды:
а) гомологиялық қан синдромы
б) токсикалық реакция
в) анафилактикалық шок
г) пирогенді реакция
30. Оттегіні тасымалдау қасиеті бар плазма алмастырушы затты атаңыз:
а) полифер
б) перфторан
в) полидез
г) стабизол
