- •3 Zasady retoryki:
- •Logos-ethos-pathos jako strategie perswadowania
- •Terminologia retoryczna dawniej I dziś
- •Retoryka dziennikarska
- •Współczesne badania nad retoryką
- •Retoryka jako tworzenie tekstu
- •Inwencja -pojęcie, temat, tytuł
- •Retoryka wizualna /obrazu/
- •Podmiot retoryczny
- •Nurt creative writing I jego związek z retoryką
- •Pojęcie toposu I rodzaje toposów
- •13) Progymnasmata
- •14) Perswazja I środki perswazyjne, argumentacja
- •15) Manipulacja,propaganda
- •16) Retoryka sporu I erystyka
- •17) Dyspozycja- pojęcie ,toposy I figury kompozycyjne
- •18) Elokucja- pojęcie, zasady, triada stylistyczna, styl retoryczny, stylistyka interakcyjna I dziennikarska
- •19 ) Memoria,actio
- •3 Fazy pamięci:
- •20) Retoryka a inne dyscypliny
- •21) Retoryka komunikacyjna
- •22) Pojęcie mimesis
- •23) „Retoryka” Arystotelesa
- •24) Retoryczność gatunków dziennikarskich I tekstów użytkowych /okołodziennikarskich/
- •25) Triady retoryczne
15) Manipulacja,propaganda
MANIPULACJA- ( wyszukuje manipulacji- Rada Etyki Mediów), jest to metoda zakamuflowanego oddziałowywania – słowem, faktem,kimś.
Jest to świadome pozorowane uczciwością, kształtowanie wypowiedzi w celu przekonania odbiorcy do głoszonych treści i odniesienia własnych korzyści.
teksty podpisane inicjałami, pseudonimami budzą podejrzenia.
człowiek wyzyskiwany = manipulowany
METODY MANIPULACJI:
fragmentacja- wybiórcze przekazywanie rzeczywistości
próba udobruchania, kokietowanie adresata
szum informacyjny- sprawy ważne podawane na końcu, jako mnie ważne, są krócej, lakonicznie powiedziane lub odwrotnie jest nadmiar informacji.
Hiberbolizacja
informacje nieprawdziwe, spreparowane
kreowanie kogoś na kozła ofiarnego lub wroga
oddziałowy-wanie na emocje
metody inscenizacji- np. programy z podstawioną, wybraną publicznością
bezinformacja, kontrinformacja
opóźnienie informacji
ustawienie informacji w ustalonej kolejności ( wygodnej dla nadawcy)
krótkie informacje na ważny temat i długie na mniej ważny
sądy publiczne
informacje wieloznaczne
dane o wątpliwej wiarygodności ( np. badania przeprowadzone na małej grupie ludzi)
posługiwanie się taktyką '' ekspertów'' – np. w reklamach ludzie w białych fartuchach udają lekarzy itd.
Odbiorca traktowany jest instrumentalnie.
PSYCHOMANIPULACJA- odwracanie uwagi w sytuacjach zagrożenia, aby ludzienie wpadali w panikę.
PERSWAZJA |
MANIPULACJA |
- człowiek jest świadomy, że inni na niego oddziałowują. - obie strony powinny być zadowolone - jednowartościowość – albo plus, albo minus. |
- cele działań są ukryte - celem jest zadowolenie tylko nadawcy
|
DZIEDZINY , W KTÓRYCH WYKORZYSTYWA SIĘ MANIPULACJĘ:
polityka
handel
reklama
debaty
NOWOMOWA- manipulacja językiem ( nowomowa).
S-M-S- system polegający na wzniesieniu chaosu , ucieczka od aktywności:
-SENSACJA -MUZYKA -SEX
TECHNIKI JĘZYKOWE:
powtarzanie czegoś jak mantra
wywieranie presji czasowej
pozorne argumenty- sofismaty
wykorzystywanie naiwności
Gloria Beck: nazywa manipulacje zakazaną retoryką.
Da Vinci : „ od wypowiedzianego słowa zginie więcej osób niż w walce na miecze”.
PROPAGANDA – (łac. rozkrzewianie) , świadome oddziałowywanie na innych poprzez rozpowszechnianie poglądów, idei i doktryn za pomocą słowa pisanego i mówionego w celu kształtowania zachowań oraz pozyskania jak największego grona zwolenników, wykorzystujace poza faktami – pogłoski, plotki , zmyślenia.
Ma zamaskowane techniki:
plotka,
stereotyp,
slogan,
przemilczenie,
selekcja,
upraszczanie,
nadmierne uogólnianie,
zapewnienie,
taktyka „małych kroczków”,
taktyka „ globalnego ataku”,
16) Retoryka sporu I erystyka
RETORYKA SPORU: temat sporny, pytanie kontrowersyjne.
zawsze jest po „coś”
przeciwieństwem jest retoryka pojednania
Proponent ------------------------> Oponent
*Jest to sztuka do doskonałości.
* Ma odniesienia to etosu
*audytoria odwołują się do patosu
*sieć argumentu odwołuje się do logos
Debata – jest gatunkiem sporów.
Agora Ateńska- miejsce publicznych sporów.
Antagonistyka- sztuka wali, stylistyka wojenna.
METODY:
- ataki personalne
-kłótnia ( wyzwala emocje)
- obarczanie winą
ERYSTYKA- ( grec. eris- kłótnia), sztuka prowadzenia sporów, tzn odpieranie argumentów przeciwnika w celu przekonania go do własnej racji i odniesienia zwycięstwa w sporze. Jest rodzajem gry, walki słowem kiedy chcemy wzmocnić np. swoją władzę, obalić zdanie oponenta. Erystyka nie musi być metaforyczna, nie należy do teorii oponenta.
- towarzyszy w debatach
-media
-polityka
-sądownictwo
-reklama
-prawo
Erystyka :
fałszuje obraz rzeczywistości
nie należy do teorii retoryki
dowody pararetoryczne – są trudne do odparcia
SOFISTYKA- wybiegi,sztuczki ( sofizmaty- z gr. "sophisma" – wybieg, wykręt) czyli sztuka "wykręcania kota ogonem" ).
CHWYTY SOFISTYCZNE: inaczej STRATEGMATY: ( formuły argumentacyjne, sztuczki).
Celowo używane błędy logiczne
umiejętność zaprzeczania wszystkiemu
potok bezsensownych słów
twierdzenia relatywne : choroba jest zła, ale nie dla wszystkich , ponieważ dla lekarzy jest dobra, bo dzięki temu mają pracę i pieniądze. - podanie chociaż jednej opozycji. Zastępowało to rzeczowe argumenty
ubliżanie , kłamanie np. jesteś idiotą, nie masz racji
doprowadzanie do złości
świadome podważanie teorii dyskutanta
odwrócenie argumentów
'' gra w egzaminatora” - dominująca postawa i ton
atakowanie rzeczy słabych, mało istotnych – np. uczepienie się małej nieznacznej literówki, czy pomyłki w wymowie i robienie z tego ogromny problem.
Słowa oponenta odwracane za każdym razem w żart
kwitowanie każdej uwagi rozmówcy
STRATEGIE:
''mylenie tropów''
''ścieranie w pył'' – ukazywanie , że przeciwnik nie jest niczego wart
''ucieczka'' – szybka zmiana tematu
''belka w oku''
podrzucenie ''czerwonego śledzia''
''błyskawiczne tempo zadawania pytań''
W Erystyce chodzi o publiczność. Konflikt jest również w interesie mediów ( zwiększenie oglądalności).
ERYSTYKA odwołuje się do CZŁOWIEKA , a nie rzeczy.
ERYSTYKA |
RETORYKA |
- zależy jej na skutecznym działaniu - uznaje , że prawda obiektywna nie istnieje - wszystkie chwyty dozwolone |
- zależy jej na skutecznym działaniu - zakłada istnienie prawdy obiektywnej - jawność reguł gry |
CIEKAWOSTKA ( ale chyba ważna) :
Erystyka – pochodzi od imienia greckiej boginii Eris – która rzuciła na stół jabłko z napisem : „najpiękniejszy”.
