19 ) Memoria,actio

MEMORIA: sztuka pamięci, intelektu.

Mnemo technika: technika zapamiętywania.

Pamięć- byt abstrakcyjny, niewidzialny, niematerialny.

Retoryka przygotowuje do zapamiętywania.

Pamięć:

• krótkotrwała

• długotrwała

• naturalna

• sztuczna

• rzeczy

• słów

3 Fazy pamięci:

- zapamiętywanie (zapisanie)

• przechowanie

• przypomnienie

METODY ZAPAMIĘTYWANIA:

• porcjowanie informacji

• hierarchizacja

• skojarzenia

• powtórki

• zdolność koncentracji

• zaangażowanie w temat

ZAGROŻENIA DLA RETORYKI ZAPAMIĘTYWANIA:

• nadmiar danych

• przyśpieszenie historyczne

ACTIO- sztuka wystąpień publicznych.

• teoria iluzjonizmu- sztuka oczarowania słuchacza głosem

• przemówienie jest aktem jednorazowym i niepowtarzalnym

• apate- oczarowanie słowem

• public speaking- sztuka wystąpień publicznych, jednorazowe teksty które mogą stać się skrzydlatymi słowami

• kształtowanie stylu wystąpień

• w każdym przemówieniu jest obecna perswazja i argumentacja

• toastmasters – rodzaj retoryki praktycznej, przygotowanie do wystąpień publicznych, są to kluby mówców i liderów. Uczy się tam wznoszenia toastów, skutecznej komunikacji itd.

Odpowiedzialność za słowa nierozerwalnie wiąże się z:

• prawdą,

• unikaniem sarkazmu,

• unikaniem pogardy,

• unikaniem manipulacji,

20) Retoryka a inne dyscypliny

Retoryka a językoznawstwo

W latach 50 językoznawstwo zaczęło się rozpadać na dyscypliny. Homsky – gramatyka generatywno-transformacyjna. Pragmatyka językowa – psycholingwistyka, socjolingwistyka, etnolingwistyka – Goffmann. Analiza dyskursu, lingwistyka tekstu – Bogrande, Desler (lata 70 XX wieku)

Metafora – jak są tworzone, akie usterki mogą się pojawić – tym zajmowało się językoznawstwo.

Językoznawstwo koncentruje się na paroli. Społeczne uwarunkowanie mówienia, np. zasady grzeczności. Dwa różne kody form grzecznościowych.

Performatywność wypowiedzi – akty mowy, które są szczególne da danej sytuacji. Akty, które się wypowiada a one zmieniają rzeczywistość.

Językoznawstwo bada również kwestie wypowiedzi, które są niespójne ale dla kogoś tam są zrozumiałe, logiczne i mogą powodować dalszy ciąg komunikacji.

Centralny obiekt zainteresowania językoznawstwa – człowiek. Wychowanie i inne rzeczy jak wpływają na komunikowanie.

Lingwistyka a retoryka

Tradycyjna lingwistyka koncertuje się na związku z systemem języka i samym mówieniem. Retoryka nie podejmowała takich zagadnień, było to dla niej oczywiste. Lingwistyka zajmuje się praktycznie wszystkimi rodzajami tekstu. Dla lingwistów jest ważny tekst jako tekst a dla retoryków nie sam tekst. Element konfliktu dla retoryki jest czymś naturalnym, oczywistym, a dla lingwistów nie jest ważny, warty badania. Po prostu jest to jeden z czynników który może wystąpić. Lingwista nie zajmuje się trwałą obudową.

Co to znaczy że tekst jest dobry? Tym zajmują się i lingwistyka i retoryka.

Linearny stopniowa budowa wykładu – angielska retoryka

Swobodny wykład – niemiecka retoryka

Zupełnie inne podejście do źródeł:

Amerykanie jeśli przywołują źródła o po to żeby z nimi polemizować.

Na dalekim wschodzie przywoływanie źródeł to jest wspieranie własnego stanowiska. Dopełnianie ich myśli.

RETORYKA A LITERATUROZNAWSTWO

Retoryka od momentu swoich narodzin była traktowana jako źródło jak traktować prozę. Anafory itd.. nie wymyślili tego literaturoznawcy tylko retorzy. Retoryka nie służyła poezji. W antyku poezja traktowana była jako dziedzina muzyki.

Retoryka została zdegradowana do teorii publicystyki. Została potwornie zubożała. Poetyka przejęła to co stworzyła retoryka i rozwinęła. Stylistyka – wspólne dla retoryki i literaturoznawstwa.

RETORYKA A ETYKA

W antyku retoryka jako neutralna etycznie ale od początku zdawano sobie sprawę ze wiedza o retoryce może być wykorzystywana w celach nieetycznych. Mówcy byli powstrzymywani, próbowano moralnie wpływać na ludzi. Niezwykłą waga etosu mówcy. Ale jeśli już mamy przekonywać to mocą sztuki wysłowienia a nie autorytetem.

RETORYKA A LOGIKA:

Spór pomiędzy humanistami a zajmującymi się naukami ścisłymi. W logice wywód musi być poprawny a w retoryce, na różne sprawy można spojrzeć z różnych punktów widzenia. W logice prawda lub fałsz, logika jest dwuwymiarowa. W przypadku logiki nie ma możliwości na znak zapytania, wszystko musi być wg ścisłych reguł i nie ma co na ten temat dyskutować. W retoryce nie ma obowiązku przyjęcia ostatecznego wniosku. Język w przypadku logiki jest precyzyjny i jednoznaczny, oznaczony symbolicznie. W retoryce – mglisty, język jest bardzo miękkim, gumowatym tworem i uzyskać dzięki temu określony efekt. Niejednoznaczny, subiektywizm.

RETORYKA A PSYCHOLOGIA

Łączy je teoria afektów – jakie uczucia warto wywoływać u swoich słuchaczy lub jakie emocje powinien okazywać mówca. Dwie grupy emocji: przekonujące i jakieś tam.

Niektóre mogą przynależeć do obu grup. Miłość fizyczna i platoniczna.

RETORYKA A REKLAMA

Retoryka jest pojmowana jako oddziaływanie na 3 sfery. Reklama jest balansowaniem pomiędzy powtarzaniem w pamięci odbiorcy a potem nim rządzić, a czynnikiem twórczym. Balansowanie miedzy tym co nowe a tym co stare. W przypadku reklamy mamy do czynienia z kreatywnością na poziomie językowym. Twórcze wykorzystanie języka.

RETORYKA A PROPAGANDA

Propaganda bazuje na retoryce, wykorzystuje ją w bardzo widoczny sposób. Przesadza. Jak jest potrzebna retoryka to ja wykorzystujemy a jak nie to nie. Retoryka wypracowała techniki perswazyjnego działania. Mogą to być różne grupy odbiorców. Propaganda jest ukierunkowana na prostego zwykłego mało myślącego człowieka. Na duże grupy ludzi którzy są nie pewni, myślą w sposób nieskomplikowany, prosty, którzy wolą dostać gotowe sądy, oceny, recepty. Są przyzwyczajeni że w działalności propagandowej występuje dużo środków przekonywujących, mają wrażenie, że lepiej orientują się w świecie. Świat uproszczony, czarno biały. To są oczekiwania odbiorców propagandy, łatwo jest takimi ludźmi sterować. Silna emocjonalizacja, duża agresja w języku. Retoryka bierze pod uwagę różne grupy odbiorców. Propaganda jest ukierunkowana na działanie długofalowe. Retoryka daje pewien obszar wolności, proponuje pewne sądy, oceny. Szanują wolność odbiorców.