2017 Жылы Сырым ауданы бойынша аса қауіпті зиянды организмдердің таралуына жүргізілген мониторингтік және жүйелік бақылау жұмыстарының көлемдері, ауа-райы жағдайының олардың дамуы мен таралуына әсері

Сырым ауданының жері Орал қаласының оңтүстік жағында 140 км қашықтықта орналасқан. Аудан 12 ауылдық округке бөлінеді. Аудан орталығы Жымпиты ауылы, барлық жер көлемі 1167562 га, оның ішінде егістік жер көлемі 255961 га құрайды. Табиғи ауа-райы жағдайына байланысты үш ауыл шаруашылық зонаға бөлінеді.

Бірінші зонаға жататын ауылдық округтер:

Шолақаңқаты, Талдыбұлақ, Алғабас және Елтай а/о .

Екінші зонаға жататын ауылдық округтер:

Бұлдырты, Аралтөбе, Жымпиты және Жосалы а/о.

Үшінші зонаға жататын ауылдық округтер:

Қособа, Сарой,Жетікөл және Бұлан а/о.

2016-2017 Жылғы ауа райы жағдайының ауылшаруашылығы дақылдарына және олардың аурулары мен зиянкестерінің өсіп-дамуына әсері

2016 жылдың күзі жаңбырлы болды.

Қыркүйек айында ауаның орташа температурасы +19,1⁰С құрады, ең жоғарғы ауа температурасы + 32,0⁰С, ең төменгі ауа райы температурасы + 4,0 ⁰С . Ауа ылғалдылығы шамамен 30-100 %, ай бойына жауған жауын-шашын мөлшері 1,0 мм құрады, желдің жылдамдығы 1-9 м/с жетті, басым бағыттары солтүстік-шығыстан болды.

Қазан айында ауаның орташа температурасы + 9,4 ⁰ С, ең төмеңгі ауа температураcы – 6,0 ⁰С, ең жоғарғы ауа райы температурасы + 22,0 ⁰С . Ауа ылғалдылығы шамамен 34-84 %. Жауын-шашын мөлшері 5,5 мм. Желдің жылдамдығы 0-11 м/с жетті, басым бағыттары солтүстік– батыстан болды.

Қараша айында орташа тәуліктік температура + 1,8 ⁰С, ең жоғарғы ауа температурасы + 6,0 ⁰С, ең төмеңгі ауа райы температурасы - 8,0 ⁰С. Ауа ылғалдылығы шамамен 60-100 %. Жауын-шашын мөлшері 31,5 мм құрады. Желдің жылдамдығы 1-10 м/с жетті, оңтүстік – батыстан болды.

Күз айларында топырақтағы және ауа температурасының алғашқы төмеңдеуі қазан айының екінші онкүндігінде байқалды, ауа температурасының тұрақты төмендеуі үшінші он күндігінің ортасында байқалды. Күз айларындағы жауын-шашын орташа мөлшерде болды, қазан айында 5,5 мм, қараша айында 31,5 мм, ауаның ылғалдылығы 34-100 % арасында болды. Ауа райының осындай жағдайы көптеген ауыл шаруашылығы дақылдарының зиянкестерінің қыстауға кетуге қолайлы жағдай қалыптастырды .

2016-2017 жж.қысы.

Желтоқсан айындағы орташа тәуліктік температурасы - 2,1 ⁰С болды. Ең төмеңгі ауа температурасы - 9,0 ⁰С, ең жоғарғы ауа температурасы + 5,0 ⁰С. Ауаның ылғалдылығы 87-100 %. Жауаған қар қалыңдығы 6,0 см, желдің бағыты солтүстік-батыстан болды. жауын-шашын мөлшері – 37,0 мм құрады. Қар жамылғысының төмен болуы, желтоқсан айының екінші онкүндігіндегі ауа температурасының төмеңдеуінің ұзақ мерзімді болуы табиғи шөптермен ауыл шаруашылығы дақылдары, соның ішінде күздік дәнді дақылдары егіс алқаптары көп бөлігінің қысқа кетуіне және қысқы кезеңде қыстауына қолайсыз жағдай қалыптастырды.

Қантар айында орташа тәуліктік температура - 8,0 С, ең жоғарғы ауа температурасы + 0,4 С, ең төменгі ауа температурасы - 23,2 С. Жауын-шашын мөлшері – 40,0 мм құрады. Жауған қар көлемі 44,0 см. Желдің жылдамдығы 1-12 м/с, Желдің бағыты оңтүстік-шығыстан болды. Ауаның ылғалдылығы шамамен 65- 100 %.

Ақпан айы суық болып, қар жауу байқалды, орташа тәуліктік ауа температурасы – 3,1 ⁰ С ,ең жоғарғы ауа температурасы + 1,2 ⁰ С, ең төмеңгі - 19,9 ⁰С. Желдің жылдамдығы 1-12 м/с, басым бағыттары оңтүстік-шығыстан болды. Жауын-шашын мөлшері – 22,0 мм құрады. Жауған қар көлемі 35 см, ауаның ылғалдылығы шамамен 45-100 %.

Қыс айларының желтоқсан айының үшінші онкүндігі қаңтар айының бас кезіндегі жауған қар көлемінің жауын шашын түсуі себебінен еруі байқалды, оңтүстік-шығыстан,солтүстік-батыстан соққан жел топырақтың тоң болып қатып зиянкестердің қыстауына орташа жағдай туғызды. Қар жамылғысы орташа болды. Қыс айларында жауған қардың қалыңдығы далалық жерлерде 17-36 см шамасында болды.

Көктем 2017 жыл.

Наурыз айында ауа райының орташа температурасы - 2,4 ⁰С, ең төмеңгі ауа температурасы - 7,0 ⁰С, ең жоғарғы + 11,0 ⁰С , ауа ылғалдылығы шамамен 54-100 %. Жауын-шашын мөлшері – 40,0 мм құрады. Жауған қар көлемі 23,0 см, Желдің басым бағыты солтүстік- батыстан, жылдамдығы 1-12 м/с құрады.

Сәуір айының бірінші онкүндігінде ауа райының жылуы байқалды, айдағы орташа ауа температурасы + 11,0 ⁰С,ең төмеңгі ауа температурсы - 1,0 ⁰С, ең жоғарғы +23,0 ⁰С. Жауын шашын мөлшері 46,8 мм, ауаның ылғалдығы 35 - 100 %, желдің басым бағыты оңтүстік-шығыстан, жылдамдығы 1-9 м/с құрады.

Мамыр айы түңгі ауа райының салқын болуымен байқалды, ауа райының осындай жағдайы ауыл шаруашылығы дақдылдарының аурулары және зиянкестерінің өсіп – дамуын тежеп, қолайсыз әсерін берді. Ауа райының орташа температурасы + 16,5 ⁰С, ең төмеңгі ауа температурасы + 5,0 ⁰С, ең жоғарғы + 30,0 ⁰С. Жауған жауын шашын мөлшері 78,5 мм . Желдің басым бағыттары оңтүстік-шығыстан, жылдамдығы 0-8 м/с. Ауа ылғалдылығы 23-98 % құрады.

Көктем айлары жылы және салқын ауа – райы температуралардың құбылмалы ауысуымен байқалды, жауын-шашын көлемі мол болды,осындай ауа райының жағдайы табиғи шөптермен ауыл шаруашылығы дақылдарының өсіп дамуына қолайлы болды.

Жаз айы, 2017 жыл.

Маусым айында ауаның орташа температурасы + 23,3 ⁰С, ең төмеңгі + 9,0 ⁰С , ең жоғарғы ауа температурасы + 34,0 ⁰С . Ауа ылғалдылығы шамамен 20-93 %. Жауған жауын шашын мөлшері 40,0 мм құрады. Желдің жылдамдығы 0-6 м/с жетті, басым бағыттары солтүстік – батыстан болды.

Шілде айында ауа райының жоғары болуы және жауын-шашынды болуы байқалды, жауын мөлшері 50,0 мм құрады, ауаның орташа тәуліктік температурасы +24,9 ⁰С,ең жоғарғы +37,0 ⁰С ең төмеңгі +12,0 ⁰С. Ауаның шамамен ылғалдылығы 24-96 %, желдің жылдамдығы 0-9 м/с, басым бағыты солтүстік-батыстан болды. Ағымдағы жылы ауа-райының жоғыры болуы мен қатар жауын-шашынды болуы ауыл шаруашылығы дақылдары егістіктері мен табиғи шөптердің өсіп-дамуына қолайлы болды.

Тамыз айында ауаның орташа тәуліктік температурасы +30,2 ⁰С, ең төменгі +16,0 ⁰С, ең жоғарғы + 39,0 ⁰С. Жауын шашын мөлшері 8,0 мм, ауаның ылғалдылығы 14-96 % шамасында, желдің басым бағыты оңтүстік-шығыстан, жылдамдығы 0-6 м/с құрады.

Ауа райының осындай жағдайы ауыл шаруашылығы дақылдары, табиғи шөптердің аурулары мен зиянкестерінің өсіп дамуына қолайлы жағдай туғызуда.

2017 жылдың жаз айларында ауа температурасы жоғары болуы,жауын-шашынның мол болуы, топырақтағы ылғал қорының молдығы, ауыл шаруашылығы дақылдары егістіктері мен табиғи шөптердің өсіп- дамуына қолайлы болды.

Жалпы алғанда ауа райының осындай жағдайы ауыл шаруашылығы дақылдары егістіктерінің өсіп-өңуіне қолайлы болды, аталмыш дақылдар аурулары мен зиянкестеріне, атап айтқанда, саршұнақтар,кіші тышқан, бидай трипсі, үйірсіз саяқ шегіртке зиянкестері, т.б.ауыл шаруашылығы зиянкестерінің өсіп дамуына қолайлы болды.

Қыркүйек айында ауаның орташа тәуліктік температурасы + 14,0 ⁰С, ең төмеңгі + 5,0 ⁰С, ең жоғарғы + 26,0 ⁰С. Жауын-шашын көлемі 43,0 мм, ауаның ылғылдылығы 40-100 % шамасында, желдің басым бағыты солтүстік-батыстан болды, жылдамдығы 1-9 м/с.

Күзгі кезеңде жауын – шашын түсімінің мол болуы күздік дәнді-дақылдар егістіктерінің өсіп дамуына қолайлы жағдай туғызуда.

Айлары	Он күн дік		Жауын-шашын мөлшері (мм)	Т0 С ауа температурасы			Орташа тәуліктік t0С		Жел		Ауаның ылғалды лығы %
				Төмеңгі	Жоғарғы	Жел дің жылдамдығы м/сек			Желдің бағыты
Қыркүй ек	1		1	+7,0	+32,0	+21,7		1-7		С-Б	30-95
	2			+ 4,0	+ 23,0	+ 14,7		1-9		C,Ш	33-97
	3			+ 10,0	+ 31,0	+21,8		1-8		С-Б	42-100
Қыркүйек айы бойынша			1,0	+ 4,0	+ 32,0	+ 19,1		1-9		С-Ш	30-100
Қазан	1			0,0	+ 22,0	+ 11,1		0-11		С-Б	34-79
	2		2	- 4,0	+ 8,0	+ 3,9		1-9		О-Б	40-81
	3		3,5	- 6,0	+ 14,0	+ 3,7		2-8		С-Б	50-84
Қазан айы бойынша			5,5	- 6,0	+22,0	+9,4		0-11		С-Б	34-84
Қараша	1		12	- 6,0	+ 6,0	+ 2,7		2-8		О-Б	60-100
	2		11,4	- 3,0	+ 4,0	+ 1,3		1-6		С-Ш	75-100
	3		8,1	- 8,0	+ 5,0	+ 2,3		2-10		О	89-98
Қараша айы бойынша			31,5	- 8,0	+ 6,0	+ 1,8		1-10		О-Б	60-100
Желтоқ сан	1		14	- 4,0	+ 5,0	- 1,1		3-8		С-Б	64-99
	2		12	- 8,0	+ 1,0	- 1,3		1-10		О	83-99
	3		11	- 9,0	+ 3,0	- 3,4		1-9		С-Б	87-100
Желтоқсан айы бойынша			37,0	- 9,0	+ 5,0	- 2,1		1-10		С-Б	87-100
Қаңтар	1		14	- 20,6	- 9,0	- 12,7		2-12		С-Ш	65-95
	2		12	- 23,2	+ 0,4	- 8,5		1-10		О-Ш	75-100
	3		14	- 14,5	- 4,6	- 7,1		1-8		О-Ш	77-92
Қаңтар айы бойынша			40	- 23,2	+ 0,4	- 8,0		1-12		О-Ш	65-100
Ақпан	1		10	- 19,9	+ 1,2	- 3,1		2-12		О-Ш	45-100
	2		6	- 12,2	+ 0,6	- 3,6		1-10		О-Б	72-98
	3		6	- 10,4	+ 1,0	- 2,9		1-7		О-Ш	78-98
Ақпан айы бойынша			22	- 19,9	+ 1,2	- 3,1		1-12		О-Ш	45-100
Наурыз	1		6	- 2,0	+ 11,0	+ 3,6		1-7		С-Ш	68-99
	2		16	- 7,0	+ 4,0	+ 1,7		1-7		С-Б	63-100
	3		18	- 5,0	+ 11,0	+ 2,9		2-12		О-Б	54-100
Наурыз айы бойынша			40	- 7,0	+ 11,0	- 2,4		1-12		С-Б	54-100
Сәуір	1		22	- 1,0	+ 13,0	+ 5,7		1-9		О-Б	50-100
	2		10	- 1,0	+ 19,0	+ 10,0		1-5		О-Ш	50-99
	3		14,8	+ 5,0	+ 23,0	+ 13,0		1-8		О-Б	35-89
Сәуір айы бойынша			46,8	- 1,0	+23,0	+11,0		1-9		О-Ш	35-100
Мамыр	1		20	+ 5,0	+ 27,0	+18,0		0-8		С-Ш	23-96
	2		38,5	+ 6,0	+ 20,0	+14,7		2-7		О-Ш	30-98
	3		20	+ 12,0	+30,0	+19,5		1-6		О-Ш	32-97
Мамыр айы бойынша			78,5	+ 5,0	+30,0	+16,5		0-8		О-Ш	23-98
Маусым		1	8	+11,0	+22,0	+17,1		0-6		С-Б	20-93
		2	16	+9,0	+32,0	+24,0		1-5		О-Ш	32-93
		3	16	+14,0	+34,0	+24,2		1-5		С	34-85
Маусым айы бойынша			40	+9,0	+34,0	+23,3		0-6		С-Б	20-93
Шілде	1		10,5	+ 12,0	+33,0	+24,5		0-5		С-Б	24-94
	2		19	+18,0	+37,0	+28,8		1-7		С	27-95
	3		20,5	+17,0	+29,0	+21,2		0-9		О	38-96
Шілде айы бойынша			50,0	+12,0	+37,0	24,9		0-9		С-Б	24-96
Тамыз	1			+16,0	+38,0	+31,7		0-6		О-Ш	16-96
	2		8	+19,0	+39,0	+30,7		2-6		О-Ш	14-71
	3			+ 17,0	+36,0	+30,0		1-5		О-Ш	14-53
Тамыз айы бойынша			8,0	+16,0	+39,0	+30,2		0-6		О-Ш	14-96
Қыркүй ек	1		42	+11,0	+26,0	+17,1		1-8		С-Б	42-100
	2		42	+ 5,0	+ 22,0	+ 13,0		1-9		C,Ш	40-98
	3		7	+ 9,0	+ 21,0	+12,0		1-8		С-Б	51-100
Қыркүйек айы бойынша			91,0	+ 5,0	+ 26,0	+ 14,0		1-9		С-Б	40-100