Өфө Башҡортостандың баш ҡалаһы

Өфө-Башҡортостандың баш ҡалаһы. Ул Ағиҙел, Ҡараиҙел һәм Дим йылғалары буйында урынлашҡан. Уны Уба, Имән ҡала тип тә йөрөтҡәндәр. Бөгөнгө Өфө- Башҡортостандың сәйәси, мәҙәни, иҡтисади һәм сәнәғәт үҙ әге. Өфөлә миллиондан ашыу к үп милләте халыҡ йәшәй һәм эшләй.

Өфө бик матур, йәшел ҡала. Унда театрҙар һәм музейҙаар, кинотеатрҙар һәм мәҙәниәт һарайҙары күп .Өфө парктары ял итеүселәрҙе һәр ваҡыт үҙенә тарта.

Өфө урмандары киң һәм матур. Килгән ҡунаҡтарға күрһәтерлек, ғорурланып һөйләрлек иҫтәлекле урындары ла күп уның. Салауат Юлаев һәр ваҡыт халыҡ күп була. Ул шиғырҙар ҙа ижад иткән.

Дуслыҡ монументы башҡорт һәм рус халҡының бергә булыуҙарын мәңгеләштерә. Быйыл беҙ был дуҫлыҡтың 450 йыллығын билдәләйәсәкбеҙ.

Өфө- минең тыуған ҡалам. Мин уның менән ғорурланам.

2. Найдите из текста ответы на следующие вопросы

1.Өфөнөң тәүге исеме нисек бу лған?

2.Өфө ни өсөн матур?

3.Өфөнөн күренекле урындары тураһында нимә беләһең?

4.Кем ул Салауат Юлаев?

5.Өфө һиңә ни өсөн оҡшай?

3.Запишите в словах нужную букву

сә…әт һу...ан ..алим йыл...а

шә… әр и…мәк балы… …ыяр

4. Напишите слова во множественном числе.

ғалим... визитка... бала...

дус... йылға... ҡыҙ...

кеше... урман... дошман…

урам... ҡала... уҡыусы...

5.Напишите цифры словами.

243 501 66

63 86 49

17 777 673

6.Даны числительные. Образуйте от них порядковые числительные.

ике алтмыш биш утыҙ өс

дүрт һикһән ете ун бер

утыҙ ун туғыҙ биш

һикһән ҡырҡ илле һиғеҙ

7.Найдите лишнее слово. Объясните почему они лишние?

туңдырма биҙрә салма

Һөт ҡоймаҡ көҙғө

Кәнфит ҡарауат мендәр

8. Найдите слова относящиеся к теме «Продукты»

әсәй сынаяҡ кәнфит

тоҙ шәкәр китап

ҡоймаҡ һуған парта

Һыуытҡыс һөт ҡәләм

һурпа кәбеҫтә ҡартуф

9.Выберите подходящий глагол. Әсәй ҡамыр...

1) ашай

2) йыуа

3) баҫа

10. Найдите правильный перевод предложения.

Һандуғастар һайрай

А) Ласточки поют

Б) Соловьи поют

В) Грачи кричат.

Вариант 12

1. Прочтите и письменно переведите на русский язык весь текст

“Минең ғаиләм”

Минең исемем Әлфиә. Миңә 12 йәш. Мин атайым, әсәйем, өләсәйем, апайым һәм ҡустым менән йәшәйем. Беҙҙен ғаиләлә бөтәһе алты кеше.

Минең атайым заводта эщләй. Ул инженер-төҙөүсе. Атайым һәр ваҡыт өйгә төрлө һыҙмалар алып ҡайта. Ошо һыҙмалар буйынса ул төрлө ҡоролмалар төҙөй.

Әсәйем врач булып эщләй. Ул тештәрҙе дауалай. Әсәйем һәр көн эшкә бик иртә китә. Уның эше алыҫ, шуға ла ул иртә йөрөй.

Апайым тегенселеккә уҡый. Ул матур-матур кейемдәр тегеп кейә. Апайым миңә лә матур күлдәк тегеп бирҙе.

Ҡустым 2-се синыфта уҡый. Ул бик шаян. Уҙе оҫта итеп һүрәт төшөрә. Ҡустымдың һүрәттәрен журналда ла баҫтырып сығарҙылар.

Өләсәйем Фатима исемле. Уға 82 йәш. Өләсәйем йәш сағында троллейбус йөрөткән. Ул әле лә юл ҡағиҙәләрен иҫләй. Өләсәйем беҙгә йщҡлар алдынан ҡыҙыҡлы әкиәттәр уҡый.

Беҙҙең ғаилә бик татыу. Беҙ һәр саҡ бер-беребеҙгә ярҙам итәбеҙ

2. Найдите из текста ответы на следущие вопросы.

1. Әлфиәгә нисә йәш?

2. Ул кемдәр менән йәшәй?

3. Әлфиәнең атаһы тураһында һөйләгеҙ?

3. Запишите с словах нужную букву.

кит…п дә…тәр ә…әй б…сәй

…ағыҙ та…та …анат япра…

4. Напишите слова во множественном числе.

ағас… балаҫ… ҡул… ҡыҙ…

алма… рәсем… урман… ҡаша…

5. Напишите цифры словами.

547 508 88

74 32 79

13 222 874

6. Даны числительные. Образуйте от них порядковые числительные.

дүрт етмеш ете етмеш ике

өс ҡырҡ һигеҙ егерме туғыҙ

алтмыш ун биш бищ

утыҙ егерме туҡһан бер

7. Найдите лишние слова. Объясните почему они лишние?

үлән рәссам йорт

дарыу табип регистратура

шифахана ауырыу дарыухана

8. Найдите слова, относящиеся к теме “Птица».

малай яулыҡ һәйкәл

ит эш йорт

итәк эщләтә шиғыр

китә ялҡау китап

бейәләй ейән һыуытҡыс

9. Выберите подходящий глагол.

Табип яҡшы…

1) йырлай

2) дауалай

3) яһай

10.Выберите правильный перевод предложения

Ул яңы китап уҡый.

А) Он читал новую книгу

Б) Он читает новую книгу

Вариант 13

1)Прочтите и письменно переведите на русский язык весь текст.

“Минең хоббийым”

Буш ваҡытта нимә менән шөғөлләнергә яратаһың һәм шөғөлләнәһең – шул хобби була.

Минең дуҫтарым бик күп.Уларҙың һәр береһенең үҙ хоббийы бар.

Бер әхирәтем бәйләргә ярата. Уның яратҡан шөғөлө – кискеһен диванда ултырып, бәйләм бәйләү.Икенсе әхирәтем тегергә ярата. Ул үҙенэ заманса итәк, блузка тегеп кейә. Шуға ул һәр ваҡыт модалы кейемдәрҙә йөрөй. Бер дуҫым техника менән мауыға. Ул өйҙәге төрлө техниканы һүтеп йыя ала.

Күп кеше коллекция йыйырға ярата.Маркалар ,открыткалар, һүрәттәр,билдәле кешеләрҙең фотоһүрәттәрен йыйыу – уларҙың хоббийы.

Мин маркалар йыйырға яратам. Тапҡан маркаларҙы альбомға теҙеп барам Һәр марка төрлө мәғлүмәт бирә.Улар алыҫтағы илдәр,төрлө күренекле кешеләр, ҡоштар,хайуандар тураһында һөйләй. Минең күҙ алдымдан королдәр,президенттар үтә.Маркалар аша мин күп халыҡтар тарихын күҙәтә алам.

Минең хоббийым ҡыҙыҡ ҡына түгел,файҙалы ла.

2. Найдите из текста ответы на следующие вопросы.

1. Нимә ул хобби?

2.Хоббийҙың ниндәй төрҙәре була?

3. һинең дуҫыңдың хоббийы бармы?

4. һин нимә менән шөғөлләнергә яратаһың?

5. Атай- әсәйендең ниндәй яратҡан шөғөлдәре бар?

3.В каких словах вместо точек нужно написать букву – ғ. Произнесите эти слова правильно и напишите их.

ҡә… әм ҡа…ыҙ та…та һу…ан

йыл…а япр…ҡ шә…әр ҡа…аҡ

4.Напишите слова во множественном числе.

ҡанат… ручка… болот…

ҡаҙ... өй… апай…

китап… бүләҡ... эш…

иҡмәҡ... өҫтәл… шиғыр…

5.Напишите цифры словами.

358 306 55

37 74 63

19 444 791

6.Даны числительные. Образуйте от них порядковые числительные.

биш утыҙ дүрт ҡырҡ ете

ете туҡһан бер егерме

илле ун өс егерме алты

туҡһан өс һикһән

7.Найдите лишние слова. Объясните почему они лишние?

тоҙ бейәләй балта

май бутҡа һөт

икмәк аш атай

8. Найдите слова, относящиеся к теме “Искусство”.

көй аҡса бейеүсе

күргәҙмә һыуытҡыс сәхнә

йырсы әтәс имән

дәфтәр һандуғас төлкө

тейен ҡуян

9. Выберите подходящий глагол.

Беҙҙең баҡсала һандуғас …

1) тегә

2) уҡый

3) һайрай

10. Выберите правильный перевод предложения.

Быйыл яҙ иртә килде.

А) В этом году весна наступила рано.

Б) В этом году весна ранняя.

Вариант 14.

1. Прочитайте и письменно переведите на русский язык весь текст.

Талантлы рәссам

Бөгөн беҙ синыф менән күргәҙмәгә барҙыҡ. Күргәҙмә залында рәссам Әнүәр Лотфуллиндың һүрттәре ҡуйылғайны. Әнүәр Лотфуллин-танылған рәссам. Уны ң картиналары бик күп. Залда мин рәссамдың “Өс ҡатын”,

“Алтын туй”, “Һабантуй” исемле картиналары менән таныштым.

Рәссам “Өс ҡатын” картинаһында өс йәштәге өс характерлы өс ҡатын портретын эшләгән. Улар төрлө, әммә уларҙа бер һыҙат-сабырлыҡ күренеп тора. “Алтын туй” картинаһында автор оло йәштәге инәй менән бабайҙы төшөргән. Улар оҙаҡ йылдар бергә бәхетле ғүмер кисергәндәр. “Һабантуй” картиналаһы ла бик асыҡ төҫтәр менән эшләнгән.

Был күргәҙмә миңә бик окшаны. Мин авторҙың оло талантын күрҙем. Тағын бик күп картиналар ҡараным. Сағыу төҫлө матур һүрәттәр минең күҙ алдымда оҙаҡ һаҡланды. Мин һәр ваҡыт күргәҙмәләргә йөрөргә үҙемә һүҙ бирҙем.

2. Найдите из текста ответы на следующие вопросы.

1. Уҡыусылар ҡайҙа барғандар?

2. Унда кемдең һүрәттәре менән танышҡандар?

3. Ниндәй һүрәттәр бик оҡшаған?

4. Һүрәттәр нимә тураһында?

3. В каких словах вместо точек нужно написать букву -ҫ. Произнесите эти слова правильно и напишите их.

дәре... ә...әй кәбе...тә һ...т

дөрө... то... е...е ө...тәл

4. Напишите слова во множественном числе.

күл… бала… китап…

кеше… малай… ғаилә…

парта… урам… мәктәп…

ауыл… япраҡ… дуҫ…

күрше… таҡта… себеш…

5. Напишите цифры словами.

137 204 44

58 93 25

11 333 548

6. Даны числительные. Образуйте из них порядковые числительные.

бер илле һигеҙ утыҙ

өс етмеш биш ун

егерме ун алты ете

ҡырҡ алтмыш ҡырҡ туғыҙ

7. Найдите лишние слова. Объясните почему они лишние?

танау күҙ ҡалаҡ

ҡалаҡ керпек ирен

теш тел башлыҡ

китап ҡар итек

уҡыусы һандуғас карта

8. Найдите слова, относящиеся к теме «Весна».

көҙ яҙ йырғанаҡ

театр сәскә офоҡ

үлән бөрө ҡояш

9. Вместо точек в предложении поставьте подходящее слово.

Беҙ урманға экскурсияға…

1) алдыҡ

2) булдыҡ

3) барҙыҡ

10. Выберите адекватный перевод предложения.

Кисә ул бик күп еләк йыйған

А) Вчера он собирал много ягод

Б) Вчера он ходил за ягодами

Вариант 15.

1. Прочтите и письменно переведите на русский язык весь текст.