Гаиләбезгә карата булган вазифаларыбыз

Һәр җәмгыятьнең яисә милләтнең иң кечкенә кисәге — гаиләдер. Гаиләнең нигезе ана-ата белән төзелер. Гаиләэчендә яшәүче кешеләрнең бер-берләренә карата булган вазифалары да бар. Боларны өч өлешкә аерып карарга мөмкин:

• ата-ананың балаларына карата булган вазифалары;

• балаларның ата-аналарына карата булган вазифа­лары;

• туганнар һәм кардәшләрнең бер-берләренә карата булган вазифалары.

АТА-АНАНЫҢ БАЛАЛАРЫНА КАРАТА БУЛГАН ВАЗИФАЛАРЫ

Ата-ананың вазифасы бала тудыру белән генә чикләнми. Туган баланы сәламәт итеп үстерү, яхшы тәрбияләү, дине вә милләте өчен файдалы кылу — ата- ананың иң зур вазифаларыннан исәпләнә. Пәйгамбәребез бер хәдисендә түбәндәгечә боерган: "Балаларыгызны яхшы багыгыз. Аларны яхшы тәрбия кылыгыз."

Ата-ананың баласына карата булган вазифалары ни­гездә түбәндәгеләр:

• ата-ана баласын хәләл ризыклар белән тукландырыр.

• бала тугач, дини гадәтләр буенча матур вә мәгънәле исем кушар.

• ир баласын сөннәтле иттерер.

• мәктәп яшенә җиткәч, аны мәктәпкә жибәрер,укыта башлар.

• җиде яшеннән әкрен генә дини белемнәрне өйрәтер һәм вак сүрәләрне ятлатыр, ун яшенә җиткәч, намаз укырга өндәр. Бу яшьтән соң балага "Коръән" укырга һәм динебезнең нигезләренөйрәтү — ата-ананың иң мөһим вазифаларыннан санала,

• ата-ана балалары арасында аерма ясамас.

Исламияткә кадәр булган чорда гарәпләр кыз балала­рын яратмаганнар, аларны тереләй җиргә күмә торган булганнар. Исламият мондый эшләрне катгый рәвештә тыйды. Пәйгамбәребез бер хәдисендә болай ди: "Аллаһтан куркыгыз вә балаларыгыз хакында гаделлектән аерылмагыз".

• ата-ана баланың яхшы дус табуына дикъкать итәр, чөнки начар кешеләр баланы юлдан яздырырга мөмкин,

• өйләнү яшенә җиткәч, баласын дөрес итеп өйләнде­рер.

Балаларның ата-аналарына карата булган вазифалары

Безнең дөньяга килеүбезгә ата-аналарыбыз сәбәп бул­ган. Алар безне тәрбияләп үстергәннәр. Тормышларының иң кыйммәтле вакытларын безгә багышлаганнар, авыр­лыкларга да карамый безне яхшы кеше итәргә тырышкан­нар. Шуның өчен дә аларның бездә чиксез хаклары бар. Ата-ана хакын түләп бетерергә мөмкин түгел. Алар бездән канәгать вә рази булсалар, без балалык вазифа­ларыбызны үтәгән булып исәпләнербез.

Балалар ата-аналарына бервакытта да ачуланып кара­маслар, акырып-бакырып аларны рәнҗетмәсләр. Коръәндә Аллаһы Тәгәлә дигәндер ки: "...ата-анага өф тә димә..." (Исра сүрәсе, аять 23).

• балалар ата-аналарына һәртөрле хөрмәт күрсәтеп, аларга итагатьле булырлар. Пәйгамбәребез бер хәдисендә болай дигән: "Ата-анага итәгать, — Аллаһк итәгатьтер. Аларга каршы тору — Аллаһка каршы торудыр";

— балалар ата-аналары чакыру белән үк йөгереп ки лерләр, аларның йомышларын җиренә җиткереп үтәрләр йомшак вә татлы тел белән җавап кайтарырлар;

• мохтаҗ хәлдәге ата-анага балалары һәрвакыт ярдәм итәрләр;

• кая булса да китәргә кирәк булганда рөхсәт сорар­лар, ата-аналарына хәбәр бирерләр;

• ата-ана өйгә кергәндә, балалар аларны аягүрә каршы алырлар;

— вафат булган ата-аналарын балалар онытмаслар, һәрвакыт аларны догалар белән искә төшерерләр, ка­берләрен барып зиярәт зиярәт итәрләр. Балаларның ата- аналарына карата булган вазифалары турында пәйгамбәребез ике хәдисендә шулай дигән: "Аллаһ ярат­кан иң сөекле гамәлләр, эшләр — вакытында укылган намаз вә ата-анага яхшылык кылудыр." "Җәннәт — әниләрнең аяклары астындадыр."