Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
8 сынып Қазақстан тарихы.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
40 Мб
Скачать
☆

Маңызды оқиғалардың хронологиялық к]рсеткiшi

1710 – Жоңғар басқыншыларына қарсы күресу үшiн қазақтың үш жүзi өкiлдерiнiң бас қосуы.

1711–1781 – Қазақ мемлекетiнiң көрнектi қайраткерi Абылай ханның өмiр сүрген жылдары.

1715 – И.Бухгольцтiң Орта Ертiс бойына жасаған әскерибарлау экспедициясы.

1716 – Омбы және Жәмiшев бекiнiсқамалдарының салынуы.

1717 – Железинск бекiнiсқамалының салынуы.

1718 – Семей бекiнiсқамалының салынуы.

1720 – Gскемен және Коряков бекiнiсқамалдарының салынуы.

1723 – «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұламаның» басталуы.

1726 – Ордабасыда бүкiлқазақтық құрылтай жиналысы болып өттi.

1728 – Қазақ жауынгерлерiнiң жоңғар әскерлерiмен Бұланты және Бiлеутi өзендерiнiң бойындағы шайқасы.

1730 – Қазақ әскери жасақтарының жоңғарлармен Балқаш көлiнiң маңындағы Итiшпес Алакөл (Аңырақай) деген жердегi шайқасы.

1731 – Кiшi жүз қазақтарының бiр бөлiгiнiң Ресейдiң қол астына өтуi.

1731–1732 – А.И. Тевкелев бастаған орыс елшiлiгiнiң Кiшi жүз дiң ханы Әбiлқайырдың ордасына келуi.

1734 – И. Кириллов басқарған Орынбор («Қырғызқайсақ») экс педициясы қызметiнiң басталуы.

1734 – Қазақтардың Жайықтың оң жағалауына көшiпқонып жүруiне тыйым салынуы.

1735 – Ор өзенiнiң сағасында Орынбор қаласы (Ор бекiнiсқама лы) негiзiнiң салынуы.

1741–1743 – Абылай сұлтанның қонтайшы ГалданЦереннiң қо лында тұтқында болуы.

1742 – Патша үкiметiнiң қазақтардың Жайық өзенiне, Жайық қалашығына және салынып жатқан бекiнiсқамалдарға жақын бару ына тыйым салуы.

1743 – Орынбор қаласын жаңа орынға көшiру.

1745 – Орск бекiнiсқамалында қазақорыс саудасаттығының басталуы.

1748–1786 – Нұралы ханның Кiшi жүзде билiк құрған жылдары.

1752 – Петропавл бекiнiсқамалының салынуы.

1752–1755 – Орта жүз қазақтарының көшiпқонып жүрген жер лерiнде Жаңаесiл шекара шебi ауданының құрылуы.

1755 – Сыртқы iстер министрлiгi алқасының Орта жүз қазақта рының Ертiстiң оң жағалауына өтуiне тыйым салған жарғысының шығуы.

1755 – Қазақбашқұрт қақтығысының шиеленiсуi.

1756 – Қазақтардың Абылай ханның басшылығымен Цинь аг рессиясына қарсы күресi.

1758 – Жоңғар мемлекетiнiң күйреуi.

1758 – Үрiмшi қаласында қазақтардың Қытаймен саудасаттық жасау мекемесiнiң ашылуы.

1765 – Патша үкiметiнiң Ертiс өзенiнiң сол жағалауындағы ұзына бойында енi он шақырым келетiн бейтарап алқапты құра бастауы.

1767 – Қытай үкiметiнiң Тарбағатай ауданы мен Iле өзенi бойын да қазақтардың көшiпқонып жүруiне ресми рұқсат етуi.

1771–1781 – Абылай ханның билiк еткен жылдары.

1771 – Патша үкiметiнiң Орта жүз қазақтарының Ертiстiң оң жағалауына өтуiне уақытша рұқсат беруi.

1771 – Қазақтардың «Шаңды жорыққа» қатысуы.

1773–1775 – Кiшi жүз бен Орта жүз қазақтарының Е. Пугачев бастаған шаруалар көтерiлiсiне қатысуы.

1774–1860 – Батыр Жанқожа Нұрмұхамедұлының өмiр сүрген жылдары.

1775 – Жайық өзенi атының Оралға, Жайық казак әскерлерiн Орал казак әскерлерiне өзгертiлуi.

1781–1819 – Уәли ханның Орта жүздi билеген жылдары.

1782 – Кiшi жүз қазақтарының Жайықтың оң жағалауына өтуiне уақытша рұқсат етiлуi.

1783–1797 – Кiшi жүз қазақтарының Сырым Датұлы бастаған ұлтазаттық көтерiлiсi.

1786 – Омбы қаласында азиялықтарға арналған мектептiң ашылуы.

1788, 1789 – Патша үкiметi қазақтардың Ертiстiң оң жағалауына өтiп, тұрақты тұруына ресми түрде рұқсат еткен жылдар.

1791–1838 – Батыр Исатай Тайманұлының өмiр сүрген жылдары.

1791–1794 – Ералы ханның Кiшi жүздi билеген жылдары. 1796–1797 – Есiм ханның Кiшi жүздi билеген жылдары. 1797–1805 – Айшуақ ханның Кiшi жүздi билеген жылдары.

1801 – Қазақтардың Жайықтың оң жағалауына жаппай көшуi және Iшкi Орданың құрылуы.

1804–1846 – Ақын Махамбет Gтемiсұлының өмiр сүрген жылдары.

1802–1847 – Хан Кенесары Қасымұлының өмiр сүрген жылдары.

1807–1888 – Батыр Есет Көтiбарұлының өмiр сүрген жылдары.

1808 – Сiбiр шекара шебi казак әскерлерiнiң құрылуы.

1808 – Кiшi жүз бен Орта жүздiң Ресеймен шекаралас ауданда рындағы ашаршылық.

1808 – Қоқандықтардың Ұлы жүз аумағына басып кiруi.

1810 – Жаңаелек шекара шебi ауданының құрылуы.

1820 – Қазақтардың шекара шебiнiң iшкi жағында көшiпқонып жүруi үшiн билеттiк жүйенiң енгiзiлуi.

1821 – Қазақстанның оңтүстiгiндегi қазақтардың Қоқан ханды ғына қарсы көтерiлiсi.

1822 – Орта жүздегi хандық билiктiң жойылуы.

1822–1825 – Жоламан Тiленшiұлы бастаған қазақтардың патша үкiметiне қарсы көтерiлiсi.

1824 – Кiшi жүзде хандық билiктiң жойылуы.

1824–1845 – Жәңгiр ханның Бөкей хандығын билеген жылдары.

1824 – Көкшетау және Қарқаралы сыртқы округтiк приказда рының құрылуы.

1824–1825 – Патша үкiметiне қарсы Ғұбайдулла Уәлиханов бас таған қозғалыс.

1825–1836 – Патша үкiметiне қарсы Саржан Қасымұлы бастаған қозғалыс.

1830 – Ақмола бекiнiсқамалының салына бастауы.

1831 – Кiшi жүз аумағында дистанциялық басқарудың құрылуы.

1832 – Ақмола округтiк приказының ашылуы.

1832 – Бөкей хандығында хан жәрмеңкесiнiң ашылуы.

1833 – Орыстың ұлы ақыны А.С. Пушкиннiң Орынбор мен Орал да болуы.

1834 – Құсмұрын округтiк приказының ашылуы.

1835–1865 – Қазақтың ұлы ғалымы әрi ағартушысы Шоқан Уәлихановтың өмiр сүрген жылдары.

1835 – Ор және Троицк бекiнiсқамалдары арасында жаңа шека ра шебi ауданының құрылуы.

1836–1838 – Бөкей хандығы қазақтарының Исатай Тайманұлы мен Махамбет Gтемiсұлы бастаған көтерiлiсi.

1837–1847 – Қазақтардың Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт азаттық көтерiлiсi.

1841 – Бөкей хандығында қазақ балалары үшiн алғашқы зайырлы мектептiң ашылуы.

1841 – Кенесары Қасымұлы қазақтың бүкiл үш жүзiнiң ханы болып сайланды.

1841–1889 – Қазақтың аса көрнектi ағартушысы әрi педагогы Ыбырай Алтынсариннiң өмiр сүрген жылдары.

1844 – Кiшi жүз қазақтарын басқару жөнiндегi жаңа Ереженiң енгiзiлуi.

1845 – Iшкi Ордада хан билiгiнiң жойылуы.

1845–1904 – Қазақтың ұлы ақыны, ойшылы әрi ағартушысы Абай Құнанбаевтың өмiр сүрген жылдары.

1847–1857 – Украин халқының ұлы ақыны Т.Г. Шевченконың Қазақстан аумағында саяси айдауда болған жылдары.

1848 – Қарқаралы округiнде Қоянды (Ботов) жәрмеңкесiнiң ашылуы.

1853 – Сырдария әскери шебiнiң құрылуы.

1854 – Ертiс өзенiнiң оң жағалауында Семей iшкi округiнiң құры луы.

1854 – Алматы шатқалында Верный бекiнiсқамалының салына бастауы.

1856 – Жетiсуда Алатау ерекше округiнiң ашылуы.

1856–1857 – Жанқожа Нұрмұхамедұлының патша үкiметiне қар сы күрес жылдары.

1862 – Ақмола бекiнiсқамалына округтiк қала мәртебесiнiң берiлуi.

1866 – Ақмола облысы Көкшетау округi аумағына қоныс ауда рушы орыс шаруаларының алғашқы тобының келуi.

1866–1937 – «Алаш» қозғалысының көсемi Әлихан Нұрмұхамед ұлы Бөкейхановтың өмiр сүрген жылдары.

1867 – «Жетiсу және Сырдария облыстарын басқару жөнiндегi уақытша Ереженiң» бекiтiлуi және Түркiстан генералгубернатор лығының құрылуы.

1867 – Жетiсу казак әскерлерiнiң құрылуы.

1868 – «Торғай, Орал, Ақмола және Семей облыстарын басқару жөнiндегi уақытша Ереженiң» бекiтiлуi.

1868–1869 – Орал және Торғай облыстарындағы қазақтардың патша үкiметiнiң отаршылдық саясатына қарсы күресi.

1869 – Ақтөбе қаласының салына бастауы.

1870 – Маңғыстау қазақтарының патша үкiметiнiң отаршылдық саясатына қарсы күресi.

1879 – Қостанай қаласы негiзiнiң қалануы.

1880 – Патша үкiметiнiң қазақтардың Томск губерниясының Құ лынды даласына көшуiне рұқсат етуi.

1881 – Семей облысының аумағында Қырғыз миссиясы қызме тiнiң құрылуы.

1881 – Ұйғырлар мен дүнгендердi Жетiсуға қоныс аудару жө нiнде Ресей мен Қытай арасында СанктПетербург келiсiмiне қол қойылуы.

1881–1884 – Ұйғырлар мен дүнгендердiң Жетiсу аумағына жап пай қоныс аударуы.

1883 – Патша үкiметiнiң сенiмдi деген шаруаларды Қазақстанға қоныс аударуға ресми түрде рұқсат етуi.

1889 – Шаруаларды iшкi Ресейден Қазақстанға жаппай қоныс аударту жөнiнде заң қабылданды.

1890 – «Закаспий облысын басқару жөнiндегi уақытша Ереже» бекiтiлдi.

1891 – «Ақмола, Семей, Жетiсу, Орал және Торғай облыстарын басқару жөнiндегi Ереженiң» бекiтiлуi және Дала генералгубер наторлығының құрылуы.

1896–1903 – Ф. Щербина басқарған экспедицияның Ақмола, Семей және Торғай облыстарының 12 далалық уезiн зерттеген жылдары.

1897 – Ресей империясындағы Бүкiлресейлiк алғашқы халық санағы өткен жыл.

1901–1905 – Орынбор–Ташкент темiр жолының салынуы.

1902 – Қазақстанда шаруа бастықтары лауазымды қызметiнiң енгiзiлуi.

1902 – Дала генералгубернаторлығында ауыл мектептерiнiң ашы луы.

1903 – «Сырдария, Ферғана және Самарқанд облыстарындағы қазыналық жерлерге ерiктi түрде қоныс аудару туралы жаңа Ере желердiң» қабылдануы.

1904 – «Село тұрғындары мен мещан диқандардың қоныс ауда руы туралы уақытша Ережелердiң» бекiтiлуi.

1904–1906 – Қазақстан аумағында қоныс аударушы шаруаларды орналастыру үшiн – Торғай–Орал, Ақмола, Семей, Сырдария және Жетiсу аудандарының құрылуы.

1905–1907 – Бiрiншi орыс революциясы.

1905 – Ресейдегi азаматтық бостандықтар туралы Манифест. 1906 – Қазақтардың I Мемлекеттiк Думаның жұмысына қатысуы. 1907 – Қазақтардың II Мемлекеттiк Думаның жұмысына

қатысуы.

1911–1915 – «Айқап» журналының шығып тұрған жылдары.

1913–1918 – Жалпыұлттық «Қазақ» газетiнiң шығып тұрған жылдары.

1914 – Бiрiншi дүниежүзiлiк соғыстың басталуы.