- •Астық дақылдарының сызықты (сабақ) таты ауруының белгілері
- •Дәнді дақылдардың тамыр шірігі ауруының түрлері
- •Жүгері собығыныңсаңырауқұлақ қоздыратын аурулары
- •Қызылшаның Peronospora schachtii саңырауқұлағы қоздыратын пероноспороз (жалған ақ ұнтақ) ауруына тән белгілер
- •Xanthomonas campestris Dowson бактериясы қоздыратын қырыққабаттың түтікті бактериоз ауруына тән белгілер
- •Қырыққабат саңырауқұлақ ауруларының қоздырғыштары:
- •Қырыққабат киласы, фомоз, переноспороз қоздырғыштарының қыстайтын түрі:
- •Кила, фомоз, переноспороздың вегетация кезеңінде таралуы:
- •Қиярдың ересек өсімдікдерінің тамыр шірігі ауруына тән белгілер
- •Vein mosaic вирусы қоздыратын жүзімнің жүйке теңбілі ауруының белгілері
- •Ascomycetes класының Taphrinales қатарына жататын Clasterosporium carpophilum саңырауқұлағы қоздыратын клястеропориоз ауруына шалдыққан сүйекті жеміс дақылдары жапырақтарының белгілері:
- •Ascomycetes класының Pleosporales қатарына жататын Venturia inaequalis саңырауқұлағы қоздыратын алманың таз қотыр ауруына тән белгілер
- •Macrosporium solani Ell.Et Mart саңырауқұлағы қоздыратын картоптың макроспориоз ауруына тән белгілер
- •Картоптың фитофтороз, ризоктониоз, рак ауруының қыстайтын споралары:
- •Ascomycetes класының Pleosporales қатарына жататын Venturia inaequalis саңырауқұлағы қоздыратын алманың таз қотыр ауруына тән белгілер
- •Deuteromycetes класының Sphaeropsidales қатарынажататын Septoria piricola саңырауқұлағы қоздыратын алмұрттың септориоз (ақ дақ) ауруына тән белгілер
Xanthomonas campestris Dowson бактериясы қоздыратын қырыққабаттың түтікті бактериоз ауруына тән белгілер
Залалданған өскіндердің, тұқым жарнағы ашық түске боялады,
Өзек пен жапырақтың көлденең кесіндісінде түтіктердің қоңырайғаны айқын көрінеді,Жапырақ шетінен бастап ортасына қарай сарғайып, жүйкелері қоңырайады
Қырыққабаттың саңырауқұлақ қоздыратын аурулары
Фомоз,Альтернариоз,Жалған ақ ұнтақ
Erwinia corotovora Holland бактериясы қоздыратын қырыққабаттың шырышты бактериоз ауруына тән белгілер
Кесел сулы шipік түрінде білініп, шырыштанып, жағымсыз иісті болады. Қауданның сыртқы жапырақтары шipiп, шырыштанып, қоңырайады, ал құрғақ ауа райында залалданған бөліктер кеуіп, жұқарады,Бұршаққын бетіне қара, жылтыр, шашыраңқы дақтар түседі,Ауруға шалдыққан ұлпалар үгітіліп, өсімдік қурайды
Қырыққабаттың шырышты бактериоз ауруын қоздыратын бактериялардың латынша атауы
Erwinia corotovora Hollan,Erwinia aroideae Holland,
Pseudoraonas fluoresens Mid.
Қырыққабатты аурулардан қорғау шаралары
Тұқымды сау өсімдіктерден жинап, қоймаға салу алдында 30°С температурада желдетіп, кептіру,Көшеттерді басқа жерге көшіру және егістікке отырғызу алдында ауруға шалдыққандарын мұқият іріктеп жою
Тұқымдыққа тамыр жүйесі жақсы жетілген, сау өсімдіктерді ipiктey
Қырыққабаттың шырышты бактериоз ауруының дамуына қолайлы орта жағдайлары және инфекцияның таралу жолдары
Аурудың дамуына қолайлы жағдай 21-23°С деңгейіндегі температура
Қоздырғыш егісте қырыққабат шыбыны, кандаласы және басқа насекомдар көмегімен таралады,Аурудың дамуына қолайлы жағдай 60-80% ауа ылғалдылығы
Қырыққабаттың фомоз ауруының ерекшелігі
Инкубациялық кезеңнің ұзақтығы – 5-8 күн, кейде одан да ұзаққа созылады
Вегетация бойына саңырауқұлақ 5-8 ұрпақ береді,Аурудың дамуына қолайлы жағдай 21-23°С деңгейіндегі температура және 60-80% ауа ылғалдылығы.
Қырыққабат ауруының қоздырғышы: әр түрлі организмдер – Phizoctonia solani Kuehn., Olpidium brassicae Wor., Pythium debaryanum Hesse., Alternarya, Fusarium саңырауқұлақтары
Тұқымды өңдеуде қолданылатын фунгицид: ТМТД 80%
Фитофторозға шалдыққан мүшелер: жап.ы, сабағы, өскіні, түйнегі
Қырыққабаттың кила белгілері: тамырларында жеке ісіктер мен буылтықтар п.б., жап.тарныда ашық жасыл сары түс п.б. да қауданы жетілмейді, кейде мүлдем байланбайды, ауруға жас өсіп өркендеген ересек ө.тер шалдығады
Қырыққабаттың переноспороз ауруына ерекше сипаттамасы: жап.тың жоғарғы бетінде ашық сары дақ п.б., ө. қурайды, (өңез) кесел белгісі тұқым жарнағы жап.тарында білінеді, түзілген тұқым да ауруға шалдығады, қоймада сақтау кезінде сұрғылт дақ п.б.
Қырыққабаттың фомозға тән белгілер: залалданған тұқым жарнағында ашық қоңыр түсті дақтар п.б., сабақтың төменгі бөлігінде тамыр дақ сарғыш сұр түсті дақ п.б., ауруға шалдыққан ұлпалар үгітіліп, ө.қурайды, сабағында залалданған бөліктер сынады, қоймада сақталу кзінде залалданған тұқымда ауру өршіп қауданнын өзегі шіріп үгітіледі
Қырыққабаттың алтернариоз ауруы:ө.ауруы тұқымдық пісіп жетілу кезінде қатты залалданады, өскіннің тұқым жарнағы мен сабағында жап.тарында қара некрозды сызықтар нүктелер п.б., тұқымдық қырыққабаттың бұршаққабы мен сабағы қатты залалданады, қара түсті шашыраңқы дақ п.б., ылғалы мол кезеңде қара дақ түсті өңезбен залалданады, залалданған бұршаққапта түзілген тұқымдар қыртыстанып жетілмейді
Қырыққабаттың түкті бактериозы: залалнадған өскіндердің тұқым жарнағы ашқы тсүке боялады. Егістікке отырғызылған көшеттерде ауру белгісі 2 – 3 аптадан соң білінеді, жап.тың шетінен бастап ортасына қарай сарғайып жүйкелер қоңырланады, өзек пен жап.тың көлденең кесіндісінде түктердің қоңырланғаны көрінеді, қаудан байланбай кейде ол қурайды
