20,1 Беттердің орналасуының ауытқулары, базалық жазықтыққа қатысты симметриялықтан ауытқу.

Беткей ауытқуы деп белгілі пішінінің (белгілі пішін) номинальды беткей пішінінен (номинальдй пішін) ауытқуын түсінеді. Беткейдің кедір-бұдырлығы пішінннің ауытқуына кірмейді, толқындылық ауытқуына кіреді. Негізделген жағдайларда беткейдің кедір-бұдырлығын қосып, пішіннің ауытқуын қалыптау жіберіледі, ал толқындылық бөлек қалыптанады (немес пішін ауытқуының бір бөлігін толқындылықты қоспай қалыптайды.

Беттің орналасуының ауытқуына жазықтардың қатарластығынан, жазықтардың перпендикулярлығынан ,осьтердің түйісуінен және базалық жазықтыққа қатысты симметриялық ауытқуы жатады.

Тісті берілістер машиналарда, аспаптарда кеңінен қолданылады. Пайдаланудағы жағдайын бөлуге болады: Есептеу, жылдамдықты, күштік және жалпы тағайындалумен. Есептеуге өлшеуіш аспаптардың тісті берілістердің металл кескіш аспаптармен болу машиналарының қасына механизмдері , есептеу-шығару механизмдер және т.б. жатады. Көп жағдайларда бұл берілістердің деңгейлері аз модульді болады ,және де аз жүктеме және жылдамдықпен жұмыс істейді. Басу және басқа да есептеу берілістерінің негізгі пайдалану көрсеткіші жоғарғы кинетикалық дәлдік, демек берілістің жетекші және қосымша дөңгелектерінің бұру бұрышына келісілген болып табылады. Жылдамдықты басып құбыр бұрама ұшақтарыны қозғалыстарының құбырлық редукторларының тісті берілісі табылады .Мұндай берілістің тісті дөңгелегінің айналу жылдамдығы үлкен берілу күнімен салыстыру кезінде (40 мың кВт дейін ) 60м/с жетуі мүмкін. Оның негізгі пайдалану көрсеткіші жұмыс істеудің бір қалыптылығы, демек дөңгелектің айналуындағы көп қайталанылатын циклдік қателіктерінің болмауы. Айналу жылдамдығы өскен сайын жұмыс істеудің бірқалыптылығына талап та жоғарылайды. Беріліс шешімінің ең аз қателігімен және тістердің өзара орналасуымен жетілуге болатын дыбыссыз және дірілсіз жұмыс істеуі қажет. Күштікке мәнді айналмалы момент беретін және аз сонымен жұмыс істейтін тісті берілістер жатады.(прокаттау станының тістігерішті қапасын көтеру тасымалдау механизмдерінің және т.б тісті берілістері ). Мұндай беріліс үшін дөңгелектер үлкен модулмен дайындалады.Оларға негізгі дәлдік талап –тістердің бүйір активті беткейлерін толық пайдалануды қамтамасыз ету,демек тістердің ең үлкен контакт дағын алу. 1ден 12-ге дейін төмендеу қатарымен белгіленетін тісті дөңгелек және берілістің 12 дәрежелі дәлдігі бекітілген. 1 және 2 үшін ауытқу дәрежесі стандартты берілмеген (олар келешекте дамуда қарастырылады). Келтірілген нормалар сщңғы дайын тісті дөңгелектер мен берілістерге қатысты.Әрбір дәреже үшін дөңгелектер мен берілістердің кинематикалық дәлдігін анықтайтын беріліс тістерінің жұмыс істеуі және контактының бірқалыптылығын анықтайтын параметрлердің шақты ауытқудың тәуелсіз нормалары бекітілген, бұл пайдаланудағы тағайындалу мен қатысты беріліс үшін әртүрлі нормаларын және қамтамасыз етудегі технологиялық тәсілдердің айырмашылығымен санасады