70 Радиостанциялардың байланыс жолдарына әсері

Радиостанциялар әсері. Байланыс жолдарының сымдары радиостанция таратқан хабар сигналын ұстайтын міндетін атқарады.

Байланыс жолы тізбектеріндегі индукцияланған токтың жиілігі тасушы сигналдың жиілігіне тең болып бөгеулік әсер тигізеді. Ал кабелдің металл қабықтарында индукцияланған ток байланыс тізбектеріндегі бөгеулік токтарды азайтады.

Радиостанциялардың әсерлері, олардың антенналарының (а) хабар тарату бағытына байланысты болады (б). Әсердің ең көбі радиостанциямен байланыс жолының орналасу бұрышы φ'=50^о болғандағысына келеді. Радиостанция мен кабель байланыс жолының өзара орналасу бұрышы φ'=90^о болғанда әсер өте аз (нөлге жуық) болады.

71 Симметриялық кабельдің біріншілік параметрлерінің жиілікке тәуелділігі

Байланыс жолдарының біріншілік параметрлерін өлшеу. Байланыс жолындағы өлшенетін біріншілік параметрлер: тізбек сымының кедергісі, оқшаулау (изоляция) кедергісі, электрлік сыйымдылық және сымдар кедергілерінің айырмашылығы (асимметриясы).

Тізбек сымдарының кедергісін өлшегенде келесі станцияда тізбек сымдарын қысқа тұйықтап қосады да содан кейін омметрмен (жуық шамамен), ал егер дәлірек өлшегісі келсе, онда көпірлік әдіспен өлшейді.

Оқшаулау (изоляция) кедергісін мегаомметрмен немесе салыстыру әдісімен өлшейді.

Байланыс жолындағы зақымданған жерге дейінгі қашықтықты тұрақты токпен немесе айнымалы токпен оның (сымның) кедергісін немесе электрлік сыйымдылығын көпірлік әдіспен өлшеп анықтайды.

Егер тізбектегі сымның біреуінен жерге ток өтіп тұрса, оған дейінгі қашықтықты ( ) арнайы бекітілген сұлбамен анықтайды. Егер тізбектегі екі сымның арасындағы ток бірінен біріне өтіп тұрса, онда үшінші зақымданбаған сым керек

Сымның үзілген жеріне дейінгі қашықтықты тізбектің электрлік сыйымдылығын көпірлік немесе балистикалық әдіспен (басқа көрші сымдаржы жерге қосып қойғанда) өлшенеді

72.

73 Симметриялы кабелдерді таңбалау

Симметриялық кабельде қағаз изоляция және коаксиальды кабельде шайбалы изоляциялар таңбалануда әріпті белгіленбейді.

Соңғы бір немесе екі әріп кабель таңбасында қорғаныш қабатының түрін білдіреді. Мысалы, жалаңаш қорғасындалған кабель Г әрпімен белгіленеді, алюминді қабықша А әрпімен, ал болат қабықша С немесе Ст әріптерімен белгіленеді. Б әрпі сырты кендірлі қорғаныш жапқышты екі болат лентадан тұратын кабель брондануын білдіреді. К әрпі сыртқы жапқышты, дөңгелете мырышталған сымды брондалғанын көрсетеді; БГ-жалаңаш брондалған, сонымен қатар сыртқы қорғаныш қабықшасыз кабель екенін білдіреді.

Егер брондалған тірекшеде тоттануға қарсы изолирленген жапқыш бар болған жағдайда белгіленуіне мынадай әріптер қосылады: л – поливинилхронды немесе басқа пластмассалы ленталар қабаты; 2л – екі лента қабаты, олардың араларына битум және кремделген қағаз төселген; п – полиэтиленді шланг; в – поливинилхлоридті шланг. Егер осындай әріптер табылып жатса онда Шп – полиэтиленді шлангты көрсетеді немесе Шв – поливинилхлоридті шлангты білдіреді. Кабель таңбасының соңында желі сандары көрсетіледі немесе коаксиальды жұп және желі диаметрі болады. Мысалы, төрттөрттікті 1,2 мм диаметрлі желілі кабель келесі мәндерге ие: 4х4х1,2 бесжүзжұпты қалалық кабель 0,4 мм диаметрлі желімен цифрлық мәнді береді 500х2х0,4.

Сондықтан өндірісте шығарылып жатқан әртүрлі типтегі кабельдердегі бірдей әріптер таңбалануда әртүрлі мағына береді. Мысалы, З әрпі төменжиілікті кабельдерде жұлдызды шиыршықты білдіреді, сонымен қатар зоналық байланыс кабельдерінде, С- байланыс «связь», «стирофлекс», «болат» және т.б. сондықтанда әртүрлі жағдайларда әріптердің белгілерінің маңыздылығымен кабельді ГОСТ немесе техникалық талаптр бойынша анықтауға болады.

Электрбайланыс тораптарында пайдалану симметриялық байланыс кабелінің негізгі типтерін тапты (олардың бөліктері 2.9.суретте көрсетілген):