Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
+этнолингвистика_УМКс+++.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
196 Кб
Скачать
☆

2. Тақырып: Қазақ этнолингвистикасының басқа пәндермен байланысы, өзіндік ерекшеліктері (1 cағат)

Талқыланатын сұрақтар:

1.Этнолингвистиканың зерттеу объектісі  2.Этнолингвистика және мәдениеттану. Этнолингвистика және этнография. Этнолингвистика және этимология  3.Қазақ этнолингвистикасының өзіне тән ерекшеліктері 

Ұсынылатын әдебиеттер: №1,№2, №4,№7 және т.б. (оқу-әдістемелік қамтылуы тізімі бойынша)

3.Тақырып: Қазақ этнолингвистикасының ғылыми зерттеу әдістері. Қазақ этнолинвистикасындағы жүйелілік принципі (2 cағат)

Талқыланатын сұрақтар:

1.Этнолингвистиканың зерттеу әдіс-тәсілдері  2.«Адам», «Қоғам», «Табиғат» жіктелім-теориясы  3. Этнолингвистикадағы «індете зерттеу» әдісі 

Ұсынылатын әдебиеттер: №№1,№5, №6, №7 және т.б. (оқу-әдістемелік қамтылуы тізімі бойынша)

4. Тақырып: Этнолингвистикалық арналар (2 cағат)

Талқыланатын сұрақтар:

1.Баламалар. Тұракты теңеулер

2.Этнолингвистикалық фразеологизмдер. Мақал-мәтелдер.

3. Ауыз әдебиеті үлгілері. Жұмбақтар.

Ұсынылатын әдебиеттер: №1, №4, №6, №7 және т.б. (оқу-әдістемелік қамтылуы тізімі бойынша)

5. Тақырып: Этнолингвистикалық этюдтер  (2 cағат)

Талқыланатын сұрақтар:

1.Этнолингвистикалық этюд түсінігі.  2.Этнолингвистикалық этюдтердің теориялық және практикалық маңызы.  3.Этнолингвистикалық этюдтерді талдау, саралау.

Ұсынылатын әдебиеттер: №1, №4, №6, №7 және т.б. (оқу-әдістемелік қамтылуы тізімі бойынша)

6. Тақырып: Түркі халықтарына ортақ атаулардан қалыптасқан тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты (2 cағат)

Талқыланатын сұрақтар:

1.«Жілік» сөзінің түркі тілдерінде тұрақты тіркестерде кездесуі  2.Төрт түлік атаулары – түркі тілдеріне ортақ атаулар 

Ұсынылатын әдебиеттер: №1, №4, №6, №7 және т.б. (оқу-әдістемелік қамтылуы тізімі бойынша)

7. Тақырып: Этнолингвистикаға қатысты Е.Жанпейісов, М.Копыленконың пікірлері (2 cағат)

Талқыланатын сұрақтар:

1. Е.Жанпейісов этнолингвистка мен басқа аралық пәндердің байланысы туралы  2.Этномәдени лексика, тәжірибелік-қолданбалы этнолистика туралы  3.М.Копыленко этнолингвистикалық мектептер.Этнолингвистиканың салаларалық пәндермен байланысы жөнінде 

Ұсынылатын әдебиеттер: №1, №4, №6, №7 және т.б. (оқу-әдістемелік қамтылуы тізімі бойынша)

8 Тақырып: Өсiмдiк атаулары мен салт-дәстүрге байланысты жасалған кейбiр тұрақты тiркестердiң этнолингвистикалық сипаттамасы  (1 cағат)

Талқыланатын сұрақтар:

1.Тарихи оқиға қатысты өсімдік атауларынан қалыптасқан тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты  2.Салт-дәстүр, дінге қатысты тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты 

3..Халықтық өлшемге қатысты тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты  4.Өсімдіктің түр-түсіне, жан-жануарларға байланысты қалыптасқан тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты  Ұсынылатын әдебиеттер: №1, №4, №6, №7 және т.б. (оқу-әдістемелік қамтылуы тізімі бойынша)

«ЭТНОЛИНГВИСТИКА» ПӘНІНЕН СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗІНДІК ЖҰМЫСЫ БОЙЫНША ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ

Студенттің өзіндік жұмысы (СӨЖ) - ягни, студент өз бетімен оқытушының көмегінсіз дайындалатын, ізденетін ең бір студентке өте қажетті де, жауапты да, білім сапасын кеңейтуге көп көмек алатын сәттерін қамтитын курстың белгілі бір болімі десек де болады.

Студенттік өзіндік жұмысына: мэнжазба, баяндама, гылыми зерттеулер, студенттің өзімен кұрастырылған сөзжұмбақтарын т.б. жатқызуға болады.

Мәнжазба: мәнжазба белгілі бір тақырып бойынша әр студентпен дайыналады. Студент мәнжазбаны даярлауда бірнеше кітаптарды, газет-журналдарды пайдалана отырып, сапалы да, мәнді, магыналы жэне түсінікті етіп жазылуы тиіс.

Студенттің өзіндік жұмысының сапалы және уақытында дайындау дағдыларын, сонымен қатар студенттің өзіндік жұмысы бойынша негізгі ережелерді, қорытындылар мен ұсыныстарды ашып көрсету кабілетін дамыту мен қатыптастырудың бастапқы сатылары болып саналады.

Студенттің өзіндік жұмысының өз бетінше орындалган болу керек және қарастырылатын сұрақтарға нақты да мәнді қамтылуы, жауапкершілік көзқарастарымен ажыратылуы тиіс. Осы кезде жеке сұрақтар бойынша әр түрлі көзқарастар карастырып соңында студент өзінің көзқарасын қалыптастыру қажет.

Студентің өзіндік жүмысының мақсаты мен міндеттері:

Студенттің өзіндік жұмысының мақсаттары: осы әдістемелік нұскаулықтың мақсаты студенттің өзіндік жұмысын орындау мен қоргау кезіндегі міндетті талаптарды, ережелерді жэне ұсыныстарды бекіту болып саналады.

Әдістемелік ұсыныстар студенттің өзіндік жұмысының такырыбының маңыздылыгын, олардың деңгейі мен орындау сапалылығын жүйелі түрде жоғарылатуын, сонымен қатар тақырып маңыздылығын жақсарту бойынша нақты тәжірибелік ұсыныстар өңделетін жұмыстың бөлігін көбейтуді камтамасыз ету керек.

Студенттің өзіндік жұмысының міндеттері:

  • студенттің өз еркімен жұмыс жасауға дағдылануы;

  • студент өз белгілі бір жағдайға оз көзқарасын қалыптастыра білуі қажет;

  • берілген такырып бойынша теориялық білімін жэне теориялық материалды проблема түрінде қарастыру мен баяндау іскерлігін;

Жоғарыда аталған міндеттер мен мақсаттарға жету үшін студент осы әдістемелік нұсқауды бағдарға ала отырып, өз бетімен көп ізденіс жұмыстарын жасау кажет.

Студенттің езіндік жумысын орындау және қоргау сатылары:

Студенттің өзіндік жұмысын орындау мен қорғау барысында келесі негізгі сатыларды атап кетуге болады:

  • студент өзіндік жұмысының тақырыбын таңдау;

  • студент сол тақырып бойынша окытушыдан кеңес алу;

  • таңдалған тақырып бойынша мәліметтерді алдын-ала шолу, іздеу және іріктеу;

  • алынған тақырып бойынша жоспар құру;

  • жоспар бойынша мәліметтер жинақтау және талдау;

  • Студент қолжазбаны жазып қана қоймай, сонымен бірге оны қорғауы тиіс.

Студент өзіндік жұмысын талқылау және қорғау:

Студенттің өзіндік жұмысының тақырыптарын оқытушы типтік бағдарлама негізінде даярлап, студенттерге алдын-ала ұсынады.

Студентке өзіне кажетті деген тақырыпты таңдау құқығы беріледі жэне олар зерттеу мақсатын негіздей отырып болашақта осы тақырыпты негізге ала отырып игере алады, яғни студенттің өзіндік жұмысының тақырыбы курстық және ғылыми жұмыстарды жазу барысындағы зерттеулерінің жалғасы болып саналады.

Студенттің өз бетіндік жұмысын ұйымдастыру:

Оқытушымен жұмысты орындау кезінде студенттің өзіндік жұмысы үшін жағдай жасалады. Студенттің өзіндік жұмысын жазу үшін студенттерге мыналар қажет:

  • багыт және кеңес беру;

  • өзіндік жұмысты бақылау;

  • мәліметтер беруге және оларды өңдеуге мүмкіндік;

  • жабдықталган жүмыс орындары (персоналдық компьютерлер).

Студенттің өзіндік жұмысының құрылымы:

Студенттің өзіндік жұмысының негізгі мазмұнында таңдалған тақырыптын сұрақтары зерттелуі керек. Студенттің өзіндік жұмысының жақсы жазылған және оңай оқылатын болуы керек.

Студенттің өзіндік жұмысының кұрылымдық элементтері:

  1. Мұқаба (титульный лист);

  2. Жоспары;

  3. Кіріспе;

  4. Негізгі бөлім;

  5. Қорытынды;

  6. Қолданылған әдебиеттер тізімі;

  7. Қосымша.

Мұқабасында университет пен кафедра реквизиттері, жұмыс тақырыбының аты, студенттің аты-жөні, оқытушының аты-жөні көрсетілуі керек. Мазмұнында атаулары мен реттік номерлері беріледі.

Студенттің өзіндік жұмысының негізгі элементтеріне кіріспе, негізгі бөлім және қорытынды жатады. Кіріспеде келесілер карастырылады: таңдалган тақырыптың маңыздылыгы, жұмыстың міндеттері мен мақсаты анықталады; жұмыстың негізгі бөлімдеріне қысқаша тоқталып өтеді.

Студенттің өзіндік жұмысы негізгі бөлімі үш бөлімнен түрады. Студент өзіндік жұмысты орындау барысында негізгі бөлімде көрсетілген сұрақтарга жеке-жеке тоқталып, нақты және маңызды сараптамалар жасауы қажет.

Қорытындысында студент өзіндік жұмысты орындау нәтижесінде кездескен жағдайлар, қызықты мәліметтер немесе түсінбеушілік жағдайлар болса және де нақты оқигалар карастыру арқылы қорытынды беріледі. Олар қысқа да нақты болуы керек, мазмұны, өңдеудің мәні мен тиімділігі туралы толық мәліметтер берілуі керек. Студент өзіндік жұмысты жазғанда қолданылган барлық әдебиет көздері мен кұжаттар туралы мәліметтерді қамтуы керек.

Студенттің өзіндік жұмысын рәсімдеу:

Жұмыс көлемі: мәнжазба электронды түрде - 10-13 бет;

қолмен жазылса - 15 бет және жоғары.

баяндама электронды түрде - 3-5 бет;

қолмен жазылса - 5-6 бет.

Жұмыстың әр бөлімдері келесідей қатынасга болу керек: кіріспе - 1 бет, қорытынды - 1 бет, қолданылган әдебиет 1 бет. Жұмыстың көп бөлігін негізгі бөлімі алады.

Жұмыс компьютер көмегімен жазылган болса, А4 форматты ақ қағаздың бірінші бетінде жол арасы бір интервал болатын, Тіmеs типіндегі 14 кегль шрифтімен жазылуы қажет.

Әдебиет көздері өзіндік жұмыста кездескен ретпен жазылады. Егер әдебиет өзіндік жұмыста толық қолданылса, бет номерлері көрсетілмейді.

Қосымшалар өзіндік жұмыста көрсетілген тәртіппен орналасуы керек. Әр косымшаны жаңа беттен жоғарғы жолының ортасына нені білдіретінін көрсете отырып. қосымша сөзінен бастаган жөн. Қосымшаның тақырыпшасы болу керек.

Өзіндік жұмысқа арналған бақылау тапсырмалары

№

р/н

Тақырып

Тапсырма

Сағат саны

Бақылау түрі

Орынлау мерзімі

1

Ә.Қайдар қазақ этнолингвистикасы туралы.

Талдау

6

Жазбаша, мазмұндау

1-7 апта

2

Махмұт Қашқари. Түрік сөздігі.

видеопрзентация дайындау

6

Жазбаша, мазмұндау

3

Е.Жанпейісов этнолингвистика туралы.

конспект жасау

6

Жазбаша, мазмұндау

4

М.М.Копыленко этнолингвистика туралы.

Баяндау

6

Жазбаша, мазмұндау

5

Қазақ этнолингвистикасының өзіндік ерекшеліктері

жоспар құру, сұрақ және тезис түріндегі жоспар

6

Жазбаша, мазмұндау

6

Этнолингвистиканың базалық түсініктері.

Баяндау

6

Жазбаша, мазмұндау

8-15 апта

7

В.А.Маслова. Лингвомәдениеттануға кіріспе

Баяндау

6

Жазбаша, мазмұндау

8

Ж.Манкеева. Мәдени лексиканың ұлттық сипаты.

шолу

6

Жазбаша, мазмұндау

9

Ру-тайпаға қатысты этнографизмдер. 

Ру-тайпа атауларынан қалыптасқан тіркестердің этномәдени негіздері.

шолу жасау.

6

Жазбаша, мазмұндау

10

Қазақ тілі түсіндірме сөздігінде этнографизмдердің берілуі.

конспект жасау

6

Жазбаша, мазмұндау

1. Тақырып:

ОжСӨЖ арналған бақылау сұрақтары (1сағ)

Этнолингвистика тарихы 

Ә.Т. Қайдаров этнолингвистика туралы 

2. Тақырып:

ОжСӨЖ арналған бақылау сұрақтары (1 сағ)

1. Отандық этнолингвистиканың өзіне тән қандай ерекшеліктері бар?

2. Қазақ этнолингвистикасының негізін салған кімдер? 

3. Тақырып:

ОжСӨЖ арналған бақылау сұрақтары (1 сағ)

1.Жүйелілік принципі қалай жүзеге асады?

2.Ә.Қайдар енгізген «Адам», «Қоғам», «Табиғат» жіктелім-теориясының негіздері қандай?

3.Індете зерттеу әдісі дегеніміз не?

4. Тақырып:

ОжСӨЖ арналған бақылау сұрақтары (1 сағ)

1. Мифологиялық атаулар. 

2. Жағымсыз мәндегі концепт. 

5. Тақырып:

ОжСӨЖ арналған бақылау сұрақтары (1 сағ)

Жағымды мәндегі концепт.Концептілерді бірнеше ішкі мағыналық өрістерге жіктеу. 

Тілдік тұлға және оның мәдени тілдік құзіреті.  

6. Тақырып:

ОжСӨЖ арналған бақылау сұрақтары (2сағ)

Төрт түлік атаулары – түркі тілдеріне ортақ атаулар

7. Тақырып:

ОжСӨЖ арналған бақылау сұрақтары (2 сағ) Диалектологиялық этнолингвистиканың ұстанымдары

Ағаш атауына байланысты қалыптасқан тұрақты тіркестер

8. Тақырып:

ОжСӨЖ арналған бақылау сұрақтары (2 сағ)

Алма сөзiне қатысты тұрақты тіркестер

Орыс тіл біліміндегі жекелеген этнолингвистикалық мектептердің ерекшеліктері сипаттары

БІЛІМ АЛУШЫЛАРДЫҢ ОҚУ БАҒАСЫНЫҢ ЖЕТІСТІКТЕРІ ЖӘНЕ БАҚЫЛАУ БОЙЫНША МАТЕРИАЛДАРЫ

(Жазбаша бақылау тапсырмалары, тестілеу тапсырмалары, өзіндік даярлығы үшін сұрақтар

тізбесі, емтихандық билеттер және т.б.);

      1. «Этнолингвистика» термині жайлы қысқаша түсінік 

  1. Этнолингвист ғалымдардың еңбегіне қысқаша шолу 

  2. «Этнос», «этнос болмысы», «этнос тілі», «тіл әлемі» және т.б. терминдерге қысқаша түсінік 

  3. Этнолингвистиканың зерттеу объектісі 

  4. Этнолингвистика және мәдениеттану.Этнолингвистика және этнография. Этнолингвистика және этимология 

  5. Қазақ этнолингвистикасының өзіне тән ерекшеліктері 

  6. Этнолингвистиканың зерттеу объектісі

  7. Этнолингвистиканың зерттеу әдіс-тәсілдері 

  8. «Адам», «Қоғам», «Табиғат» жіктелім-теориясы 

  9. Этнолингвистикадағы «індете зерттеу» әдісі 

  10. Баламалар. Тұракты теңеулер

  11. Этнолингвистикалық фразеологизмдер. Мақал-мәтелдер

  12. Ауыз әдебиеті үлгілері. Жұмбақтар

  13. Баламалар. Тұракты теңеулер

  14. Этнолингвистикалық этюд түсінігі 

  15. Этнолингвистикалық этюдтердің теориялық және практикалық маңызы 

  16. Этнолингвистикалық этюдтерді талдау, саралау 

  17. «Жілік» сөзінің түркі тілдерінде тұрақты тіркестерде кездесуі 

  18. Төрт түлік атаулары – түркі тілдеріне ортақ атаулар 

  19. «Жілік» сөзінің түркі тілдерінде тұрақты тіркестерде кездесуі

  20. Е.Жанпейісов этнолингвистка мен басқа аралық пәндердің байланысы туралы 

  21. Этномәдени лексика, тәжірибелік-қолданбалы этнолистика туралы 

  22. М.Копыленко этнолингвистикалқ мектептер. Этнолингвистиканың салаларалық пәндермен байланысы жөнінде 

  23. Тарихи оқиға қатысты өсімдік атауларынан қалыптасқан тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты 

  24. Салт-дәстүр, дінге қатысты. Халықтық өлшемге қатысты тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты. 

  25. Өсімдіктің түр-түсіне, жан-жануарларға байланысты қалыптасқан тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты 

  26. Ә.Қайдар қазақ этнолингвистикасы туралы.

  27. Махмұт Қашқари. Түрік сөздігі.

  28. Е.Жанпейісов этнолингвистика туралы. М.М.Копыленко этнолингвистика туралы.

  29. Қазақ этнолингвистикасының өзіндік ерекшеліктері.

  30. Этнолингвистиканың базалық түсініктері. В.А.Маслова. Лингвомәдениеттануға кіріспе.

  31. Ж.Манкеева. Мәдени лексиканың ұлттық сипаты.

  32. Ру-тайпаға қатысты этнографизмдер. 

  33. Рухани мәдениет лексикасының этномәдени негіздері.

  34. Ру-тайпа атауларынан қалыптасқан тіркестердің этномәдени негіздері.

  35. Жанұзақ, Қ.Рысберген. Қазақ ономастикасы: жетістіктері болашағы.

  36. Этнолингвистика мен лингвомәдениеттану. Этнолингвистика мен когнитивтік лингвистика.

  37. Қазақ тілі түсіндірме сөздігінде этнографизмдердің берілуі.

  38. Бата, тілекке байланысты қалыптасқан тұрақты тіркестердің этнолингвистикалық сипаты

  39. Ә.Қайдар қазақ этнолингвистикасы туралы.

  40. Махмұт Қашқари. Түрік сөздігі.

  41. Е.Жанпейісов этнолингвистика туралы. М.М.Копыленко этнолингвистика туралы.

  42. Қазақ этнолингвистикасының өзіндік ерекшеліктері.

  43. Этнолингвистиканың базалық түсініктері. В.А.Маслова. Лингвомәдениеттануға кіріспе.

  44. Ж.Манкеева. Мәдени лексиканың ұлттық сипаты.

  45. Ру-тайпаға қатысты этнографизмдер. 

  46. Рухани мәдениет лексикасының этномәдени негіздері.

  47. Ру-тайпа атауларынан қалыптасқан тіркестердің этномәдени негіздері.

  48. Қазақ тілі түсіндірме сөздігінде этнографизмдердің берілуі.

  49. Өсiмдiк атауларынан жасалған кейбiр тұрақты тiркестердiң ұлттық танымдық негіздері.

Педагогика факультетінің С.Байішев ат. Ақтөбе университетінің

Әдістемелік кеңесінде қаралды Әдістемелік кеңесінде мақұлданды

Хаттама № __ Хаттама № __

Факультет Әдістемелік кеңесінің Университет Әдістемелік кеңесінің төрағасы Ермекбаева Г.Ғ. төрағасы Кабиева А.А.

«__» ___________ 20__ ж. «__» _____________ 20__ ж.

«Этнолингвистика» пәнінен оқу-әдістемелік кешен 5В011700 - «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының студенттеріне арналған

Құрастырушы : Ертазина С.С. – магистр, аға оқытушы

_______________________________________________________

© С.Бәйішев ат. АУ-нің әдістемелік қамтамасыздандыру және инновациялық даму бөлімі, 2017

(С.Бәйішев ат. АУ-нің оқу-баспа орталығы, Ақтөбе, тел.: 8-31-

32-97-47-01)

_____________________________________________________________

С.Бәйішев ат. АУ 030000 Ақтөбе,

Ағайынды Жұбановтар к-сі, 302А, тел. 87132974081