Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Inglisshe - qaraqalpaqsha zoologiyalıq terminler sózligi

.pdf
Скачиваний:
10
Добавлен:
10.08.2024
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

Antelope-

taw kiyigi tárizli balpaq tıshqan(antilopa)sımaq

 

 

Antlike-

qurımısqa tárizli órmekshi

 

 

Aphid-

qazıwshi hárreler

 

 

Apple plant-

alma aǵashı biyti

 

 

Arctic-(uellow)-

sarı shımshıq

 

 

Arfiticial-

jasalma

 

 

Argus-

qırǵawıl, argus

 

 

Artificial-

jasalma palapan

 

 

Arure-winged-

kók xákke

 

 

Asiatic water-

suw tıshqanı

 

 

Athanbaska Canada-

aq mańlaylı shól ǵazı

 

 

Atlantic-

atlantika morjı

 

 

Axial-

kósher skelet

 

 

 

B

 

 

baboon

pavian (iyt baslı maymıl)

 

 

baby

haywannıń balası

 

 

back

arqa, arqa tárep, artqı

 

 

dotty~~~s

jalǵan xromosomalar

 

 

roach~~~

golavl (qus bas balıq)

 

 

backbone

omırtqa súyekleri

 

 

backboned

omırtqalıq

 

 

backteriology

bakteriologiya (bakteriyalar haqqındaǵı ilim)

 

 

bacterium

bakteriya, mikrob

 

 

badger

porsıq

 

 

bag

1. qalta, quwıs 2. jelin

 

 

~~~of waters

tuxım qaltası

 

 

honey~~~

jumsaq qaltası (pal hárrelerde)

 

 

honeycomb~~~

tor (gúyisewshiler, asqazan ekinshi bólimi)

 

 

balamis

teńiz haywanı

 

 

baleen

kit murtı (kittiń awzındaǵı plastinkalar)

 

 

balky

qırsıq, ójet (haywan haqqında)

 

 

band

sızıq, xalqa, dóńgelek

 

 

bang

seld (balıq)

 

 

banstickle

tiken balıq

 

 

banteng

banteng Xindistan jabayı ógizi

 

 

barbate

murtlı

 

 

barbel

súwen

 

 

barber

jayın, ılaqa

 

 

barnacle

murt ayaqlı shayanlar

 

 

acorn~~~s

teńiz haywanları

 

 

goose~~~

teńiz úyregi

 

 

barrechon

ala buǵa (balıq)

 

 

barremunda

múyiz tis

 

 

reef~~~

teńiz ala buǵası (balıq)

 

 

barrel

1. (at, sıyır) gewdesi 2. qulaq qatlamı

 

 

basipodium

bilek, taban aldı súyekleri

 

 

basket

kishkene sebet (pal hárrelerde)

 

 

bass

ala buǵa (balıq)

 

 

black~~~es

murtlı qara ala buǵalar

 

 

bastard

bastard, qospaq

 

 

bat

jarǵanat(lar), qolqanatlılar

 

 

long-eared~~~

salpan qulaq jarǵanat

 

 

vampire~~~

úlken jarǵanat (Amerika jarǵanatı)

 

 

bathile

tereń kólde jasawshı

 

 

batrachians

quyrıqsız amfibiyalar

 

 

beak

tumsıq, (qustıń tumsıǵı, tumsıqsha)

 

 

beambird

ala shıbın uslaǵısh

 

 

beardle

goleс (balıqtıń túri)

 

 

beast

jırtqısh haywan

 

 

~~~of prey

jırtqısh

 

 

beauty

 

 

 

coral~~~

korall (marjan) balıq

 

 

beaver

bobr (suwda jasaytuǵın kemiriwshi)

 

 

American~~~

amerika bobrı

 

 

European~~~

teńiz bobrı

 

 

mountain~~~

taw bobrı

 

 

musk~~~

andatra (haywan)

 

 

sea~~~

teniz qundızı

 

 

bedbug

pite, kene, tósek pitesi

 

 

big~~~

jabayı, qan sorıwshı kene

 

 

bee

pal hárre

 

 

honey~~~

pallı hárre, úy pal hárresi

 

 

large carpenter~~~

aǵash kemiriwshi pal hárre

 

 

leaf-cufting~~~

japıraq kemiriwshi pal hárre

 

 

monotropic~~~

bir ósimlikke qatnawshı, barıwshı pal hárre

 

 

nurse~~~

lichinkalardı azıklandırıwshı pal hárre

 

 

queen~~~

ana pal hárre

 

 

mason~~~

tasshı pal hárreni

 

 

solitary~~~

jalǵız pal hárresi

 

 

beehive

pal hárre uyası

 

 

beeswax

pal hárre mumnası

 

 

beetle

qońız, qońızlar

 

 

ant~~~

qumırısqa qonız

 

 

antelope~~~

suwın qońız

 

 

atlas~~~

atlas

 

 

banded cucumber~~~

búrge qońız

 

 

bark~~~s

qabıq końızları

 

 

beet torloise~~~

láblebi búrgesi

 

 

betsy~~~s

qant búrgeleri

 

 

black~~~s

qara nan górek

 

 

black-legged

japıraq kemiriwshi kara ayaqlı qońız

lortoise~~~

 

 

 

black pine~~~

tamır kemiriwshi qara qońız

 

 

bone~~~

súyek kemiriwshi qońız

 

 

burying~~~

gór qońızı

 

 

capricorn~~~s

aǵash tóser murtlı qońızlar

 

 

carrot~~~

geshir qońızı

 

 

cellar~~~

jer tóle qońızı

 

 

charcoal~~~

altın qońız

 

 

cigarette~~~

temeki qońızı

 

 

columbian timber~~~

kolumbiya aǵash qońızı

 

 

common stag~~~

suwın qońız

 

 

convergent lady~~~

sıyır qońızı

 

 

corn seed~~~

ızıldawıq qońız

 

 

crawling water~~~s

júzgish końız

 

 

death-watch~~~

sharlawshı qońız

 

 

earth-boring dung~~~

gewlewshi qońız

 

 

Eastern hercules~~~

gerkules qońızı

 

 

eggplant flea~~~

baklajan búrgesi

 

 

feather-winged~~~

pár tárizli qońızlar

 

 

flat grain~~~

shıbın shewshi qońız

 

 

flea~~~s

jer qońızları, búrgeleri

 

 

grape flea~~~

júzim búrgesi

 

 

ground~~~

jer qońızı

 

 

hairy fungus~~~s

zamarrıq kemiriwshi qońızlar

 

 

leaf~~~s

japıraq kemiriwshi qońızlar

 

 

mammal-nest~~~s

in (súygish) qońızlar

 

 

rhinoceros~~~

shaq murın qońız

 

 

silver water oil~~~

suw súygish qońız

 

 

beira

beyr taw kiyigi

 

 

belly

1. qarın; qarınsha (jánliklerdiń),

 

2. gúysewshilerdiń birinshi asqazanı

 

 

beluga

beluga (bekire balıqtıń bir túri)

 

 

 

 

 

 

billbug

súyir murın

 

 

 

 

 

 

 

oil~~~

qanaatsız qońız

 

 

 

 

 

May~~~

May qońızı (shıykıldawıq qońız)

 

 

 

 

 

 

bilocular

eki uyalı

 

 

 

 

 

 

 

 

bimanous

eki qollı

 

 

 

 

 

 

 

bindiveed

shırmawıq (ósimlik)

 

 

 

 

 

 

 

bioecoloty

bioekologiya

 

 

 

 

 

 

 

bioelectronics

bioelektronika

 

 

 

 

 

 

 

biologist

biolog

 

 

 

 

 

 

 

 

aquatic~~~

gidrobiolog

 

 

 

 

 

 

 

 

fishery~~~

ixtiolog

 

 

 

 

 

 

 

 

biology

biologiya

 

 

 

 

 

 

 

cell~~~

kletka biologiyası

 

 

 

 

 

 

molecular

molekulalıq biologiya

 

 

 

 

 

 

space~~~

kosmoslıq biologiya

 

 

 

 

 

 

 

beaphysics

biofizika

 

 

 

 

 

 

 

beogery

biogenlik tiri zatlar

 

 

 

 

 

 

beodemography

biodemografiya

 

 

 

 

 

beomass

biomassa, tiri organizmlerdiń salmaǵı

 

 

 

 

biotope

biotip (birlesiklerdiń mákanlaytuǵın belgili

 

 

aymaǵı)

 

 

 

 

 

 

 

 

biped

qos ayaqlı

 

 

 

 

 

 

 

 

bird

Qus

 

 

 

 

 

 

 

~~~of jove

búrkit (qara qus)

 

 

 

 

 

 

 

~~~of Juno

tawıs qus

 

 

 

 

 

 

 

~~~of paradise

uzın quyrıq shımshıqlar

 

 

 

 

 

~~~of passage

ushıp kóship-qonıp júriwshi quslar

 

 

 

 

 

 

~~~of prey

jırtqısh qus

 

 

 

 

 

 

 

game~~~

awshılıq xojalıgı kusları

 

 

 

 

 

 

 

incubater~~~s

shópshar

tawıqları

(Avstraliyada

jasaytuǵın

 

jabayı tawıqlar)

 

 

 

 

 

 

land~~~

qurǵaqta jasawshı quslar

 

 

 

 

 

 

 

missel~~~

shek-shek

 

 

 

 

 

 

 

 

pet~~~

bólme qusı

 

 

 

 

 

 

 

Singing~~~

sayraytuǵın kus

 

 

 

 

 

 

totimplate~~~s

eskek ayaqlılar

 

 

 

 

 

 

 

birdcage

qápes, tor

 

 

 

 

 

 

birth

Tuwılıw

 

 

 

 

 

 

virgin~~~

jınıssız kóbeyiw

 

 

 

 

 

bison

jabayı ógiz, zubr; bizon, Amerika jabayı ógizi

 

 

 

 

 

plains~~~

dala ógizi

 

 

 

 

 

 

wood~~~

toǵay ógizi

 

 

 

 

 

 

bittern

kól buga (qutanlar gruppasınan)

 

 

 

 

 

 

sun~~~

Kutan

 

 

 

 

 

 

yellow~~~

uzın murınlı kishi qutan

 

 

 

 

 

 

blackbelly

dushshı suw seldi (balıq)

 

 

 

 

 

 

blackbird

qara shek-shek

 

 

 

 

 

blackcap

1. kara baslı slavka (qus), 2. qamıs shımshıgı, 3. sur

 

 

shımshıq

 

 

 

 

 

 

blackcock

Karaqur

 

 

 

 

 

 

black-dash

juwan baslı

 

 

 

 

 

 

blackfin

sig (balıqtıń túri)

 

 

 

 

 

 

sharp-nosed~~~

akula (jırtqısh balıq)

 

 

 

 

 

 

blackfly

súyir shıbın, peshshe

 

 

 

 

 

 

Adirondack~~~

júnli súyir shıbın

 

 

 

 

 

 

citus~~~

aq qanatlı súyir shıbın

 

 

 

 

 

 

blackvein

aq gúbelek

 

 

 

 

 

bladder

1. quwıq, 2. quwıs, 3. bir kletkalılar, tınıshlıq

 

 

dáwirinde qattı kabıq penen kaplanıwı, сista

 

 

 

 

 

bladebone

jawırın súyegi, qalaq súyek

 

 

 

 

 

blastoderm

blastoderma (embrionnıń birinshi katlamı)

 

 

 

 

 

blastomere

blastomer-bólshekleniw

nátiyjesinde

payda

 

bolǵan kletkalar

 

 

 

 

 

 

blastozooid

Blastozooid

 

 

 

 

 

 

blastula

blastula, ishi quwıs zarodsh (urıq)

 

 

 

 

 

 

blennly

teńiz iyti

 

 

 

 

 

 

snake~~~

jılan balıqqa uqsas maqluq

 

 

 

 

 

Blood

1. qan, 2. jaqın, túrler, urıw, jınıs, tuqım

 

 

 

 

 

blooded

hasıl tuqım (haywanlar haqqında)

 

 

 

 

 

 

bloodsucker

qan sorǵısh haywan

 

 

 

 

 

 

bloodwarm

qızıl qurt

 

 

 

 

 

 

bloodwort

kozı qulaq

 

 

 

 

 

 

blow

máyek salıw

 

 

 

 

 

 

blowfly

ólimtik shıbın

 

 

sheep~~~

gósh shıbını

 

 

blowhole

dem alıw tesigi (kittiń)

 

 

blowing

xaywanlardıń dem alıwı

 

 

blubber

1. meduza (teńiz maqluq atı) 2. kit mayı

 

 

Bambey-ducks

kesirtke baslılar

 

 

bone

cúyek

 

 

~~~of heel

ókshe súyegi

 

 

anvil~~~

tós súyegi

 

 

basidigital~~~

alakan súyegi

 

 

basilar~~~

tiykarǵı súyek

 

 

basioccipital~~~

tiykarǵı jelke suyegi

 

 

basisphonoid~~~

pana sımaq súyek

 

 

basitemporal~~~

sheke súyek

 

 

cannon~~~

baltır suyegi, jilinshik

 

 

carpal~~~

bilek súyegi

 

 

cartilage~~~

shemirshek súyek

 

 

coffin~~~

buldırıq súyek

 

 

collar~~~

palwan súyek, omıraw súyegi

 

 

coracoid~~~

korakoid, iyin beldewiniń súyegi

 

 

coronary~~~

taj súyegi

 

 

ear~~~

esitiw súyekleri

 

 

ectethmoid~~~

elek sımak súyek

 

 

ethmoturbinal

iyis seziw baqanshaǵı

 

 

flat~~~

jalpaq súyek

 

 

frontal~~~

mańlay súyegi

 

 

hammer~~~

balǵa súyek

 

 

heel~~~

ókshe súyek

 

 

ilias~~~

jambas suyek

 

 

innominate~~~

atı joq súyek

 

 

lingual~~~

til astı súyegi

 

 

malar~~~

sheke súyegi

 

 

mesotympanic~~~

barmaqtıń aqırǵı falangaso (barmaq buwınları)

 

 

nasal~~~

murın súyegi

 

 

palatine~~~

tańlay súyegi

 

 

parictal~~~

tóbe súyegi

 

 

pelvic~~~

jambas súyegi

 

 

sacral~~~

segiz kóz omırtqa súyekleri

 

 

scroll~~~

murın baqanshası

 

 

secat~~~

quyımshaq súyek

 

 

spoke~~~

bilek súyegi, qarı jilik

 

 

squamosal~~~

qabırshaqlı súyek

 

 

supratemporal~~~

sheke ústi súyegi (shegirtkelerde)

 

 

tail~~~

zigirik, quyımshaq

 

 

tarsal~~~

taban aldı súyegi

 

 

temporal~~~

sheke súyek

 

 

thigh~~~

san, ortan jilik, san súyegi

 

 

tooth~~~

dentin (tıs qatlamı)

 

 

bonelet

kishkene súyekshe

 

 

bongo

bongo taw kiyigi

 

 

bony

Súyekli

 

 

book:

 

 

 

lung~~~

ókpe kitapshası (órmekshi tárizlilerdiń kitap

 

tárizli ókpe qaltashası)

 

 

Red data~~~

Qızıl kitap

 

 

boomer

1. burunduklı tıyın 2. erkek kenguru (qaltalı

 

haywan)

 

 

mountain~~~

iguana (Amerika kesirtkesi)

 

 

borele

nosorog (tumsıǵında múyizi bar haywan)

 

 

borer rice stalk

otshıl gúbelek

 

 

rustic~~~

aǵash taraqanı (nan górek)

 

 

sculptured pine~~~

qabıq jewshi qońızlar

 

 

shot-hole~~~s

altın qońız

 

 

yucca ~~

yukka gúbelegi

 

 

botfly

sona, sonalar

 

 

common~~~

asqazan ovodları (qurtı)

 

 

red-tailed~~~

qızıl quyrıqlı sona

 

 

sheep~~~

qoy sonası

 

 

bottlehead

shar baslı delfin

 

 

bovine

ógiz, sıyır

 

 

bowel

1. ishek, 2. isheklik

 

 

bowerbird

Shalashnik

 

 

bowfin

uyıq balıǵı

 

 

bowhead

grenlandiya (polyar)kiti

 

 

box

1. qutı, 2. jem qora, ot qora, jjem xana, ot xana

 

 

problem~~~

haywanlardıń minez qulqın úyreniw ushın xana

 

 

tobacco~~~

skat (balıq)

 

 

brain

bas miyi, aqıl, oy

 

 

end~~~

aqırǵı miy

 

 

great~~~

úlken miy

 

 

little~~~

kishkene miy

 

 

smell~~~

miydiń iyis seziw bólimi

 

 

branchiform

saǵaq tárizli

 

 

bronchial

saǵaqlı

 

 

brant

shól ǵazı

 

 

bream

tıran shabaq

 

 

black~~~

qara shabaq

 

 

black sea~~~

qara teńiz shabaǵı

 

 

bronze~~~

qola balıq

 

 

common~~~

ápiwayı shabaq

 

 

red~~~

kók awızlı ala buǵa (balıq)

 

 

breast

kókirek sút bezi

 

 

assessory~~~

qosımsha sút bezi

 

 

breasbone

tós, tós eti

 

 

breathe

dem alıw, jasaw

 

 

breathing

dem alıw

 

 

breed

1. tuqım, 2. Kóbeyiw

 

 

breeder

haywandı kóbeytiriwshi

 

 

breviped

qısqa ayaqlı

 

 

brevipennate

qısqa qanatlı

 

 

brevirostrate

qısqa tumsıqlı

 

 

brine

teńiz suwı

 

 

broadbill

keń murınlı úyrek

 

 

brock

Porsıq

 

 

brocket

eki jıllıq suwın

 

 

brolga

avstraliya tırnası

 

 

brood

dáret, qurıq basıw, tuxım qoyıw

 

 

brown

qońır reńli gúbelek

 

 

common~~~

mamıq sımaq gúbelek

 

 

browntail

jıltırawıq gúbelek

 

 

bottle brush

pal harre shetkası

 

 

buck

erkek (kiyik, suwın, qoyan, úy qoyanı)

 

 

black~~~

qara at tárizli taw kiyigi

 

 

bush~~~

toǵay kiyigi

 

 

mountain reed~~~

taw serkesi

 

 

bud

búyrek, búrtik

 

 

buffalo

1. buyvol (jabayı ógiz), 2. bizon, 3. balıq – buyvol

 

 

cape~~~

qubla afrika jabayı ógizi

 

 

musk~~~

musk buǵası (ógizi)

 

 

plains~~~

shólistan bugası

 

 

wood~~~

toǵay ógizi

 

 

bug

1. pite, kene (kandala), 2. mayda jánlikler, mayda

 

buwın ayaqlılar

 

 

alfalfa plant~~~

jońıshqa pitesi (tósek kandalası)

 

 

aquatic sow~~~

suw eshegi (qırıq ayaqlı)

 

 

bed~~~

tósek pitesi

 

 

chinch~~~

aq kanatlı pite

 

 

harlequin (cabbage)

kapusta pitesi, arlekin

 

 

pear plant

almurt pitesi

 

 

red~~~

qızıl paxta pitesi

 

 

red soldier~~~

kanatsız qızıl pite

 

 

bull

buǵa, buyvol, iri xaywan erkegi

 

 

sacred~~~

zebu (jalında órkeshi bar úy haywan)

 

 

bullfrog

ógiz baqa

 

 

bullnose

kattı bakanshak

 

 

bullock

ógiz

 

 

bullrout

ersh (balıq túri)

 

 

bull-whale

erkek kit

 

 

bumblebee

úlken hárre, eshek hárre

 

 

bunch

1. haywanlar toparı, pada 2. búkir kit

 

 

bunting

sarı shımshıqlar

 

 

black-headed~~~

kara baslı shımshıq

 

 

cinereous~~~

ala shımshıq

 

 

cirl~~~

palız jer sarı shımshıǵı

 

 

Tankowski s~~~

Yankovskiy sarı shımshıǵı

 

 

uellow-breasted ~~~

dubrovnik sarı shımshıǵı

 

 

burbot

ápiwayı nalim (balıqtıń túri)

 

 

burgomaster

burgomister, úlken polyarlıq shaǵala