Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Inglisshe - qaraqalpaqsha zoologiyalıq terminler sózligi

.pdf
Скачиваний:
10
Добавлен:
10.08.2024
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

Singing

Sayrawshi balıq

 

 

Sucking-es-

Jabısqaq balıqlar

 

 

Trumpet

Teńiz bekası

 

 

Fish-eating

Balıq jewshi

 

 

Fisheye

Shek-shek

 

 

Fission

Kletkanıń bólinwi

 

 

Embryonic

Bóliniw maydalanıw

 

 

Fixation

Fiksaсiya (spirtli formalinde obektti sasıp

 

buzdıratuǵıp ótiw )

 

 

Flap

Haywannıń uzın qulaǵı

 

 

Flatfish

Jalpaq balıq

 

 

Flathead

Jalpaq baslılar

 

 

Estuary

Qońır jalpaq baslı

 

 

Flatworms

Jalpaq qurtlar

 

 

Flea

1.burge, burgeler 2.mayda jánlikler

 

 

Blue

Jaıraq jewshi burge

 

 

Cat

Pıshıq burge

 

 

Dog

Iyt ---

 

 

European chiken

Tawıq ---

 

 

Garden

Ayaq quyrıq

 

 

Human

Adam burge

 

 

Mouse

Tıshqan ---

 

 

Northern rat

Alaman tıshqan ---

 

 

Stick tight

Sorǵısh burge

 

 

Water

Dafniya (suw burgesi)

 

 

Western chicken

Qara tawıq burgesi

 

 

Flicker

Toqıldawıq (qus)

 

 

Flight

Ushıw, quslardıń ushıp kóshiwi (báxárde, guzde)

 

 

Flipper

Qalash, juziw eskegi

 

 

Float

Torsıldaq (balıqlardıń)

 

 

Floek

Pada

 

 

Flora

Flora (ósimlik dunyası)

 

 

Bacterial

Bakteriyalıq flora

 

 

Indigenous

Jergilikli ---

 

 

Flexible

Ózgermeli

 

 

Fly

1.shıbın 2.eki qanatlı 3.qanatlı jánlik

 

 

Adder--ies-

Iynelek (jánlik)

 

 

Ant

Qanatlı qumırsqa

 

 

Apple-seed chalcid

Alma tuqımın jewshi qumırsqa

 

 

Bee--ies-

Ízıldawıq

 

 

Big eyed--ies

Shegirtke jewshiler

 

 

Bomb

Teri astı ógiz bekesi

 

 

Cabbage root

Kapusta shıbını

 

 

Carrot rust

Geshir ---

 

 

Cheese

May, ır, irimshik qurtı

 

 

Cherry fruit

Shiye qutı

 

 

Cluster

Qurt jewshi shıbınlar

 

 

Crane—ies-

Uzın ayaq shıbınlar

 

 

Drone

Uyıq shıbını

 

 

Dung—ies-

Dáris shıbınları

 

 

False stable

Uy qara shıbını

 

 

Flat-footed-ies-

Zamarrıq shıbınları

 

 

Flesh—ies-

Gósh shıbınları

 

 

Forest

Qan sorıǵısh sarı shıbın

 

 

Golden eyed –es-

Jaltiraq shıbın

 

 

Grape-seed chalcid

Juzim tuqımın jewshi shıbın

 

 

Heel

Ógiz burge

 

 

Long-horned—ies-

Uzın murtlı eki qanatlılar

 

 

Long-legged—ies-

Jasıl qulaqlılar

 

 

Louse—ies-

Qan sorǵıshlar

 

 

March—ies-

Juwan ayaqlılar

 

 

Melon

Qawın shıbını

 

 

Moth—ies-

Gubelek tárizliler

 

 

Olwe

May shıbıni

 

 

Oriental fruit

Miywe---

 

 

Petroleum

Janar may ---

 

 

Sand

Suyir shıbın

 

 

Scavenger—ies

Qumırsqa jewshiler

 

 

Scorpion—ies-

Shayan tárizli shıbınlar

 

 

Snow

Qanatsız peshshe, suyir shıbın

 

 

Spear-winged

Suyir qanatlılar

 

 

Suck

Soqır shıbın, sonna

 

 

Thick headed—ies-

Uzın baslılar

 

 

Tsetse

Ceсe (shıbın turi)

 

 

Typhoid

Uy qara shıbını

 

 

Fool

Qulınshaq, tayınshaq, gurre

 

 

Food

Awqat, awqatlanıw

 

 

Animal

Haywanlar awqati, azıǵı

 

 

Vegetable

Ósimlik ---

 

 

Foot

Ayaq, taban, pánje

 

 

Mouth

Ayaq jaq

 

 

Forager

Pal jıynawshı

 

 

Forceps

Qısqısh (ásbap)

 

 

Forearm

Qarı jilik (iyin aldi suyegi )

 

 

Forebrain

Aldınǵı iyin

 

 

Foregut

Aldınǵı ishek

 

 

Forehead

Mańlay

 

 

Foreleg

Aldınǵı ayaq, aldınǵı pánje

 

 

Forester

Togayda jasawshı

 

 

Formicary

Qumırsqa uyaı (ini)

 

 

Forwardness

Erte rawajlanıw

 

 

Four-footed

Tórt ayaqlı

 

 

Fowl

1.qus, ań qusı 2.uy qusı

 

 

Guinea

Ceserka (mısır tawıǵı)

 

 

Jungle

Putalıq (jabayı) tawıq

 

 

Malee

Ulken kózli tawıq

 

 

Migraoty

Ushıp kóshiwshi qus, kelip ketiwshi qus

 

 

Spur

Kekipik

 

 

Upland

Issek shoshqa

 

 

Water

Suw shoshqası

 

 

Wild

Quslar (párli ań qusları)

 

 

Fox

Tulki

 

 

Arctic

Aq tulki

 

 

Argentine gray

Sur shaǵal

 

 

Bat-eared

Sırtlan (sut emiziwshi shırtqısh haywan)

 

 

Blue

Kók tulki

 

 

Crab-eating

Shayan jewshi shaǵal

 

 

Dog

Erkek tulki

 

 

Small-eared

Kelte qulaqlı shaǵal

 

 

Free-living

Erkin jasawshı

 

 

Frigostable

Suwıqqa shıdamlı

 

 

Frill

Kekil

 

 

Fruistalk

Jemis ayaq, miywe jewshi

 

 

Fruitworm

Gubelek qurtı

 

 

Fur

1.teri 2.ań teri beretuǵın haywan 3.ań terisi

 

 

Furcula

Palwan suyeklardiń qosılap ósiwi

 

 

Fairy-s-

uzın murınli kúyeler

 

 

Fall-

amerika aq gubelegi

 

 

Fatty-

may tkanı

 

 

Feral-

jabayılasqan kepter

 

 

Fetal-

urıq (tuqım) tkanı

 

 

File-

iyneli jılan

 

 

Fire-belled-

1.qızıl qursaqlı qurbaqa 2.uzın tilli kurbaqa

 

 

Fish-

pataslıqtan balıqlardıń joq bolıwı

 

 

Fishing-

balıq awlawshı órmekshi shayanlar

 

 

Flower-

biyday tripsi (jánlik)

 

 

Fore-

aldınǵı qanat

 

 

Fowl-

qus taspa qurtı

 

 

Fox-

qara tıyın

 

 

Frosen-

gipotermiya jasalma qısqa uyqı

 

 

Fruit-

shoqıp jewshi kepter

 

 

Fungus-

zamarrıq shıbınları

 

 

 

G

 

 

gadding

órmelewshi

 

 

gadwall

uyrek

 

 

gallinule

-1.qamıs shımshıǵı, suw tawıǵı, 2.sultanka

 

(mákiyen) sultan tawıǵı

 

 

game

aq (ań kusları)

 

 

ganold

qabırshaqlı

 

 

gaper

qum baqanshaǵı

 

 

gaping

tumsıq tıq ashılıwı

 

 

Gar

qattı qabıqlı balıq

 

 

garefoevl

qanatsız teńiz úyregi garelle-qara quyrıq

 

 

garganey

shuregóy úyrek

 

 

gaster

qarın, qarınsha qara quyrıq

 

 

ged(d)

shortan genecologygenetikalıq ekologiya

 

 

gemsa

qır eshkisi genealogygenologiya

 

 

gene-

genogeografiya

 

 

genertion

generaсiya, áwlad násil, kóbeyiw (haywannıń payda

 

bolǵan waqtınan baslap er jetkengenge shekemgi dáwir)

 

 

Genesic-

kóbeyiw sezimi

 

 

genetics

genetika (tuqım quwalaw xaqqındaǵı ilim)

 

 

genetics

genezis (kelip shıgıw proсesi)

 

 

genofund

genofond (genlerdiń jıynaǵı)

 

 

geobiont

geobiont (bir dene iyne topıraqta jasawshı tiri

 

organizmler)

 

 

geographu

geografiya

 

 

geohelminthes

geogelementler (parazit quslar)

 

 

geospheregeosfera

gerbilleúlken qum tıshqan

 

 

germ

tuqımlıq (urıq)

 

 

Giant-

kaban (dońız)

 

 

Giant-

úlken tasbaqa

 

 

Giant land-

oǵada úlken, iri tasbaqa

 

 

gill

saǵaq

 

 

gill-breathing

saǵaq arqalı dem alıwshı

 

 

giraffe

jiraf

 

 

gizzard

qus jemsegi (bótekesi)

 

 

gland

bez

 

 

Glasswing

kesirtke

 

 

Gnaw-

kemiriw, ǵayzaw

 

 

Gnawer-

kemiriwshi

 

 

Gndrjeon-

peskar (balıqtıń túri)

 

 

Gnet-

peshshe, súyir shıbın qan sorǵısh

 

 

Goat biting-

qozı biyti

 

 

Gobbler-

tuyetawıq (erkegi)

 

 

Godwit

mayda suw ógizi

 

 

Goldbud-

japıraq jewshi

 

 

Goldcrest-

tawıqtıń bir tuqımı

 

 

Golden-

altın sımaq qırǵawıl

 

 

Golden-winged-

jıltır qanatlı qurt jewshi shımshıq

 

 

Golden-winged-

amerika jıltır reńli toqıldawıǵı

 

 

Goldfinch-

kishkene búlbil 2.sarı shımshıq

 

 

Goose-

ǵaz

 

 

Goose body-

ǵaz biyti

 

 

Goosefish-

morskoy chert

 

 

Gopher-

balpaq tıshqan

 

 

Gopher-

tasbaqa (gofer)

 

 

Gordian-

qıl jılan

 

 

Gorilla-

gorilla(adamsımań maymıl)

 

 

Goshawk-

qarshıǵa

 

 

Gosling –

shóje ǵaz, palapan ǵaz

 

 

Goujon-

ápiwayı peskar (balıqtıń túri) ılaqa jayın

 

 

Goutsuckers-

tentek qus (torǵaydıń bir túri)

 

 

Goat-

teke,serke

 

 

Grackle-

1.qara torǵay 2.shek-shek

 

 

Gradation-

1.gradсiya 2.kóbeyiw

 

 

Gradelogy-

gradologiya (jánliklerden kóbeytiw)

 

 

Grading-

tuqımdı kashırıw arqalı kóbeytiw

 

 

Grant’s-

grant zebrası

 

 

Grape-

júzim burgesi

 

 

Grape-

júzim tripsi

 

 

Grass-feeding-

shóp jewshi

 

 

Grasshopper

qara shek-shek

 

 

Grasshopper-

kesirtke, sekiriwshi

 

 

Grause-

qaraqr

 

 

Gravid-

tuqımlı urıqlı

 

 

Gray-

 

 

 

Gray-

bir jıllıq pıshıq balası

 

 

Gray-

sur tıyın

 

 

Gray-

sur kit

 

 

Gray rat-

sur jılan

 

 

Gray(lag)-

sur ǵaz

 

 

Grayback-

sig(balıqtıń túri)

 

 

Grayfish-

tikenli akula

 

 

Graylag-

sur ǵaz

 

 

Great-

sur qaraqunaq

 

 

Great-

beluga (bekire balıqtıń bir túri)

 

 

Great white-

aq akula

 

 

Greater-

ala suw ógizi

 

 

Greater-spotted-

túrli reńli toqıldawıq

 

 

Green-

jasıl qurbaqa

 

 

Green-

jasıl tasbaqa

 

 

Green-

kók toqıldawıq

 

 

Green tree-

kók jılan

 

 

Greenbug-

dán álle shirinshesi

 

 

Greenflies-

ósimlik biytleri

 

 

Greenhead-

ala buǵa

 

 

Greenshank-

baqanshaqlı suw ógizi

 

 

Grenter snaw-

kók atlantida ǵazı

 

 

Grevy’s-

grevi zebrası

 

 

Grey-headed-aqshıl --

 

 

 

Groove-toothed-

sawsaq qulaqlı tıyın

 

 

Grosbeak-

balta tumsıq

 

 

ground

qoyanlar: úy qoyanları

 

 

Ground-

toǵay tıshqanı 2. Tutik tisli dońız

 

 

Ground-

múyiz jarǵa

 

 

Growing-

vegetaсiyalıq ósiw dáwiri

 

 

Grunivare-

tuqım dán shewshi jánlik

 

 

Grunter-

toqıldawıq

 

 

Guano-

dáris

 

 

Guemal-

guemal, and suwını

 

 

Guenon-

martıshka (malbmıldın kishi túri)

 

 

Guib-

turli reńli toǵay suwını

 

 

Guitfish-

skat (balıqtıń túri)

 

 

Gull-

1.shaǵala 2.qıyrıqlı shaǵala

 

 

Gullet-

óńesh

 

 

Gulpers-

qalta awızlılar

 

 

Gunea-

teńiz kemiriwshisi (haywan)

 

 

Gut-

ishek

 

 

Hab-

xabu (haywan)

 

 

Habitable-

tirishilik etiwshi

 

 

Habitat-

jasaw ornı, tirishilik etiw ornı tabiyǵıy

 

ortalıq

 

 

Hackee-

burunduk (sút emiziwshi haywan)

 

 

Hackle-

qus moynınıń párlesiwi

 

 

Hair-

shash, jún, qıl, túk

 

 

Hairworm-

qıl jılan

 

 

Hairy-

júnli toqıldawıq

 

 

Hairy-nosed-

keń mańlaylı vombat

 

 

Hallux-

xaywan artqı astınıń birinshi

 

barmaǵı,kuslardıń artqı barmaǵı

 

 

Hamiform-

ilmek tárizli

 

 

Hammer-

sarı shımshıq

 

 

Hamster-

balpaq tıshqan

 

 

Hand-

taban, pánje, qol

 

 

Hand-

suw organizmlerin uslaw ushın qol tor, qalta

 

 

Hard-

qattı tańlay

 

 

Hardhead-

skumbriya (balıq)

 

 

Hare-

qoyan

 

 

Hare-

kishi kenguru

 

 

Harel-

qara bawır buldırıq (qustıń túri)

 

 

Harrier-

bóktergi (alasar, aq túsli shay qus)

 

 

Hatsh-

shóshe bosıp shıǵarıwu

 

 

Hatter-

ızıldawıqlar

 

 

Hawaiian-

nene (ǵaz túri)

 

 

Hawk-

1. Lashın 2. jabayı hárre

 

 

Headgehod-

Kirpitiken

 

 

Heart-

Júrek

 

 

Heartbeat-

júrektiń soǵıwı

 

 

Heel-

Ókshe

 

 

Hemotology-

Gematologiya

 

 

Hen-

tawıq 2. Mákiyen qus

 

 

Hepatic-

bawır tamırı

 

 

Herd-

pada; cúriw, pada bolıp júriw

 

 

Heron-

aq qutan

 

 

Heuse-

toy, haywan ini, uyası h.t.b orın

 

 

Hibernaculum-

qısqı uyqı ornı

 

 

Hibernation-

Gibernaсiya

 

 

Hide-

teri kishkene teri, juqa qabıq

 

 

Hinny-

Ǵashır

 

 

Hog-

shoshqa biyti

 

 

Homology-

gomologiya (uqsaslıq)

 

 

Honeybee-

pallı xárre

 

 

Honk-

jabayı ǵazlardıń baqırısı

 

 

Hoodie-

ala ǵarǵa

 

 

Hoof-

tuyaq, tuyaqlı haywan

 

 

Hoofed-

Juyaq

 

 

Hoofless-

Tuyaqsız

 

 

Hoof-shaped-

tuyaq tárizli

 

 

Hook-

Ilmek

 

 

Hopping-

sekiriwshi ayaq

 

 

Horn-

Múyiz, shaq. 2. Múyizli haywan

 

 

Horned-

qurbaqa tárizlı kesirtke

 

 

Horned-

muyizli qara jılan

 

 

Hornhill-

múyizli qus

 

 

Hornless-

múyiz joq

 

 

Horn-shaped-

múyiz tárizli

 

 

Horny-

muyiz tkanı

 

 

Hounch-

san artqı ayaq 2.jembas

 

 

House-

úy kúyesi

 

 

House-

uy tıshqanı

 

 

House-

úy shımshıǵı

 

 

Housefly-

úy qara shıbını

 

 

Hover-

qalqıp ushıw (qus xaqqında)

 

 

Howler-

Maymıl

 

 

Hoopoe-

ópepish, ópepek

 

 

Hum-

Ízıldaw

 

 

Humanaid-

adam tárizli

 

 

Humeral cross-

iyin tamırı

 

 

Humerus-

toqpaq jilik

 

 

Humpback-

garbusha (balıqtıń túri)

 

 

Humpback-

búkir kit

 

 

Humped-

jalında órkeshi bar úy ógizi

 

 

Hutchling-

máyekten shıqqan xaywan

 

 

Hydra-

gidra ishek quwıslılar tipike jatatuǵin dushshı

 

suwlarda otırıp tirishilik etetuǵın haywan

 

 

Hydrobiology-

gidrobiologiya, suwdaǵı tirishilikti izertlewshi

 

ilim

 

 

Hydrocoel-

gidrobiontlar (suwda jasawshı organizmler)

 

 

Hyena-

giena (sút emiziwshi haywan)

 

 

Hypegeal-

jer astında jasawshı

 

 

Hypostarsus-

tawıq tárizlilerdiń qorazlarınıń tirsegindegi

 

ótkir ósimshe

 

 

Ibex-

may serkesi

 

 

Ibis-

ibis (qarabaydıń bir túri qus)

 

 

Ichthyology-

ixtiologiya (balıqlar xaqqındaǵı ilim)

 

 

Iguana-

iguana (Amerika kesirtkesi)

 

 

Imgo-

jánliklerdiń úlkeygen jetilisken túri

 

 

Immunity-

immunitet juqpali keselliklerdi juqtırmaslıq

 

 

Incubation-

inkubaсiya waqtı

 

 

Indian-

aziya sur qasqırı

 

 

Infection-

infekсiya (awırıw juqtırıw)

 

 

Infusaria-

infuzoriy (ápiwayı jánlik)

 

 

Ingluvies-

jemsek, jemsaw

 

 

Innervation-

inervatсiya (organlardıń nerv penen

 

támiyinleniwi)

 

 

Innocuous-

záhárli emes jılan

 

 

Inquiline-

inkvilin, bir uyada inde birge jasawshı

 

 

Insect-

Jánlik

 

 

Insectivore-

jánlik jewshi

 

 

Insectology-

Entologiya

 

 

Insnlation-

ayrımlanıw, bólekleniw

 

 

Instinct-

instinkt reflekslerdiń izbe-izlik payda bolıwı

 

 

Insuct-

juqtırıwshı jánlik

 

 

Intercalary-

uzınsha tamır

 

 

Intercellular-

kletka aralıq

 

 

Intestinal

ishek bezleri

 

 

Invertebrate-

Omırtqasız

 

 

Isolation-

ayırımlanıw, bólekleniw

 

 

Ivory-

aq shaǵala

 

 

Ivory-billed-

aq tumsıqlı toqıldawıq

 

 

Jack-

eshek, ǵashır urǵashısı

 

 

Jackal-

Saǵal

 

 

Jacket-

ań terisi teri

 

 

Jackrabbit-

Qoyan

 

 

Jaw-

Jaq

 

 

Jawbone-

jaq suyegi

 

 

Jawfoot-

ayaq jaq