- •7.Лекция. Комбинациялық типті цифрлық құрылғылар. Екілік сумматорлар (қосқыштар). Бір разрядты сумматорлар (қосқыштар)
- •7.1Екілік сумматорлар (қосқыштар)
- •7.1.1 Бір разрядты сумматорлар (қосқыштар)
- •7.1.2 Көпразрядты сумматорлар. Көпразрядты сумматорлар жасау әдістері:
- •Параллель тасмалдауы бар параллель сумматорлар
- •8. Кодтайтын және декодтайтын құрылғылар. Шифраторлар. Дешифраторлар (декодерлер).
- •8.1 Шифраторылар
- •4.2.2 Дешифраторлар (декодерлар)
- •9.1Мультиплексорлар
- •9.2Дешифраторлар-демультиплексорлар
- •. Цифрлық сигналдардың коммуторлары. Мультиплексорлар. Дешифраторлар-демультиплексорлар.
- •10.Кодтарды салыстыру құрылғысы.Цифрлік компараторлар.Кодтарды түрлендіргіштер.ИндикаторларПреобразователикодов. Индикаторы.
- •10.1 Кодтарды түрлендіргіштер. Индикаторлар
- •11.Тізбекті(реттілік) типті цифрлық құрылғы. Триггерлер. Rs-триггерлер. D-триггерлер (кідіріс триггерлері). Jk-триггерлер. Симметриялы емес триггерлер.
- •11.2 Rs-триггерлері
- •Логикалық элементерлі rs-триггерлері
- •Синхроннды rs-триггерлер
- •S,r и e-типті rs-триггерлер
- •11.2.1D-триггерлері (кешеуілдетін триггерлер)
- •Тактылатын d-триггерлер. Dv-триггерлер
- •11.2.2 Т-типті триггер (Санауыш триггер)
- •11.2.3 Jk-триггерлер
- •11.2.4Симетриялыеместригерлер
- •13. Импульсті санағыштары.Қосатын санағыштар. Алатын және реверсивті санауштар. Еркін санау коэффициентті санауштар. Интегралдық түрде орындалған әмбебап санауыштар(мысалдар)
- •13.1 Санауыштарға қойылатын талаптар
- •13.2 Қосқыш санауыштар
- •13.3 Алатын және реверсивті санауыштар
- •13.4 Санауының еркін коэффициенті бар санауыштар
- •13.5 Тізбектеп-параллель ауыстыруы бар санауыштар.
- •13.6 Интегралдық түрде істелген (мысалдар) әмбебап санауыштар к155ие2, к155ие4 и к155ие5,санауыштардың микросхемалары.
- •Реверсивті санауыштар к155ие6 және к155ие7 (65сурет)
- •Айнымалы бөлу коэффициенті бар жиілік бөлгіш-санауыш к155ие8 (66сурет).
- •14. Еске сақтайтын құрылғылар.ЭеМеске сақтау құрылғыларның иерархиясы. Еске сақтайтын құрылғылардың құрлым сұлбасы. Оперативные запоминающие устройства. Типы оперативных запоминающих устройств.
- •14.1 Эем еске сақтау құрылғыларның иерархиясы.
- •14.2Еске сақтайтын құрылғының құрлымдық сұлбасы
- •2D құрлымы
- •3D құрлымы
- •Үш өлшемді сипаттамасы бар түрде 3d құрылымы тек қана көп разрядты ұйымдастырылған есқ қолданылады.Бұл жағдайда бірнеше матрицаға байланысты параллель қосылған екі дешифратормен басқарылады
- •2Dм құрлымы(67 сурет)
- •14.3Оперативті еске сақтайтын құрылғы
- •14.3.1 3Оперативті еске сақтайтын құрылғы типтері
- •15. Жқ негізгі параметрлері. Статикалық оесқ сыртқы ұйымдастыруыжәне уақыт диаграммалары. ОесҚмикросхемалары.
- •6.3.3 Статикалық оперативті сақтау құрылысының сыртқы ұйымдастыруы және уқыт диаграммалары.
- •15.1 Оесқ микросхемалары
- •Список использованных источников
Тактылатын d-триггерлер. Dv-триггерлер
48,а суретте көрсетілгендей, тактылатын D-триггерлерЖӘНЕ-ЕМЕС логикалық элементерінде істелген жады ұяшығынан және логикалық құрылғыдан тұрады.C=1 тактылайтын импульстің келгенен кейін тригер Qn+1=Dnкүйіне тұрғызылады, сондықтан D-триггердің кешігуі тактылайтын импульстің келу уақытымен анықталады.D-триггердің шарты графикалық белгісі 48,б суретте келтірілген.

48сурет.ТактіленетінD-триггер — а) және оның ШГБ— б);
DV-триггері— в)және оның ШГБ— г).
48,в суретте көрсетілгендей, D-триггердің сұлбасында С кірісіне параллель тағы бір Vкірісі орнатылады. Мұндай триггер DV-триггер деп аталады. V=1 тең болғанда, DV-триггер кәдімгі D-тригер секілді жұмыс жасайды, ал V=0 жабылады да бұрын жазылған информацияны сақтайды. Оның шарты графикалық белгісі 48,г суретте көрсетілген.
D-триггер,
тактируемый фронтом, построен по схеме
«мастер-помощник» на двух триггерах D1
и D2, тактируемых импульсом и одном
инверторе D3 (Рисунок 49,а). Такие схемы
называются двухступенчатыми. Из схемы
видно, что информационный вход D второго
триггера соединён с выходом Q1, то есть
триггеры по сигналу соединены
последовательно. Инвертор является
элементом развязки этих двух триггеров.
Триггер D1 «мастер» тактируется прямым
уровнем синхросигнала, а «помощник»
D2-инверсным. При C=1 информация с входа
D записывается на выход Q1, триггер D2 при
этом закрыт. При переходе тактового
сигнала C из 1 в 0 на тактовом входе
триггера D2 формируется сигнал
,
триггер D2 открывается и записывает на
основной выход Q информацию с выхода
Q1. Таким образом, двухступенчатый триггер
тактируется задним фронтом сигнала C,
что и отмечается косой чертой на входе
C УГО (Рисунок 49,б).

49суретD-триггері,фронт тактіленетін, — а)және оның ШГБ— б).
11.2.2 Т-типті триггер (Санауыш триггер)
Т-триггер немесесанауыштриггердің,бірсанайтын Т кірісі имеет один счётный вход Т и два выхода (50,асурет).Тригердің жұмыс істеуі (міндетін атқаруы) келесі теңдеумен анықталады:
![]()
Осы теңдеуден, Т-триггердің Т санауыш кірісіне ұзақтығы tи келесі тактілейтін импульстің келуімен өзінің күйін қарама-қарсыға өзгертетініні кқрініп тұр.Бұларға D1и D2элементерінің кірісінің тригердің шығысымен айқасқан кері байлыныстың барлығы әсер етеді.Триггердің сенімді жұмыс істеу үшін, ауыстырып қосу кезіндегі алдыңғы күйі туралы ақпаратты сақтау мақсатта, сұлбаға кешіктіру уақыты tз>tи тең, кешіктіру элементерін енгізледі.

50сурет.Т-триггеры: — а)құрылымдық сұлбасы, б)TV-триггердің ШГБ,
в) D-триггера негізінде Т-триггер.Тактілейтін импульстің әсерінің соңынан.
Пусть
в исходном состоянии Q=1. Сигнал T=1 откроет
элемент D2, так как на втором входе D2
имеется сигнал лог «1» с выхода Q, а
элемент D1 будет закрыт. Триггер переходит
в состояние Q=0. Вентиль D2 остаётся
открытым в течение времени tи,
т.к. сигнал Q=1 будет задержан ЛЗ1на время τз>tи.
В то же время сигнал
не попадёт на вентиль D1 из-за временной
задержки ЛЗ2. При отсутствии
элементов задержки возможно неоднократное
переключение триггера при условии, если
длительность импульсаtизначительно
превышает время переключения триггера.
По
окончании действия тактирующего импульса
элементы D1 и D2 закроются, так как потенциал
входа T=0. После чего на вход элемента D1
через ЛЗ2поступит сигнал
.
В результате с приходом второго импульса
T=1 откроется элемент D1 и триггер
переключится в состояние Q=1 и т. д.
Роль ЛЗ в Т-триггерах выполняют логические элементы с большим временем задержки tзд.рили специальные компоненты электронных схем, например, диоды с накоплением заряда.
Кроме счётного входа Т-триггер может иметь вход разрешения V (Рисунок 50,б). Сигнал на этом входе разрешает (при V=1) или запрещает (при V=0) срабатывание триггера от поступающих на вход T сигналов. Т-триггеры, имеющие дополнительный вход V, называются TV-триггерами. Наличие входа V позволяет организовать счёт в заданном временном интервале, что существенно расширяет функциональные возможности Т-триггера.
Счётный
Т-триггер может быть построен на основе
D-триггера, соединив инверсный выход
D-триггера со входом D, как показано на
рисунке 50,в. В такой схеме каждый
переход 1/0 на входе C будет приводить
к переходу триггера в противоположное
состояние. Например, если Qn=1,
то
,
и поэтому очередной тактовый импульс
переведёт триггер в новое состояние,
т.е. установитQn+1=Dn=0.
Для правильной работы Т-триггера тактовый
импульс должен быть коротким, а наличие
элемента задержки ЛЗ ослабляет требование
к длительности тактового импульса.
Таким образом, из рассмотрения принципа работы Т-триггера следует, что при Т=1 спадающий фронт сигнала на входе C переводит триггер в противоположное состояние. Частота изменения потенциала на выходе Т-триггера в два раза меньше частоты импульсов на входе C. Это свойство Т-триггеров позволяет строить на их основе двоичные счётчики. Поэтому эти триггеры и называют счётными.
