Алғашқы жәрдем / кеуденің жарақаттануы (травмы грудной клетки).

Бұл жарақат көбіне көлік апаттарда, құлағанда, өндірістерде төтенше жағдайларда пайда болады.

ЕГЕР КЕУДЕ ӨТКІР ЗАТПЕН ТЕСІЛГЕН БОЛСА.

Белгілері:

1. Кеуденің ауырғаны.

2. Дем алу қиындағаны.

3. Қаны бар көпіршіктерінің шығуы.

4. Дем алғанда ысқырық дауысты есту (жараға ауаның кіріп жатқаның белгісі).

5. Еріннің және терінің қөгергені.

Сіздің іс-әрекетіңіз:

1. Зардап шеккен адам дем алу үшін, жараны тезірек жабуға ұмтылыңыз. Мұны ең алдымен қолмен, сосын кез келген ауаны өткізбейтін затпен (полиэтилен, фольга) соның үстінен пластырьмен жабыстыра салу керек.

2. Алғашқы көмекті жасағаннан кейін, жедел жәрдемді шақырыңыз.

Сынған қабырғалар

ҚАБЫРҒАНЫҢ ҚАРАПАЙЫМ СЫНУЫ (ПРОСТОЙ ПЕРЕЛОМ РЕБРА).

Белгілері:

1. Сынған жері тез іседі (опухает).

2. Жөтелгенде немесе терең дем алғанда күшейетін ауру (острая боль при глубоком вдохе или кашле).

3. Дем алғанда арнайы дыбыстың (хрустящий звук) шығуы. Бұл бірнеше қабырғаның сынғанының белгісі.

4. Жай демалуда ауру онша қатты емес (при обычном дыхании боль небольшая).

Сіздің іс-әрекетіңіз:

1. Сынған қабырғалар жағынан қолыңды аз қимылдау үшін, бекіту керек.

2. Зардап шеккен адамды травпунктке апару керек.

ҚАБЫРҒАНЫҢ КҮРДЕЛІ СЫНУЫ (СЛОЖНЫЕ ПЕРЕЛОМЫ РЕБЕР).

Олар ішкі органдардың жарақат алғанының белгісі. Сол себептен ішкі қан ағымы (внутреннее кровотечение) пайда болады.

Белгілері:

1. Ауызынан қанның ағуы.

2. Дем алудың қиындай түсуі (затрудненное дыхание).

3. Шөлдеу (жажда).

Сіздің іс-әрекетіңіз:

1. Тез жедел жәрдемді шақыру.

2. Ол келгенше: зардап шеккен адамның күйін жеңілдету керек, бинттармен немесе басқа шүбіректермен жарақат алған жағынан адамның колын бекітіп тастау керек. (согнутую в локте руку перебинтовать или притянуть руку к туловищу повязкой)

КЕУДЕ АУРУЫ (Боли в груди)

Олар адам денесінде өзгерістер болғаны туралы айқындайды және мұны зейін аудармай қалдыруға болмайды

Дәрегерлерді келесі жағдайларда шақыру керек:

1. қатты және тоқтамайтың кеудесіңдегі аурулар,

2. жоғары температура,

3. қан түкіру,

4. терлеу және беттің ағаруы (сильная бледность и испарина на лбу).

Алғашқы жәрдем / іштің жарақатануы (травмы брюшной полости).

Іште адамда мочевой пузырь, шектер, және әйелдерде матка бар. Бұл мүшелерде қөп қан тамырлары бар. Олардың жарақат алуы өте қауіпті болуы мүмкін.

АШЫҚ ЖАРАҚАТ (открытая рана).

Егер жарақат іргемен (вдоль) өтсе, онда ол ашылмау үшін іштің бұлшық еті қысылып тұру (напряжены) қажет. Ол үшін адамды арқаға жатқызып, созылған аяқтарды кішкене қөтеріп астына оралған қөрпені, куртканы немесе пальто салу керек. Егер жарақат қөлденең (поперек) болса, онда керісінше бұлшық еттері кысылып тұрғанда жара ашылып кету мүмкін. Бұлшық еттерді әлсірету үшін, бүгілген аяқтың астына және бастың астына бір зат қою керек.

Жарақатқа өңдеу (обработканы) жасау үшін:

1. Инфекцияны кіргізбеу үшін жараға жөтелмей және дем алмай жараны ақырын ашу керек.

2. Қан ағымын тоқтату үшін, жараға бірнеше қабатқа оралған марляны салу керек. Содан кейін бинтті пайдаланып, жараны қатты қыспай, кеудені байлап тасту керек. Матаның узелі жараның астында болмау керек. Егер матаны арқадан өткізуге болмаса, онда оны пластырьмен жабыстыра салуға болады.

Дем алуға және қанның айналымына қедергі болмау үшін түймелерді ағытыңыз және белбеуді шешіңіз.

Қолдарды сыртқа қалдырып зардап шеккен адамды қөрпемен жабыңыз. Жедел жәрдемді шақырыңыз және де ол келгенше адамды назарсыз қалдырмаңыз.

Зардап шеккен адамға суды ішкізбеңіз, өйткені ауруханада оған жалпы анестезияны жасау мүмкін. Егер адам шөлдесе, оның ернін ылғалдаңыз.

Егер адам санасыз болса онда оны есіне түсіріңіз. Егер адам жөтеліп жатса немесе оның жүрегі айнып жатса онда оның жарасын ақырын ұстай тұрыңыз (придерживайте рану).

Егер жарадан ішкі органдар қөрініп жатса, оларды қайтадан ішке салмаңыз және оларға мүлде тимеңіз.

ІШТІҢ ЖАРАҚАТ АЛҒАНЫНЫҢ БЕЛГІЛЕРІ:

1. Ішке тигізгенде оның ауыруы.

2. Іштің қатаю (напряжение) және де спазмалар.

3. Іште қанның белгілері (кровоподтеки) және жырылып кетулер (ссадиналар).

4. Беттің ағаруы, салқын терленген маңдай.

5. Әлсіздігі.

Жоғарыда айтылған белгілер (симптомдар) ішкі қан ағымының белгілері. Осындай жағдайда тез жедел жәрдем шақыру керек.