Алғашқы жәрдем/ жарақаттар (раны, царапины, ссадины).

Егер жарақаттар таза, онда оны өзіміз емдеуге болады. Егер жарақат үлкен болса, онда дәрігерге бару керек және укол істету керек.

Емделуі:

1. Жарақаттың өзіне тиіспей, сулы ватамен жарақаттының айналасын сүрту керек.

2. Жарақаттың өзін йодпен жағып, оны таза бинтпен байлап тастау керек.

3. Үлкен жарақатты мақталы-марлі жастықшамен бинтпен байлап тастау керек.

4. Жастықшалар мен бинттерді шығарып жатқанда жарақатқа салатын жағын міндетті түрде қолмен ұстамаңыз.

Алғашқы жәрдем/ бет жарақатты.

ЖАҚ ЖАРАҚАТТЫ.

Сіздің іс-әрекетіңіз:

1. Ауызды қан мен тістен босату.

2. Жақты бинтпен басты айналдыру әрекетімен байлау.

3. Тез уақытта дәрігерге жолығу.

МҰРЫН СЫНУЫ.

Белгілері:

1. Қатты ауыруы.

2. Мұрын сүйегі (переносица) деформациясы.

3. Қан ағуы.

Сіздің іс-әрекетіңіз:

1. Травмапунке тез жеткізу.

2. Рентген жасап, сыну деңгейін аңықтау.

МҰРЫННЫҢ ІШІНЕ ТҮСКЕН ЗАТ (посторонний предмет в носу)

Балалар мұрынның ішіне тастарды, домалақтарды және басқа нәрселерді тығады.

Сіздің іс-әрекетіңіз:

1. Сіңбіру арқылы мұрынның ішіндегі затты алу.

2. Егер де осы әрекет көмектеспесе, травмапунктке жолығу.

МҰРЫННАН ҚАН АҒУ

Себептері:

1. Қан сосудтарының түшкіреуден, сіңбіруден жарақатануы.

2. Сосудтардың әлсіздігі.

3. Қан қысымның секіруі.

Сіздің іс-әрекетіңіз:

1. Сабырлы отырып, жағаңызды босатыңыз. Мойынызды алға созып, мұрын тесіктерін қысу.

2. Мұрынды бір-екі минутқа компресс жасау.

ҚАН ҰЙЫЛУ (Кровоподтек)

Белгілері:

1. Жарақат болған жердің ісініп кетуі.

2. Қызару (Қанның жұмсақ бұлшық етке өтуінен).

3. Қан ұйылудың түсінің өзгерісі, жазылып кетуіне (көк түстен сары жасыл түске дейін).

Емдеуі:

1. Ісіп кеткен жердің сүйек соғуын тексеру. (Проверить, нет ли на этом месте перелома или трещины.)

2. Ісіп кеткен жерге суық компресс жасау (мұзды полиэтиленге салып бастыру)

Алғашқы жәрдем/ құлақ жарақатты (травма уха).

Құлақ жарақатты (повреждение уха)

Бастың қатты соғылуы, қатты дыбыс, бөтен нәрсенің құлақа зардап әкелуі мүмкін, ең қауіптісі құлақ ішіндегі перепонканың тесілуі.

Белгілер:

1. Құлақтың қатты ауруы.

2. Бас айналуы.

3. Құлақтың естімеу.

4. Бас ауыруы.

5. Құлақтан қан немесе сары сұйықтың шығуы.

Сіздің әрекетіңіз:

1. Жарақат алған адамның басын еңкейтіп, қан құлақтан жақсы ағу үшін дұрыстап отырғызу.

2. Жарақаттанған құлақты мақта немесе басқа нәрсемен тықпаңыз, оның ішінде ішкі қысымын өсіп кетуі мүмкін.

3. Құлақтын астына мақта қойып, қатты емес байлап тастау керек.

4. Егер жарақат алған адам естен талса, оны кеудесінен жатқызып дем алуға қауіпсіз жерге қойыңыз.

5. Егер де ол дем алмаса, оған жасанды дем беру керек.

ҚҰЛАҚТЫҢ ІШІНДЕ БӨТЕН ЗАТ.

Ортаңғы, ішкі құлақ және барабанная перепонкаға түскен бөтен заттан құлаққа жарақат жасайды.

Белгілері:

1. Құлақ ішіндегі «атыс».

2. Құлақ естімеуі.

3. Құлақтың үшкір ауыруы.

Сіздің әрекетіңіз:

1. Тез уақытта травмпунке жолығыңыз.

Құлақ ішінде қоңыз.

1. Құлақ ішін ақтамаңыз, себебі бұл әрекет қоңызды жындандыру мүмкін. Егер де онда инесі (жало) бар болса, ол шағуы мүмкін.

2. Басты жерге қарай еңкеіңіз. Мүмкін, қоңыз өзі шығады.

3. Егер ол шықпаса, құлақ ішіне кішкене жылы су құйыңыз.

4. Егер де жоғарыда айтылған шаралар қөмектеспесе, онда дәрегерге жолығыңыз.

ЭКСТРЕМАЛДЫ СИТУАЦИЯЛАРДА ТІРІ ҚАЛУДЫҢ ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕРІ.

• Суықтан, ыстықтан, жаңбырдан және желден қорғану үшін орын табу.

• Өзіңді біреу байқау үшін: от жағу, ағашқа ашық түсті киім ілу, SOS сигналын беру керек.

• Суды үнемдеу керек. Егер су жоқ немесе аз мөлшерде болса, су бар жерді табу қажет.

• Тамақ үнемдеп, оны табудың жолын іздеу.