88. Өндіріс факторларын пайдалану тиімділігін арттыру.

Ең алдымен өндіріс факторларының тиімділігін арттыру тақырыбын қатар алдында, өндіріс факторы не екенін біліп алайық. Өндіріс – материалдық игіліктерді жасап шығарытын процесс, ол тікелей тұтыну үшін немесе өндірісті әрі қарай жүргізу үшін табиғат заттарын өндеу болып табылады. Ад өндіріс факторлары - өндіріс процесіне қатысатын және соңғы өнімді жасауға ықпал ететін нәрсе немесе объект.

Бұл тақырыпты талдау үшін мен марксизм теориясын еске түсіремін. Себебі марксизм теориясында өндіріс факторларын адамдық және материалдық-заттай факторларға бөлу деп көрсетілген. Адам факторына әрине адамдар жатады, олардың білімі, тәжірибесі, өндірістік дағдылары. Адам өнідірістік процестің бірден-бір негізгі тұлғасы, ұйымдастырушысы және белсенді қатысушы болып табылады. Басқалары, атап айтқанда материалдық-заттай ресурстар көбінесе, өндіріс құралдары деп аталынады, өйткені олрадың көмегімен адамдар өзіне қажетті игіліктерді өндіреді. Адамдардың білімі, тәжірибесі және оларды өндірісте іске асыруын өндіріс құралдарының жиынтығы қоғамның өндірущі күштерін құрайды.

Енді маңызды мәселелерге тоқталсақ. Біз өндіріс факторларын пайдалану тиімділігін қалай арттырамыз? Білетініміздей өндіріс факторларына: жер, еңбек, капитал, кәсіпкерлік қабілет жатады. Жер- адам еңбегінің «жемісі» емес, табиғаттың сыйы, ол табиғи ресурс. Белгілі бір жер телімін пайдалану адамның қолынан келер істің бірі. Жер бетінің белгілі бір телімдері адамның өнідірістік қызметінде қолданылады. Жердің пайдалану тиімділігін арттыру үшін әрбір жер телімін тиімді пайдалнуымзы керек, яғни топырақтың құнарлылығына байланысты егін егу. Себебі жер қазіргі кезде қолдан жасалатын топырақты құнарландыру, синтетикалық материалдар, бұрын адамның қолы жетпеген жаңа энергия түрлерін алумен байланысты төмендеген. Топарық эрозияға ұшырап көп жерлер кұнарсыз болуды, яғни егін еге алмай жатырмыз, сондықтан жерді мелиотаризациялау қажет.

Ал еңбекке тоқталатын болсақ, адам еңбек арқылы хайуанаттар дүниесінен бөлініп шықта, еңбек құралдарын жасауды игерді, қабілетін дамытты, білім алып, оқу өнер, ғылымды игерді. Бұл фактордың қазіргі қоғамда пайдалылығы – жаңа жаңалықтар енгізу болып табылады. Себебі адам еңбек еткен сайын жаңа сатыларға көтеріледі. Енді капитал жайлы айтатын болсақ, капитал өндіріс факторы ретінде өндірісте қолданылатын ғимарттардан, құрал-жабдықтардан, саймандардан, көлік құралдарынан, өткізу құралдарынан және жартылай фабрикаттар қорынан тұрады. Бұл фактордың тиімділігін арттыру үшін амортизациялар және жаңа техникалармен жабдықтау арқылы жүзеге асыруға болады.

Кәсіпкерлік қабілет – адам капиталының ерекше түрі болып табылады. Яғни, фирма жұмысын ұйымдастыруда және басқаруда дұрыс шешім қабылдау үшін оның осы қабілеті болуы керек. Әрбір кәсіпкер бұл факторды өзінше тиімді пайдалана алады. Себебі, әр кәсіпкердің іске деген қабілеті әр түрлі болады. Білікті кәсіпкер жылдар бойы жинақтаған тәжірибесі арқылы өз кәсіпкерлік қабілетін дамытады. Бұл елімізге, эко-ға кішкене болса да өз үлесін тигізеді.