- •Конституциялық құқықтың түсiнiгi, пәнi және тәсiлдерi.
- •Конституциялық құқықтың өзге құқық салаларымен арақатынасы.
- •Конституциялық құқықтың жүйесi.
- •Конституциялық құқықтың қайнар көздерi.Қ құқықтық норма: ұғымы, негiзгi нысандары, ерекшелiктерi.
- •Конституциялық құқықтық норманың түрлерi.Қ құқықтық қатынас: ұғымы, ерекшелiктерi мен түрлерi.
- •1) Мазмұны немесе реттеу пәні бойынша:
- •2) Заңи күші бойынша:
- •5) Құрамындағы көрсетілген ережелердің анықталған-дық, нақтылық дәрежесіне байланысты:
- •Конституциялық құқықтық қатынастардың мазмуны.Қ
- •3) Әрекет ету аумағы бойынша:
- •4) Құрамында көрсетілген ережелердің сипатына байла-нысты:
- •Конституция - конституциялық құқықтық негiзгi қайнар көзi:ң ұғымы, мәнi және заңи қасиеттерi.
- •Конституцияның мазмұны мен қурылымы.
- •28.01.1993 Жылғы Конституцияның қабылдану себептерi мен жалпы сипаттамасы.
- •30.08.1995 Жылғы Конституцияға өзгертулер мен толықтырулар енгiзу.
- •Қр Конституциялық құрлысы: ұғымы, негiздерi.
- •Қазақстан Республикасы-демократиялық, құқықтық мемлекет.Н Республикасы - әлеуметтiк, зайырлы мемлекет.
- •Қазақстан Республикасы - президентiк басқару нысанындағы бiртұтас мемлекет.
- •Қазақстан Республикасының iшкi және сыртқы қызметiнiң түбегейлi қағидалары.Е
- •Жеке тұлғаның құқықтық жағдайының негiздерi: ұғымы, қағидалары, мазмұны.
- •Конституциялық құқықтар мен бостандықтар: түсiнiгi, маңызы, түрлерi.
- •17.Жеке құқықтар мен бостандықтар.
- •Саяси құқықтар мен бостандықтар
- •Әлеуметтiк- экономикалық құқықтар мен бостандықтар.
- •Азаматтық: ұғымы, қағидалары, мағынасы.
- •Қр азаматтығын алу және тоқтатылу негiздерi.
- •Қр азаматтығына қабылдау үшiн қойылатын талаптар.
- •Қр азаматтығына қабылдаудан бас тарту.
- •Азаматтық мәселелерiмен айналысатын адамдар. Олардың өкiлеттiктерi.
- •Балалардың азаматтығы мәселелерi.
- •Азаматтардың негiзгi мiндеттерi.
- •Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарының кепiлдiктерi.
- •Қазақстан Республикасында шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамадардың құқықтық жағдайы.
- •Азаматтардың бiрлесу бостандығына құқығы.
- •Сайлау құқығының ұғымы, түрлерi, қағидалары..
- •Сайлау жүйесi: түсiнiгi мен түрлерi.
- •Сайлау органдары.
- •39. Қазақстан Республикасындағы шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардың құқықтық мәртебесi.
- •40. Азаматтардың бiрлесу бостандығына құқығы.
- •41. Қр Президентi – мемлекеттiң басшысы және ең жоғары лауазымды тұлғасы.
- •42. Қр Президентiнiң өкiлеттiгi.
- •43. Қр Президентiн сайлау.
- •44. Қр Президентiнiң актiлерi.
- •45. Қр Президентiнiң қызметiне жасалатын кепiлдiктер.
- •46. Парламенттiң және оның Палаталарының iшкi құрылымы.
- •47. Қр Парламентiнiң мәртебесi, негiзгi функциясы.
- •48. Парламент Палаталарының төрағалары.
- •49. Палаталардың бiрлескен отырысында жүзеге асырылатын Парламенттiң өкiлеттiгi.
- •50. Палаталардың бөлек отырысында шешiлетiн сұрақтар.
- •51. Сенаттың ерекше қарауына жататын мәселелер
- •52. Мәжiлiстiң ерекше қарауына жататын мәселелер.
- •53. Палаталар дербес шешетiн мәселелер.
- •54. Заң шығару процесiнiң кезеңдерi.
- •55. Заң шығару бастамасы құқығы, оның жүзеге асырылуы.
- •56. Жәй заңдарды қабылдау тәртiбi.
- •57. Конституциялық заңдарды қабылдау тәртiбi.
- •58. Қр Конституциясына өзгертулер мен толықтырулар енгiзу.
- •59. Парламенттiң сессиясы. Палаталардың кезектен тыс бiрлескен отырысы.
- •60. Парламенттi тарату негiздерi, тәртiбi.
- •61. Парламент депутаттарының мәртебесi.
- •62. Парламент депутаттарының құқықтары мен мiндеттерi.
- •63. Мәжiлiс депутаттарын сайлау.
- •64. Партиялық тiзiмдер негiзiнде Мәжiлiс депутаттарын сайлау.
- •65. Сенат депутаттарын сайлау. Жетi депутатты тағайындау.
- •66. Парламенттiң тұрақты комитеттерi: құрылуы, құрамы, қызметi, өкiлеттiгi.
- •67 Парламенттiң комиссиялары.
- •68. Үкiметтiң мәртебесi, функциялары, атқарушы органдар жүйесiндегi орны.
- •69. Үкiметтiң құрылуы. Құрамы және құрылымы.
- •70 Үкiметтiң функциялары.
- •71. Үкiмет қызметiн ұйымдастыру.
- •72. Премьер-Министр: мәртебесi, өкiлеттiгi.
- •73. Үкiметтiң актiлерi, нормалар шығару қызметi.
- •74. Үкiметтiң және оның мүшесiнiң орнынан түсуi.
- •75. Конституциялық Кеңестiң мәртебесi, мақсаты мен функциясы.
- •76. Конституциялық Кеңестiң құрылу тәртiбi.
- •77. Конституциялық Кеңестiң төрағасы мен мүшелерiнiң мәртебесi.
- •78. Конституциялық өндiрiс, ұғымы, тәртiбi.
- •79. Конституциялық Кеңестiң шешiмдерi, олардың заңдық күшi.
- •80. Қр сот билiгiнiң конституциялық мәртебесi.
- •82. Қр прокуратура органдарының конституциялық мәртебесi.
- •84. Жергiлiктi өкiлдi органдар: мәртебесi, функциялары. Мәслихаттардың өкiлеттiгi, актiлерi.
- •85. Мәслихат қызметiнiң ұйымдық нысандары.
- •86. Мәслихаттың құрылымы, органдары.
- •87. Жергiлiктi атқарушы органдар: функциялары, мақсаттары, құрылуы.
- •88. Жергiлiктi атқарушы органдардың өкiлеттiгi.
- •89. Мәслихаттар мен әкiмияттар үшiн белгiленетiн негiзгi талаптар мен шектеулер.
- •90. Мәслихаттардың актiлерi.
- •91. Мәслихат жұмысын ұйымдастыру.
- •92. Мәслихат тұрақты комиссияларының қызметi мен өкiлеттiгi. Көпшiлiк тыңдаулар.
- •93. Мәслихат сессиясының төрағасы мен мәслихаттың хатшысы.
- •94. Мәслихат өкiлеттiгiн тоқтату негiздерi.
- •95. Әкiмияттың, әкiмнiң актiлерi.
- •97. Республикалық референдум – тiкелей демократияның нысаны ретiнде.
- •98. Республикалық референдумның пәнi және өткiзiлуi.
- •99. Республикалық референдумның шешiмi, оның заңдық күшi.
- •100. Әкiмшiлiк-аумақтық құрылуы: ұғымы, жүйесi.
- •101. Елдi мекендер және аймақ.
Конституция - конституциялық құқықтық негiзгi қайнар көзi:ң ұғымы, мәнi және заңи қасиеттерi.
Конституция сөзі латынның «constitutio» – бекіту, орнату деген сөзді білдіреді. Алғашқы конституция 1787 АҚШ-та, кейін 1789 жылы Францияда қабылданды. Кәзіргі кезде кез келген мемлекетте өз конституциясы бар.
Қазақстан өз басынан 4 конституцияны өткерді (1937, 1978, 1993, 1995ж.ж.). Конституция – бұл ұлттық құқықтың басқа көздеріне қарағанда қоғам мен мемлекетте ең жоғары заңдық күші бар нормалардың жиынтығы.
Конституция – бұл халықтың жалпы еркін білдіретін, ең жоғарғы заңды күшке ие қоғамның әлеуметтік, экономикалың, қоғамдық, саяси және рухани ізгілік өмірінің маңызды қағидалары мен институттарын бекітетін қоғамның және мемлекеттің негізгі заңы.
Оның белгілері:
1. ең жоғарғы заңдық күші болады.
2. ол тұрақты болады.
3. ерекше заңдық мазмұны.
4. оның Республиканың бүкіл аумағына тікелей және тура қолданылады.
Конституциялық құқық ғылымында конституцияны әртүрлі негіздер бойынша топтастыруға болады.
1. Мемлекеттік құрлыс нысанына қарай конституцияны біртұтас және федерациялық.
2. Мемлекеттің саяси режимінің сипатына қарай демократиялық және демократиялық емес.
3.Қолданылу ұзақтығына қарай тұрақты және уақытша конституция.
4. Нысанына қарай жазбаша және ауызша. Жазбаша (Қ.Р.), ауызша (Ұлыбритания).
5. Оған өзгерістер мен түзетулер еңгізілу әдістеріне қарай қатаң және олқы деп бөлінеді. Қатаң конституцияны сайлаушылар қауымы тікелей референдумда не арнаулы құрылтай жиналыстарында қабылдананды. Олқы конституция әдетте Парламенттер қабылдайды, ал оларға өзгерістер мен түзетулерді еңгізу жай заңдарға тәріздес.тәртіппен, яғни көпшілік дауыспен заң шығарушы орган еңгізеді.
6. Конституциялар федералдық және оның құрамына кіретін субъектілердің конституциясы болып та бөлінеді.
Конституцияның мазмұны мен қурылымы.
Қазақстан Республикасының Конституциясы — Қазақстан мемлекетiнiң Ата (негiзгi) заңы. 1995 ж. 30 тамызда Респ. референдум өткiзу (бүкiл халықтық дауыс беру) жолымен қабылданды. Конституцияны қабылдай отырып, Қазақстан халқы мемл. билiктiң қайнар көзi — өзiнiң егемендiк құқығын баянды еттi. Ата заң қабылданған күн демалыс — мемл. мереке — ҚР Конституциясының күнi деп жарияланды. Бұл жаңа Конституция Қазақстанның төртiншi Ата заңы (1937, 1978, 1993, 1995). Оның құрылымы кiрiспеден, 9 бөлiмнен, 98 баптан, көптеген тармақтар мен тармақшалардан тұрады. Жаңа Конституцияның ең жоғары заңдық күшi бар және ол ҚР-ның бүкiл аумағында тiкелей қолданылады. Мұның өзi Конституциялық нормалар мен заңдардың басқа нормативтiк құқықтық актiлердiң нормаларынан үстем екендiгiн көрсетедi. Кейiнгi екi Конституцияның алдыңғы екеуiнен елеулi айырмашылығы сол — бұлар тұңғыш рет мемл. тәуелсiздiктi, егемендiктi және Қазақстан халқының толық билiгiн бекiтiп, одан әрi орнықтырды. Жаңа Ата заңда құқықтық мемлекеттiң қалыптастырылу бағыттары, азаматтардың құқықтары мен бостандықтары, соның iшiнде жеке адамның жан-жақты еркiндiгi, идеол. және саяси әр алуандығы (сөз және шығарм. бостандығы, саяси партиялар мен бұқаралық партиялар, сондай-ақ бұқаралық қозғалыстар бiрлестiгiн құру еркiндiгi), халық билiгiн жүзеге асыратын демокр. амалдар, экон. қатынастардың қызмет етуi әлемдiк талаптарға сәйкестендiрiлген. Оның нормалары тұрақты, жалпы мәнде ұзақ жылдарға бейiмделiп тұжырымдалған. ҚРК барлық заң салаларының негiзi болып табылады, ал оның нормалары басқа заңдар үшiн басты қағида болып есептеледi. Ата Заңның бұл бөлiгi саяси және идеол. тұрғыдан алғанда аса маңызды. Өйткенi, бұл Ата заң ҚР-нда демокр., зайырлы, құқықтық және әлеум. мемлекет құрудың конституциялық негiзiн қалады. Осыдан келiп, ҚР-ның мынадай негiзгi мақсаты туындайды: өзiнiң ең қымбат қазынасы ретiнде адамды және оның өмiрiн, құқықтары мен бостандықтарын айқындап, бекiту; өз елiнде және мемлекеттер арасында азаматтық бейбiтшiлiктi, ынтымақтастық пен тату қарым-қатынас жасау әдiстерiн орнықтыру; байырғы қазақ жерiнде мемл. бiрлiктi сақтау; республиканың тәуелсiздiгiн сақтап, ұстап тұру; ҚР-ның демокр. негiздерiнiң мызғымастығын бекiту. Осыған орай республика қызметiнiң түбегейлi қағидалары айқындалады, олар: қоғамдық татулық пен саяси тұрақтылық; бүкiл халықтың игiлiгiн көздейтiн экон. даму; қазақстандық патриотизм; мемлекет өмiрiнiң аса маңызды мәселелерiн демокр. әдiстермен, оның iшiнде респ. референдумда немесе Парламенттiк дауыс беру арқылы шешу (1-бап, 2-тармақ). Ата Заңның негiзгi бөлiгiнде (I — VIII бөлiмдер) азаматтардың құқықтары, бостандықтары мен мiндеттерi туралы, конституциялық құрылыс жайлы, мемл. нысандар жөнiнде, мемл. буындардың жүйесi мен мәртебесi туралы (Президент, Парламент, Үкiмет; Конституциялық Кеңес, соттар, және сот төрелiгi, жергiлiктi мемл. басқару және өзiн-өзi басқару туралы) нормалар тұжырымдалған. Қорытынды және өтпелi ережелер мазмұндалған соңғы IХ бөлiмде Ата Заңға өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу тәртiбi, конституциялық заңдар мен өзге де заңдарды қабылдау рәсiмi сөз болады.
9.
