Фелікс Тапчэўскі як паэт - гумарыст

Нарадзіўся на Полаччыне. Рана страціў бацьку. Скончыў Лепельскае павятовае вучылішча. Працаваў пісарам. У час паўстання яг злавілі і пасадзілі ў турму. Пасля вызвалілі але пазбавлі права працаваць у дзяржаўных установах. Любіў музыку, граў на скрыпцы, спяваў бел песні, выхоўваў 2 дзяцей. Праславіўся гумарыстычнымі вершамі. Яны распаўсюджваліся ў рукапісах.Вядомыя вершы: “Саўсім не тое, што было”, “грошы і праца”, “ён і яна”, “вечарынка”, “панскае ігрышча”. Усе напісаны ямбам і па мове набліжаны да СБЯ.

“Саўсім не тое, што было” герой згадвае добрыя даўнейшыя часы. У вершы паэт малюе карціну заняпадаў дваранскіх гнёздаў.

“Грошы і праца” – аўтар вытупае супраць пагарды да сялян. Гэта дыдактычны твор. Аўтар узвялічвае селяніна. Крытыкуе грошы, якія нічога не варты. Сугучны некаторым творам Багушэвіча.

“Ён і яна” – малюнак жыцця шляхты.

Біяграфія і творчая спадчына а.Абуховіча (1840-1898)

Нарадзіўся на Бабруйшчыне, у багатай і радавітай сям’і. У 1852 г яму зрабілі складаную аперацыю (заечая губа). Атрымаз добрую адукацыю. Шмат падарожнічаў па Еўропе, выдатна ведаў асноўныя еўрапейскія мовы. Баў жанаты, але шлюб быў няўдалы. Дэмакрат, шасцідзесятнік, народнік. Аддаў сваю зямлю сялянам. Жыў у Слуцку, зарабляў рэпетытарствам. Напісаў “Мемуары”. Памёр у беднасці, пахаваны ў Слуцку. Ведаў Багушэвіча, абменьваўся з ім творамі.

NB. Я – каваль свайго шчасця.

Надрукаваў 2 зборніка і апавяданні. Байкі “Ваўкалак”, “Суд”, “Воўк і ліса”. Увайшоў у бел літ-ру як заснавальнік жанру байкі і мемуарыстыкі.

“Ваўкалак” – праблема ўнутранага стану чалавека.

“Старшына” – воўк становіцца дагледчыкам над авечкамі. Выкрываецца дэмагогія і крывадумнасць.

“Воўк і лісіца”

Усе байкі маюць паралелі з сусветнай літ-рай, але вельмі паказальныя для свайго часу.

Шмат перакладаў, пераклады распаўсюджваліся вусна і пісьмова. Перакладаў Фауста, Шылера, пушкіна і інш. Добра ведаў франц., італьянск., англ, ням мову.

…а Карле 12 – размова аб стасунках паміж усходам і захадам. І беларускі лёс у гэтай сітуацыі.

Жыццё і творчасць Янкі Лучыны (Неслухоўскі)

Паэт – лірык, інтэлектуал, пачынальнік у бел лірыцы пейзажнага і філасофскага напрамкаў, героем яго твораў з’яўляецца селянін.

Нарадзіўся 6 ліпеня у Мінску ў сям’і мясцовага юрыста. Вершы пачаў пісаць вельмі рана. Год вучыўся на матфаке Пецярб універсітэта, пасля перавёўся ў Маскоўскі тэхналагічны, закончыў яго. Працаваў у дыспетчарскім бюро. Пахаваны на кальварыйскіх могілках.

“Не ради славы иль почёта” . Надрукавана ў 1886 г у газеце “Мінскі лісток”. Гэты верш – дбют Лучыны. Усе свае творы апублікаваў у перыядычнай літаратуры. Усе яго творы былі сабраны ў зборнік толькі пасля яго смерці. Бел зборнік “Вязанка ” – першы зборнік бел паэзіі 20-га ст.

Лучына верыў у светлую будучыню Беларусі. Бачыў перспектыву ў адукацыі.

“Роднай старонцы” – патрыятычны верш. Герой сумуе з-а беднасці Беларусі.

“Вясна”, “Стары ляснік” – класіка бел паэзіі к 19 ст.

Псіхалагічная драма ў вершы “Што думае Янка, везучы дровы ў горад”. Усю дарогу размаўляе сам з сабой.

У паэзіі Лучыны лірычны герой часта размаўляе з прыродай. Лучына перакладаў творы Сыракомлі, яго пераклад.дзейнасць вельмі спецыфічная – ён не толькі перакладае, але і рэдагуе творы. Пісаў па-руску, беларуску і польску. Стварыў вобраз сялянскай Беларусі.

“Песня аратая” – сугучны вершу “Што думае янка…” – зварот да вала.

Праблема паэта і паэзіі. “Раскоша надтхнення”. Творчасць для Лучыны як лекі для душы.

“Што Люблю”, “Две зоркі”, “Змрочныя думкі” , песня аратая, прадвесне, рунь- ЧЫТАЦЬ

Паэма “паляўнічыя акварэлькі з Палесся” – 2 гал героя. Шырока паказана бел прырода.