42. WorDортасында графикалық нысандармен жұмыс істеу

Word-тың терезесінде графикалық элементтер салуға арналған Сурет салу графикалық панелі бар. Панель редактор терзесінде көрінбей тұрса, бетті бейнелеу режиміне өтіп, оны қосып қоюға болады(7.1-тақырыпты қараңыз). Панелді пайдаланып, құжат ішінде графикалық нысан салу жəне оны түрлі түске бояп қою қиын емес.

Жалпы, Windows қосымшаларында графикалық кскіндрді түрлі форматта салуға болады. Форматтың негізгілері:

– BMP – пиксельдерден тұратын бейне форматы. Осы сияқты нүктлрден тұратын кескін растарлық кескін делінеді. ВМР- осы форматта сақталған файлдың кеңйтілуі. Мысалы, Paint-та кскіндр пиксельдер арқылы (растрлық форматта) салынады да, файл осы кңейтілу бойынша сақталады. Бірақ растрлық графиканың кемшілігі-масштабталған сурт басылып шыққан кезде сапасы төмен көрінеді. (Құжатқа Paint-та салынған сретті буфрден кірістіру қиын емес.)

– WMF – (Windows Meta Format) – Windows-тың векторлық кескіндерді сақтау форматы (файлдың кеңейтілуі – WMF. Векторлық форматта салынған кескіндер масштабталған кезде сапасы өзгермейді). Кескіндерді векторлық форматта салатын редакторлар жеткілікті, мысалы, олардың бірі – CorelDraw векторлық редакторы.

Редактормен бірге компьютерге енгізілетін Clip Gallery бумасында векторлық əдіспен салынған WMF типті сапалы сурет түрлрі көп. (Word-тың зауытта дайындалуына байланысты суреттер CorrelDraw не кеңейтілген Clip Gallery форматында енгізілуі мүмкін.) Буманы ашу үшін редактор мəзірінен Кірістіру – Сурет → Картинкалар (Вставка-Рисунок→Картинки) командасы берілсе, экранда Microsoft Clip Gallery 3.0 (Word 97-де) не Вставка картинки (Word 2000-да) терезесі көрінеді.

Clip Gallery терезесінің Графика, т.б қондырмаларында Clipart суреттері енгізілген файл атаулары бар. Файл таңдалған кезде трезенің екінші бөлімінде сəйкес трлі түсті суреттер көрінеді. Олардың бірін таңдап жəне терезеде көрінген “Үлкейту“ жалаушасын (қос қанат белгісін) орнатып, суртті үлкейген трде көріп шығу да мүмкін. Ал суретте құжаттың курсор орналастырылған жеріне кірістіру үшін оны таңдап, терезенің “Кірістіру” түймесін шертсе болғаны.

Word 2000-да Clip Gallery-ден жаңа 5,0 нұсқасының терезесі ашылады да, алдымен астына бума атауы жазылған сурет тріндегі бумалар көрінеді. Олар кітапхана сияқты - əрқайсысына түрлі суреттер енгізіліп қойылған. Буманы ашу үшін оны бір шерту жеткілікті.

Мəтіннің сурет қатарына жазылуын ұйымдастыру. Құжат бетіне сурет салып не оны Clip Gallery-ден, Paint-тан кірістіріп, суреттің оң не сол жағына мəтін жазу жағдайлары жиі кездеседі. Оны бірнеше тəсіл бойынша орындау мүмкін. Олардың бірі– суретті шертіп (таңдап), қажетті орынға жылжыту, қажет болса масштабтау:

– таңдау белгісін қалдырып, Сыртқы түр – Аспаптар панельдері – Кескінді бапқа келтіру (Вид – Панели инструментов → Натройка изображения) командасын беру. Одан əрі экранда көрінген сəйкес атаулы панельдің Мəтінді орағыту түймесін шерту. Жақтау айналасында, Контур бойынша, Орағытпау, Жоғарыдан жəне Төменнен атаулы пункттері бар панель көрінеді:

– панельден жақтау айналасында не орағытпау пунктің таңдау (мұндағы ескеретін жайт: егер алдында сурет таңдалмаған болса, панель белсендірусіз көрінеді).

Екінші əдіс – Word терезесінің Сурет салу панелін жəне кадрды падалану (Егер панель Word терезесінде көрінбесе, Сыртқы түр – Аспаптар панелі → Сурет (Вид – Панели инструмнтов → Символ) комадасын беру керек):

– кірістірілген суретті таңдап, қажетті орынға жылжыту:

– панельдің Жазба (Надпись) түймесін таңдап, мəтін енгізілетін орынға көрсеткіш арқылы төртбұрыш салу. Төртбұрыштың қабырғалары жіңішк сызықтармен (штрихтермен) қапталып жəне таңдалып қойылады. Мұндай төртбұрыш кадр деп аталады. Кадрды жылжыту əдісі таңдалған кескінді жылжыту сияқты. Курсор кадр ішіне орналастырылып қойылады:

– мəтінді теру

– панельдің Сызық жоқ қатарын шерту. Мəтін айналасындағы төртбұрыш сызығы алынып тасталады.

Одан əрі «Жылжыту жəне Қалдыру» əдісі бойынша жазылған мəтінді басқа орынға жылжыту қиын емес.

Кірістіру-Сурет-Файлдан командасы берілген кезде Суретті қосу сұхбаттық терезесі көрінеді. Терезенің тізім енгізілген қатарынан ”Popular (қарапайым)” бумасын таңдап, ”Ашу”түймесін шерту керек. Сурет файлдарының атаулары көрінеді де,олардың бірі ерекшеленген кезде сурет терезенің “Қарап шығу” бөліміне шығады. Оны құжаттың курсор орналасқан жерінен бастапкірістіру үшін терезенің “Қосу-(Add)” түймесін шерту жеткілікті.

Сурет көлемін өзгерту. Суретті жылжыту. Терезге кірістірілген суреттің көлемін өзгерту не оны жылжыту əдісі: алдымн көрсеткішті сурет ішіне əкеліп, тышқан түймесін басу (суретті таңдау) керек. Пайда болған таңдау төртбұрышының бұрыштарына орналастырылған белгілердің біріне өрсеткішті əкеліп, оны тышқан арқылы жылжытқан кезде сурет көлемі пропорциональды өзгерелі,басқа блгілерге əкеліп жылжытқан кзде сəйкес түрде көлденең не тік шамасы өзгереді (көрсеткішті жылжыту алдында оның түрінің өзгрілуін күту керек).

Суретті оңға не солға жылжыту үшін оны таңдап, көлденең сызғыштағы абзацтың сол шетін блгілеу белгісін қажетті жерге жылжыту жткілікеі. Суретті қалаған жерге жылжыту үшін көрсеткішті сурет ішіне əкеліп, Жылжыту жəне Қалдыру əдісін қолданса болғаны.

Графикалық панель. Терезед кескін салу жəне оны бояу үшін Word редакторының графикалық панеліне енгізілген түймелерді пайдалануға болады.

Түймелрдің орындайтын іс-əрекеттерін білу үшін көрсеткішті олардың үстіне жылжытып əкелу жеткілікті.Мысалы, Автофигуры түймесінің өрісін ашқан кезде түрлі кескіндер көрінеді. Олардың біреуін не бірнешеуін кезкпен іліп алып, терезеде орнату қивн емес.

WordArt нысаны. Кірістіру – Сурет командасы берілген кезде экранда көрінетін “Сурет” ішкі мəзірінің құрамындағы WordArt объектісінің орындайтын əрекеттері құжатты əшекейлеп, безендіруге арналған. Онымен іс-əрекет қысқаша түрде мынадай:

WordArt өзінің терезсінде құжатқа кірістірілетін сөздің н сөйлмнің таңдалған шрифтпен əшекейлі түрде жазылу түрін орындайтын программа, Word 97-де Wordart-қа арналған арнайы аспаптар панелі бар.Оны экранға шығару үшін Сыртқы түр-Аспаптар Панелі – WordArt командасын берсе болғаны.