3.Көптік регрессиялық талдау

Көптік регрессиялық талдау – айнымалының 2 немесе одан да көп тәуелсіз айнымалыларға тәуелділігін айқындаудың әдісі. Көптік регрессиялық талдауды қолданудың себептері төмендегідей:

1. Тәуелсіз айнымалылардың мәніне эксперименттік бақылау жүргізілген жағдайда ( мысалы, қабылдайтын дәрі-дәрмектің мөлшері өзгергенде немесе дәрі-дәрмекті қабылдау интервалы өзгергенде). Мұндай тәсіл « жоспарланған регрессия» деп аталады.

2. Екінші нұсқа келесідей жағдайды қамтиды: пайда болатын айнымалылардың (жасы, табысы, т.б.) бірнеше көлемі есептелген емделушілердің тобына талдау жасалғанда. әдетте мұндай тәсіл «эксперименталды емес регрессия» деп аталады.

Көп факторлы регрессиялық талдауда тәуелсіз көрсеткіштер бір-бірімен тығыз байланысты емес деп қарастырылуға тиісті. Тығыз байланысты көрсеткіштер көп көрсеткіштер ішінде олардың тәуелді көрсеткішке әсерін анықтау, бағалау мүмкіндігін жоғалтуға әкеліп соқтырады. Мұндай байланыстар 2 және одан да көп көрсеткіштердің тәуелді көрсеткішке әсерінің салдарынан болады. Келтірілген жағдайдың жалпы тәуелді көрсеткіштерге әсері мультиколлинеарлық деп аталады. Мультиколлинеарлықты анықтау жолдары:

1. Тәуелсіз көрсеткіштер арасындағы корреляциялық байланысты анықтау арқылы. Егер байланыс 0,7-ден жоғары болса, тығыз байланысты деп аталады.

2. Регрессия коэффициентінің стандарттық қателіктерін бағалау арқылы. Стандарттық қателік коэффициенттер арқылы қарастырылып отырған көрсеткіштің қажетсіздігі анықталады.

3. Корреляциялық коэффициент квадраты келесі тәуелсіз көрсеткішті қосқан уақытта мәнді өзгеріске ұшыраған жағдайында

4. Мультиколлинеарлықтан құтылу үшін және алға қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін «қатерлі» көрсеткіштер алынып тасталуы керек.

4. Функцияның дұрыстығын анықтау тәсілдері.Дұрыстық тестілері.

Көптеген ұйымдарда көпшілік шығындар айнымалы болмайды және қ.м.келешегіндегі басшылыққа бақыланды болмайды. Жауапкершілік орталықтардың есебінің дәстүрлі жүйелері көбіне қ.м.айнымалы шығындарды бақылауға бейімделген, бірақ айнымалы емес шығындаврды басқаруға тіпті келмейді. Кейбір компаниялар аз уақыт бұрын, айнымалы емес шығындарды басқару және оларды бақылау үшін АВС менеджмент функциялары бойынша шығындар есебі арқылы басқару жүйелерін бекіткен. Бұл жүйелер басшыларды шығындардың негізінде жатқан себептеріне назар аударғызады. Өндірілген өнім жобалау, дизайн, өндіріс, өндіріс, маркетинг, жеткізу және қызмет көрсету нәтижелерінде пайда болған шығындарын есепке алады және ресурстардың пайдалануы қызметпен келтіріледі деп функциялар бойынша шығындардың есебі болжайдыФункциялар бойынша шығындар есебі жүйесінің ішінде ұ.м.жоспарда шығындардың себепшісі б.т., қызметті бақылау арқылы шығындарды басқару жүзеге асырылады.

Функциялар бойынша шығындар есебі жүйесін пайдалану процедурасы 3 сатыдан тұрады:

1. Қызмет түрлеріне компанияны бөлуді қамтиды. Қызмет түрлері-өнімді өндіру үшін немесе қызмет кқрсету үшін қызметшілер және құрал-жабдықтар орындайтын операциялар.

2. Әр түрлі қызмет түрлеріне шығындар орталықтарын құру қажет.

3. Нақты қызмет түрінің шығындарына әсер ететін факторларды анықтайды. Кейбір қызмет түрінің шығындарына ықпалын тигізетін, негізгі фактордарб.т.оқиғаны немесе күшті анықтау үшін «шығындарды сақтаушы» термині қолданылады.

Функцияның дұрыстығын анықтау үшін дұрыстық тестілерін жүргізу керек. Ол үшін шығындар теңдеуін анықтап алу қажет. Оның 6 сатысы бар:

1. Бастапқы бағалау

2. Тәуелсіз айнымалы белгісізді анықтау

3. Тәуелді айнымалы белгісізді анықтау

4. Көрсеткіштерді жинау

5. Графигі арқылы анықтау

6. Қорытынды функцияны бағалау.