45.Дауылбаев қызық көріп а-ны жағадан суға итеріп жіберді.А. Жүзу білмеген еді (бұл туралы Дауылбаев білмеді) және сол себепті суға батып кетті.Дауылбаевтың кінәсі бар ма?

Дауылбаевтын арекетi мем-пен жасалган кылмыс деп танылады, себебi ол оз iс-арекетiннiн кауiп тугызуы мумкiн екенiн бiлдi, бiрак бул зардаптарды жеткiлiктi негiздерсiз женiлдiктiкпен болгызбау мум-не сендi. 1997 жылы 16 шілдеде қабылданған КР-нын кылмыстык кодексiнiн Даулыбаевтың кінәсі бар. ҚР Қылмыстық кодексінің 21 бабындағы немқұрайлықпен жасалған қылмыс болып табылады. Оған 2 мен 5 жыл арасында қамауға алынады. Жаза қолдануда оның кәмілеттік жасқа толған-толмағандығы, әрекеттілігі бар-жоқтығы, отбасы жағдайы және т.б. факторлар шешуші роль атқарады

46.Учаскелік инспектор өз танысымен жеке әңгімесінде ,жабдықтау бөлімінің бастығы Құсайынов 500 000 теңге сомасындағы ақшалай қаражатты ұрлағанын білді.Бұл жағдайда қылмыстық істі қозғауға негіз бар ма?Қылмыстық істі қозғаудың себептері мен негіздерін атап көрсетіңіз.Жасалған қылмыс туралы арыздар және хабарлауларды тексерудің тәртібі қандай?

2007 жылы 15 мамырда қабылданған

ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі бойынша қылмыстық істі қозғау үшін: 1) қылмыс оқиғасынын, яғни себебі мен негізін анықтау қажет. 2) қылмыс құрамының болуы керек (субъектісі, объектісі, субъективтік жағы, объективтік жағы).Қылмыстық iс қозғау тәртiбi: 1. себеп пен негiз болған кезде анықтаушы, анықтау органы, тергеу бөлiмiнiң бастығы, тергеушi, прокурор қылмыстық iс қозғау туралы қаулы шығарады.  2. Қаулыда: оның шығарылған уақыты мен орны, оны кiм жасағаны, iс қозғаудың себептерi мен негiздерi, ол кiмге қатысты немесе қандай факт бойынша қозғалып отырғаны, белгiлер бойынша iс қозғалып отырған қылмыстық заңның бабы, сондай-ақ iстiң бұдан былайғы бағыты көрсетiледi. Қылмыстық iс қозғау туралы қаулының көшiрмесi жиырма төрт сағаттың iшiнде прокурорға жiберiледi. Қабылданған шешiм туралы арыз берушiге және өзiне қатысты iс қозғалып отырған адамға оған қылмыстық iзге түсудiң басталуына байланысты құқықтар мен мiндеттердi түсiндiре отырып, хабарланады.

Қылмыс туралы арыз немесе хабар бойынша шешiм ол түскен күннен бастап үш тәуліктен кешiктiрiлмей қабылдануға тиiс.Оларды тексеру үшін қосымша мәлiметтер алу, құжаттарды немесе өзге материалдарды талап ету, оқиға өткен жердi қарау, сараптама жүргiзілуі мүмкін. Бұл кездегі мерзiмдi анықтау органының бастығы, тергеу бөлiмiнiң бастығы он тәулiкке дейiн, ал ерекше жағдайларда - екi айға дейiн ұзарта алады, бұл туралы жиырма төрт сағаттың iшiнде прокурорға хабарлануға тиiс

ол қажетті жазаны өтеу керек.

47.15 жасар Сәрсенов , тоғыз сынып бітіргеннен кейін , база директорына өзін жұмысқа қабылдауын сұрап өтініш берді.Директор Сәрсенов 16 жасқа толмады деп оның өтінішін қабылдамады.Директор шешімі дұрыс па?

Бұл есеп 1994 жылы 1 шілдеде қабылданған ҚР-ның Азаматтық кодексі бойынша шешіледі. Осы кодекстің нормаларына сәйкес директордың әрекеті заңға сай. 14 жастан 18 жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар мәмілелерді олардың заңды өкілдерінің келісемімен жасайды. Мұндай келісімнің нысаны заңдарда кәмелетке толмағандар жасайтын мәміле үшін белгілеген нысанға сай келуі тиіс.

Және 2007 жылы 15 мамырда қабылданған ҚР Еңбек Кодексінің нормаларына сәйкес 1. Жеке еңбек шартын он алты жасқа толған адамдармен жасасуға жол берiледi.        2. Орта бiлiм алған не жалпы бiлiм беретiн оқу орнын тастап кеткен жағдайда он бес жасқа толған адамдар ата-анасының немесе қорғаншысының, қамқоршысының келiсiмiмен жеке еңбек шартын жасаса алады.        3. Ата-анасының бiрiнiң (қорғаншысының, қамқоршысының) келiсiмiмен жеке еңбек шарты оқудан бос уақытында денсаулығына зиян келтiрмейтiн және оқу процесiн бұзбайтын жұмысты орындау үшiн он төрт жасқа толған оқушымен жасалуы мүмкiн.        4. Ата-ананың (қорғаншының, қамқоршының) келiсiмi жазбаша нысанда (өтiнiш) берiледi, бұл орайда, ата-ана (қорғаншы, қамқоршы) кәмелетке толмаған адаммен бiрге жеке еңбек шартына қол қояды.        5. Он сегiз жасқа толмаған адамдарды ауыр дене жұмыстары мен еңбек жағдайлары зиянды (өте зиянды) және (немесе) қауiптi (өте қауiптi) жұмыстарға қабылдауға жол берiлмейдi. 

1)14 жастан 16 жаска дейінгі қызметкерлер үшін — аптасы-на 24 сағаттан, яғни 6 күндік жүмыс аптасында күніне 4 сағат-тан, ал 5 күндік жүмыс аптасына — 4 күн — 5сағаттан, 1 күн -4 сағаттан; 16 жастан 18 жасқа дейін — аптасына 36 сағаттаң, яғни 6 күндік жүмыс аптасында — күніне 6 сағаттан, ал 5-күндік жұмыс аптасында — 4 күн 7 сағаттан 15 мин. (7,25 с) және 1 күн — сағаттан аспайтын болу керек. Егер Сәрсеновтың заңды өкілдері келісім беретін болса, жұмысқа тұруға құқылы.

48.Ресторан бухгалтері директор бұйрығымен бухгалтериядан осы ғимаратта орналасқан және осы еңбекақымен ас бөлмесіне ауыстырылды. Бухгалтер ас бөлмесінде жұмыстан бас тартты, себебі ол мұндай ауыстыруға келісімін берген жоқ еді. Ресторан директорының ойынша бұл жұмыс ауыстыру емес жұмыс орнын ауыстыру ,сондықтан қызметкердің келісімі қажет емес.Бұл дауда кімнің пікірі дұрыс ?

Ресторан бухгалтерi директор буйрыгымен бухгалтериядан осы гимаратта орналаскан жане осы жалакымен ас болмесiне ауыстырылды.Бухгалтер ас болмесiнде жумыстан бас тартты, себебi ол мундай ауыстыруга келiспедi. Ресторан директорынын ойынша, бул жумыс ауыстыру емес, жумыс орнын ауыстыру,сондыктан кызметкердiн келiсiмi кажет Бiр ұйымда басқа жұмысқа, не ұйыммен бiрге басқа жерге ауыстыруға, осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, жеке еңбек шартына тиiстi өзгерiстер енгiзiле отырып, қызметкердiң жазбаша келiсiмiмен ғана жол берiледi. 18-бап. Қызметкердi басқа жұмыс орнына ауыстыру Қызметкердi сол ұйымдағы басқа жұмыс орнына, сол жердегi басқа құрылымдық бөлiмшеге ауыстырған ретте, жеке еңбек шартында келiсiлген мамандық, бiлiктiлiк немесе қызмет шегiнде басқа механизмдегi немесе агрегаттағы жұмысты тапсыруға, егер бұл жеке еңбек шартының талаптарын өзгертуге әкеп соқпаса, қызметкердiң келiсiмi талап етiлмейдi. Жұмыс берушi қызметкердi оның денсаулық жағдайы жарамайтын басқа жұмысқа ауыстыруға құқылы емес..

Бул дауда ресторан директорының пiкiрi дурыс, себебi жумыска турганда жумыстын аткарылатын орны енбек шартында корсетiледi (28 б.,1(3)). Ал енбек шартында бухгалтер жумысынын аткарылатын орнын ауыстыру туралы корсетилмеген жане ресторан тарапына бул енбек шартынын жасалу талаптарын бузу болып табылады.

49.Асанов 28 қазан күні оны 5 қарашадан бастап өз еркі бойынша жұмыстан шығарылуы туралы өтініш берді.Бірақ әкімшілік оны жұмыстан шығару туралы бұйрықты 12 қарашадан шығарды.Әкімшілік әрекеттері заңға сай ма?

Әкімшіліктің әркеттері заңға сай, себебі,Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырдағы Еңбек кодексінің 57-бабы, қызметкердің бастамасы бойынша еңбек шартын бұзу:

1. Осы баптың 4-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, қызметкер жұмыс берушіге кемінде бір ай бұрын жазбаша ескерте отырып, еңбек шартын өзінің бастамасы бойынша бұзуға құқылы.

2. Еңбек шарты қызметкер мен жұмыс берушінің арасындағы келісім бойынша осы баптың 1-тармағында көзделген ескерту мерзімі аяқталғанға дейін бұзылуы мүмкін. Яғни, әкімшіліктің 28 қарашаға дейін бұйрықты шығаруға құқығы бар.

50.Бухгалтер Әлімжановаға жұмысқа кешігіп келгені үшін 1 сәуір күні сөгіс шығарылды.28 тамыз күні ол жұмысқа тағы да кешікті. Әкімшілік 5 қыркүйек күні Әлімжанованы еңбек тәртібін бұзғаны үшін жұмыстан шығарды. Әлімжанова бұл бұйрықпен келіспей сотқа жүгінді.Сот қандай шешім қабылдауы тиіс?

Акiмжанова сотка жугiндi: Бул жерде акiмшiлiк бухгалтер Акiмжанованы жумыстан шыгаруына негiз жок. Акiмшiлiк Акiмжановага 1 сауiр кунi согiс жариялады. 28 тамыз кунi катан согiс жариялауы тиiс едi. Егер Акiмжановага енбек тартiбiн 3 рет бузганда гана акiмшiлiк енбек шартын жумыс берушiнiн бастамасы бойынша бузу турiндегi тартiптiк жаза клодануга кукыгы бар. Сот Акiмжанованын отiнiшiн канагаттандыруы керек.