9.Қр сақтандыру нарығының институционалдық құрылымы.

Қазақстан сақтандыру нарығының құрылымы оның қатысушылары мен сақтандыру салаларымен бейнеленген.

Бұл нарықтың қатысушыларының қызметі нормативті-құқықты актілермен реттеледі, ол ҚР Конституциясының, Азамат кодексінде, «Сақтандыру қызметі туралы» Заңымен және басқа да ҚР нормативті құқықтық актілерімен негізделген.С.н/ң барлық түрлерінің өзінің институционалдық,фирмалық құрылымы болады.ҚР/ғы міндеттілік дәрежесі б/ша с/у ісі былайша бөлінеді:

1.Міндетті с/у-егінді,көпжылдық өсімдік/і,ауыл шаруашылығы жануар/н,қозғалмалы ж/е қозғалмайтын мүлікті,а.ш өнімдерін қолайсыз табиғи-климаттық жағдай/нан с/у;автокөлік ие/ң азамат-құқықтық жауапкершілігін с/у;соттарды с/у;халықты салымдарын с/у.

2.Ерікті с/у-2 жаұтың ынта білдіруіне б-сты жасалатын с/у.Е.с/ң түрлері,шарттары ж/е тәртібі 2 жақтың келісімі б/ша анықталады.

. Сақтандыру қызметiн ұйымдастыру және мемлекеттiк реттеу мен лицензиялауды жүзеге асыру үшiн сақтандыру салаларға, сыныптар мен түрлерге бөлiнедi. Сақтандыру ұйымының сақтандыру қызметi "өмiрдi сақтандыру" саласы және "жалпы сақтандыру" саласы бойынша жүзеге асырылады.       1."Өмiрдi сақтандыру" саласы ерiктi сақтандыру нысанында мынадай сыныптарды қамтиды:  1) өмiрдi сақтандыру- сақтандырылушы қайтыс болған немесе ол сақтандыру мерзiмi бiткенге дейiн не сақтандыру шартында белгiленген жасқа дейiн өмiр сүрген жағдайда сақтандыру төлемiн жүзеге асыруды көздейтiн сақтандыру түрлерiнiң жиынтығы болып табылады.

2) аннуитеттiк сақтандыру- сақтандырылушы белгiлi бiр жасқа жеткен, еңбек ету қабiлетiн (жасына байланысты, мүгедектiгiне байланысты, науқастығына байланысты) жоғалтқан, асыраушысы қайтыс болған, жұмыссыз қалған жағдайларда немесе сақтандырылушының жеке табыстарының кемуiне немесе одан айрылуына әкелiп соққан өзге де жағдайларда зейнетақы немесе рента түрiнде шартта белгіленген мерзім ішінде немесе өмір бойы кезең-кезеңiмен сақтандыру төлемдерiн жүзеге асыру көзделетiн жинақтаушы сақтандыру түрлерiнiң жиынтығы болып табылады. Аннуитеттiк сақтандыру шарттары бойынша кезең-кезеңiмен сақтандыру төлемдерiн жүзеге асыру жағдайы сақтандыру төлемдерiнің мөлшерін айқындаумен, нақтылаумен және растаумен байланысты емес.       2. "Жалпы сақтандыру" саласы ерiктi сақтандыру нысанында мынадай сыныптарды қамтиды: жазатайым жағдайлардан с/у;медициналық с/у;көлiк құралын с/у;жүк тасымалдауды с/у;кәсіпкерлік тәуекелді с/у;мүлікті с/у

Қазақстанның сақтандыру нарығының институционалды құрылымы.

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау жөніндегі агенттігінің берген лицензияларына сәйкес 2012 жылдың 12 желтоқсанында республиканың қаржы нарығында 35 сақтандыру компаниялары қызмет етеді.Сақтандыру қызметтерінің көшбасшыларының бестігіне кіретіндер: «Евразия» СК, «Виктория» СК, «Қазақсақтандыру» ИСК, «Альянс-Полис», «Казкоммерц- Полис».

10.Сақтандыру компанияларының қызметін ұйымдастыру.С/у комп/сы-с/у қоры қызметінің тарихы белгіленген қоғамдық формасы,ол с/у келісім-шарттарын ж.а жеке-дара құрылым б.т.С.к-на техникалық ұйымдасқан бірлік пен жеке даралық тән.О/ң эко-қ жеке-даралылығы ресурстардың өзіндіктігі ж/е де өзіндік айналымында байқалады.Яғни с.к эко-қ жүйеде жеке шаруашылық субъект ретінде ж/е де өндіріс қатынастары жүйесіне енгізіліп қалыптасқан.Эк-қ 1-лік ретінде с.к өзінің қатынастарын басқа да сақтандырушылармен қайта с/у ж/е ортақ с/у арқ.ж.а.

 1. Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы мiндеттi түрде мынадай алқалық органдар құрады:  1) директорлар кеңесi - басқару органы;  2) басқарма - атқарушы орган;  3) iшкi аудит қызметi - бақылау органы.      « Жалпы с/у» саласында қызметті жүзеге асыратын жаңадан құрылатын с/у (қайта с/у) ұйым/ң у.о-ң лицензиясын алған кезден бастап 2 жыл ішінде, ал "өмірді с/у" саласында - үш 3 ішінде бір аудиторы болуы мүмкін. 2. ҚР-ң заңдарында АҚ тек қана директорлар кеңесiнiң құзыретiне жатқызылған мәселелерге қосымша, с/у (қайта с/у) ұйымының директорлар кеңесi аудиторлық ұйымның аудитор/қ есебiнiң, ішкі аудит қызметінің немесе актуарийдiң негiзiнде белгiленген с/у (қайта с/у) ұйымының қаржылық тұрақтылығы мен төлем қабiлеттiлiгi жөнiндегi заң талаптарының бұзылуына байланысты мәселелердi қарауға құзыреттi.

С.к өзінің филиалының н/се өкілдігінің әділет орг/да есептік тіркелген күннен бастап,30күн ішінде :1.с.к/ң филиал/ң ж/е өкіл/ң тіркелу тур.куәліктің нотариат куәландырған көшірмесін;2.Тіркелген әділет орг/ң белгісі мен мөрі қойылған филиал н/се өкілдік тур.ереженің нотариат куәл/н көшірмесін;3.Ф/ң н/е өкіл/ң 1-ші басшысына берілген сенімхаттың нотариат куәлан/н көшірмесін қоса тіркей отырып,оладың ашылғаны тур. У.о/ды жазбаша хабардар етуге міндетті.С.к/ң төлем қабілеттілігі оның өзінің қаржылық міндеттемелерін уақытында ж/е толық орындау қабілетімен анықталады. Қаржы.тұрақтылық көрсеткіштеріне:жарғ.кап/ң ж/е менш.к/ң минималды мөлшері;актив/ң құны;с/у резерв/ң мөлшері;с/у қызметінің табыстылығы.

С/у компаниясының клиентпен қарым-қатынасының құрылымы мынадай:

Сақтандыру компаниясы

өндіреді

ұсынады

сатады

с/у өнімдері

с/у келісімдері

с/у қызметтері

тұтынады

келіседі

Сатып алады

Клиент

11.Сақтандыру тарифтерінің түзілуі, оның мәні және негізгі міндеті.

Тарифтік ставка деп сақтандырушының сақтандыру келісімшарттарын жүргізу кезінде сақтандыру тәуекелінің бағасын және ақша нысанына теңбе тең басқа шығындары. Басқаша айтқанда, сақтандырушының халыққа көрсететін қызметтерінің немесе сақтандыру қорғанысының өзіндік бағасы. Ол актуарлық есептер көмегімен анықталуы мүмкін. Сақтандыру тарифі – сақтандыру сомма бірлігінен алынатын сақтанушының ақшалай төлемдерін айтамыз. Сақтандыру тарифі арқылы сақтандыру сыйақысы есептелінеді. Ал, сақтандыру сыйақысы арқылы сақтанушы сақтандыру ісіне кететін шығындарды есептейді және сақтандыру резервтерін қалыптастырады. Сақтандыру тарифі сақтандыру соммаының 100 бірлігінен тіркелген ақшалай төлем түрінде алынады.

Тарифтік саясат бірқатар қағидаларға негізделіп құралады: Сақтандыру қатынастарының эквиваленттілігі; Ұзақ мерзім ішінде сақтандыру тарифтерінің мөлшерінің тұрақтылығы; Қолданыстағы тарифтік ставкалар шегінде сақтандыру жауапкершілігінің көлемін ұлғайту; Сақтандыру ұйымының рентабельділігі және қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету. Сақтандыру тарифтері сақтанушының сақтандыру төлемдерін жұмсаған, істі жүргізуге жұмсалған шығындардан біршама жоғары болуын қамтамасыз ететіндей деңгейде болуы тиіс.

Сақтандыру тариф мөлшері әрбір сақтанушы шығынына есептелінеді. Сақтандыру тариф мөлшері сақтандыру жауапкершілігі көлеміне байланысты халықаралық сақтандыру тәжірибесінде ставка «Брутто-ставка» деп аталады. Құрылымы: Нетто-ставка+жүктеме

Жүктеме=Пм+РВ+ПП

Пм – алдын алу шараларына арнылған шығындар

РВ – сақтандыру процесіне арналған шығындар

ПП – жоспарланған пайда

Брутто ставка – сақтандыру бойынша тарифтік ставка жалғасы, ол нетто-ставка сомасын, яғни сақтандыру төлемдерін қамтамасыз етуге арналған және жүктемеден, яғни сақтандыруды жүргізуге байланысты басқа да шығындарды жабуға арналған ставкадан тұрады.

Нетто ставка – сақтандыру қорының негізгі бөлігін қалыптастыруға арналған. Ол сақтандырушының сақтандыру төлемдерін немесе сақтандыру төлемдерінің шығындарын құрады. Ол сақтандыру шартында көрсетілген сақтандырушылардың қаржы міндеттемелеріне орындауғы арналған.

Жүктеме – сақтандыру қорын қалыптастыруға байланыссыз сақтандыру тарифінің бір бөлігі. Жүктеме сақтандырушының сақтандыру ісін жүргізуге және ұйымдастыру бойынша шығындар, босалқы қорларға аударымдар және пайда міндеттерін құрайды.