55.56. Солтүстік Американың табиғи аймақтарының ерекшеліктері

С. А. қиыр солт-те арктик. белдеу мен оңт-нде субэкваторлық белдеулер аралығында орналасқан. Батыс және шығыс жағалауының климаты мұхиттық, ішкі аудандарында – континенттік. Арктик. климаттық белдеуге Солт. Мұзды мұхит суымен қоршалған аймақ кіреді; бұл өңірдің климаты қатаң, жауын-шашынды. Субарктик. климаттық белдеудің батыс бөлігінің жауын-шашыны мол, қысы жылы, жазы салқын. Қоңыржай климаттық белдеу (40° с.е-тен солт-ке) жұмсақ, өте ылғалды (бат-нда), қоңыржай континентті (шығ-нда). Субтропиктік климаттық белдеу жұмсақ жерортатеңіздік типке жатады. Калифорния түбегі мен Мексика таулы қыратының орт. бөлігі тропиктік климаттық белдеуде жатыр. Субэкваторлық климаттық белдеуге жататын Орт. Американың оңт. бөлігінің климаты тұрақты ыстық, жазы ылғалды, қысы құрғақ келеді. Қаңтардың жылдық орташа темп-расы –36°С-тан (солт-нде) 20°С-қа дейін (оңт.) артады. Ең төм. темп-ра – 64°С (Аляска мен Канаданың солт.-батысында) және – 70°С (Гренландияда) байқалды. Шілденің жылдық орташа темп-расы – 4°С-тан (солт.) 32°С-қа дейін (оңт.). Ең жоғ. темп-ра – 56,7°С Ажал аңғарында (Батыс жарты шардағы ең жоғ. көрсеткіш) байқалды. Жылдық жауын-шашын мөлш. Аляска мен Канаданың батыс жағалауы мен АҚШ-тың солт.-батысында 2000 – 3000 мм, құрлықтың оңт.-шығысында 1000 – 1500 мм, Орт-ндағы жазықтарда 400 – 1200 мм, ішкі үстірттерде 100 мм, Калифорния түбегінде 100 – 150 мм-ден аспайды.

Солт.Американың өсімдік жамылғысы Еуразияға ұқсас На севере от 47^o с. ш. зоны растительности вытянуты с востока на запад и с северо-востока на юго-запад, к югу от 47^o с. ш. — преимущественно в меридиональном направлении. В северных частях Канадского Арктического архипелага и Гренландии распространена скудная растительность арктических пустынь, состоящая преимущественно из накипных лишайников, мхов и немногих видов высших сосудистых растений, не образующих сомкнутого покрова. Южную часть архипелага и широкую полосу арктического побережья материка занимает тундра. Характерные животные тундровой зоны: северный олень (карибу), белый медведь, песец, лемминг, заяц-беляк, белая сова, белая куропатка. Овцебык встречается только на севере Канадского Арктического архипелага, в Гренландии. В северной части этой зоны преобладают мохово-лишайниковые, на юге — кустарниковые формации. Лесные зоны занимают около 1/3 территории материка; наиболее распространены леса умеренного пояса, представленные подзонами тайги, приокеанических хвойных, смешанных и широколиственных лесов. Тайга состоит преимущественно из темнохвойных пород с примесью мелколиственных (ель чёрная и белая, пихта бальзамическая, осина, берёза бумажная), сосновых боров (сосны веймутова, Банкса и др.) на песчаных отложениях. Наиболее типичные представители тайги: лось, олень вапити, американская куница, бурый медведь, канадская рысь, росомаха, бобр, древесный дикобраз (иглошерст), ондатра, куница илька, красная белка, большая летяга. Численность животных, особенно пушных зверей, резко сократилась. Приокеанические хвойные леса распространены на западном побережье Канады и северо-западе США в долинах, прибрежных низменностях и по нижним склонам Кордильер.