2.Шешендік өнер туралы әңгімелеу.

Шешендік өнердің тууы, қалыптасуы жалпы тіл өнерінің шығуымен, адам қоғамының пайда болуымен байланысты. Шешендік өнер туралы ғылымды халықаралық тілде риторика дейді. Шешендік өнер халықтық-демократиялық қоғамда ақыл-ойға, сөзге еркіндік бар жерде дамиды. Қазақ шешендік өнердің шығу, қалыптасу, даму тарихы, оның көрнекті өкілдері – шешен билер мен батырлардың шығармашылық өмірбаяндары жазылды. Қазақ шешендік сөздерінің бастауы – мақалдар мен мәтелдер. 

3. Берілген сөйлемдерді шартты бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем түрінде аяқта.

1) Шешендік сөздің түрлерін алсақ, (....).

2) Шешендік өнер туралы білсек, (...).

3) Қазақ шешендік өнерінің ерекшеліктеріне қарасақ, (...).

1).Шешендік сөздердің түрлерін алсақ, толғау, дау жатады. 

2).Шешендік өнер туралы көп білсек, кейін бізге қажет болады. 

3). Қазақ шешендік өнерінің ерекшеліктеріне қарасақ, оның бірнеше түрлері барын білуге болады.

18 - билет

1.«Экология» тақырыбына диалог құрастыру.

-Біз қоршаған ортаны қалай сақтауымыз керек?

-Табиғатты, өсімдіктерді, жан-жануарларды қамқорлыққа алуымыз керек деп ойлаймын.

-Елімізде экологиясы нашар аймақтар бар ма?

-Иә, бар. Арал теңізі, Балқаш көлі, Семей өңірін айтуға болады.

-Біздің елімізде экологияны сақтауға көмектесін қорықтар бар ма?

- Иә, бар, олар Ақсу-Жабағылы, Барсакелмес, Алматы, т.б. қорықтар.

- Адамдар экологияны сақтау үшін не істеу керек?

-Әрбір адам табиғатты қорғауға белсене қатысуы тиіс. Табиғатқа жақын болу керек.

2. «Арал теңізінің мәселесі» туралы әңгімелеу.

Арал теңізінің мәселесімен айналысатын Орталық Азия елдері Елбасылары Кеңесінің атқарушы ұйымы 1993 жылы 26 наурызда Қызылорда қаласында құрылған. Кеңеске Орталық Азияның әр республикасы үкімет басшыларының орынбасарлары бастаған бес кісі және бақылаушы ретінде Ресей Федерациясының өкілдері енді. Кеңесті әр жылда аталған елдер кезекпен басқаратын болып шешелді. Алғашқы кезек Өзбекстанға берілді. Кеңес өз жұмысын Халықаралық Арал қорымен және Дүниежүзілік банкпен бірлесе отырып жүргізеді.

3. Берілген тіркестермен қарсылықты бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемдер құрастыр.

Табиғатты қорғау, орманды дала, жануарлар мен құстар, үкімет басшылары, бақылаушы ретінде.

1)Адам табиғатты қорғаса да, әлі күнге экологиялық мәселер көп. 

2) Орманды дала болса да, мен ондай жерлерге әлі барған жоқпым. 

3) Қорықтарда бұл жануарлар мен құстар бар болғанымен, олардың саны елімізде азайып бара жатыр. 

4) Үкімет басшылары бірлесіп жұмысқа кіріссе де, әлі шешілмеген мәселер өте көп. 

5) Бақылаушы ретінде жұмыс істесе де, оған келешекте қиын болады.

19 - билет

1.«Қорықтар» тақырыбына диалог құрастыру.

-Елімізде қандай қорықтар бар?

-Еліміздің мынадай қорықтар бар: Ақсу-Жабағылы, Наурызым, Алматы, Барсакелмес, Қорғалжын қорығы.

-Қорықтар не мақсатта құрылады?

-Қорықтар табиғи кешендерді қорғау және зерттеу үшін құрылады.

-«Барсакелмес» қорығы туралы не білесің?

- «Барсакелмес» қорығы – Арал теңізінде Барсакелмес аралында орналасқан. Ол 1939 жылы құрылған.

- Қорықтың жері қандай?

-Қорық жері – құм жоталармен қоршалған сортаң шөл.

-Қорықта қандай жануарлар бар?

-Қорықты ақбөкен, қарақұйрық, құландар мекендейді.